BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu son röportajını İsmail Saymaz’a verdikten sonra istifa etti, geriye KKM ve Fon krizinin faturası kaldı

Toygun ATİLLA

Şahap Kavcıoğlu'nun ekonomi yönetimindeki hikâyesi 20 Mart 2021'de Merkez Bankası Başkanlığı'na atanmasıyla başladı.

11 Kasım 2026'da ise BDDK Başkanlığı'ndan affını istemesiyle yeni bir aşamaya geldi.

Aradan geçen beş buçuk yılda Türkiye çok şey yaşadı.

Türk lirası tarihi değer kayıpları gördü.

Kur korumalı mevduat hayatımıza girdi.

Bu uygulamanın kamuya maliyeti trilyonlarca liraya ulaştı.

Ardından Türkiye, bu kez sermaye piyasalarındaki fon soruşturmasıyla sarsıldı.

İş insanları tutuklandı, finans şirketlerine müdahale edildi, SPK ve Takasbank yönetimlerinde değişiklikler yaşandı.

Soruşturma BDDK'nın üst yönetimine kadar uzandı.

Ve Kavcıoğlu, bütün bunların ardından görevinden ayrılmak istediğini açıkladı.

BİRİNCİ DOSYA: KUR KORUMALI MEVDUAT

20 Aralık 2021.

Türkiye, döviz kurundaki sert yükselişin ortasındaydı.

Merkez Bankası'nın başında Şahap Kavcıoğlu bulunuyordu.

Politika faizi, Eylül 2021'deki yüzde 19 seviyesinden aralık ayında yüzde 14'e indirilmişti.

Dolar hızla yükselirken ekonomi yönetimi yeni bir uygulamayı devreye soktu.

Kur korumalı mevduat.

Vatandaş parasını Türk lirasında tutacak, döviz kurundaki artış faiz getirisini aşarsa aradaki fark kamu tarafından karşılanacaktı.

Böylece kur riskinin önemli bir bölümü Hazine'ye ve Merkez Bankası'na geçti.

KKM, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan ekonomi politikasının bir parçasıydı. Kavcıoğlu ise uygulamanın başladığı dönemin Merkez Bankası Başkanı'ydı.

Sistemin tek başına Kavcıoğlu tarafından tasarlandığını söylemek mümkün değil.

Ancak bu politikayı uygulayan ekonomi yönetiminin en önemli isimlerinden biriydi.

Peki Türkiye'ye maliyeti ne oldu?

TEPAV'ın hesaplamasına göre 2022 ve 2023 yıllarında KKM kapsamında Hazine ve Merkez Bankası üzerinden yapılan ödemeler 1 trilyon lirayı aştı.

Sonraki yılların ödemeleri de eklendiğinde nominal toplam maliyete ilişkin hesaplamalar yaklaşık 1,47 trilyon liraya ulaşıyor.

Döviz karşılığına ilişkin hesaplamalarda ise kullanılan kur ve değerleme tarihine göre farklı sonuçlar ortaya çıkıyor.

Bu nedenle KKM'nin maliyetini tek bir dolar rakamıyla açıklamak yanıltıcı olabilir.

Ancak tartışmasız gerçek şu:Türkiye, döviz kuruna karşı tasarlanan bir mevduat sistemi için kamu kaynaklarından çok büyük ödemeler yaptı.

Kavcıoğlu Haziran 2023'te Merkez Bankası'ndan ayrıldığında KKM henüz sona ermemişti.

Aynı gün BDDK Başkanlığı'na atandı.

İKİNCİ DOSYA: DENETLEDİĞİ SİSTEMDE SORUŞTURMA

Kavcıoğlu'nun ikinci döneminin sonu, ilkinden çok farklı olmadı.

Bu kez tartışmanın merkezinde faiz ve döviz kuru değil, finans kuruluşları ve denetim kararları vardı.

2026 sonbaharında başlayan fon soruşturması kapsamında BDDK Başkan Yardımcısı Muhammed Erişen ile daire başkanları Bilal Soysal ve Mustafa Alper Taş tutuklandı.

Bu gelişmeler, Türkiye'de bankaları denetlemekle görevli kurumun kendi yönetimini de tartışmanın merkezine taşıdı.

Kavcıoğlu'nun adı hakkında ortaya atılan iddialarla gündeme geldi.

AK Partili Savcı Sayan, iş insanı Emre Tezmen'den 20 milyar lira talep edildiğini, karşılığında Takasbank üzerinden 35 milyar liralık kredi sağlanacağı yönünde söz verildiğini ileri sürdü.

Kavcıoğlu bu iddiaları kesin bir dille reddetti.

BDDK da 30 Ekim'de yayımladığı açıklamada iddiaların asılsız olduğunu savundu.

ÜÇÜNCÜ DOSYA: TERA, PUSULA VE KATILIMEVİM

Kavcıoğlu'nun BDDK Başkanlığı dönemindeki en önemli tartışmalardan biri, finans kuruluşlarına verilen izinler ve bu kuruluşların ortaklık yapıları.

Tera, Pusula, Katılımevim ve İktisat Katılım Bankası bu tartışmanın merkezindeki isimler.

Burada tarihleri birbirinden ayırmak gerekiyor.

Tera Yatırım Bankası'nın ilk kuruluş ve faaliyet izinleri Kavcıoğlu'nun BDDK Başkanlığı'ndan önce verilmişti.

Ancak Pusula bağlantılı İktisat Katılım Bankası'nın izin süreci onun başkanlık döneminde ilerledi.

İsmail Saymaz'ın 11 Kasım'da Sözcü'de yayımlanan röportajında Kavcıoğlu'na da bu soru yöneltildi.

Pusula'nın bankasına neden izin verilmişti?

Kavcıoğlu, bankacılık izinlerinin farklı aşamalardan oluştuğunu anlattı.

2024 sonunda kuruluş izni verildiğini, o tarihte Pusula hakkında ilgili devlet kurumlarından olumsuz bir görüş gelmediğini savundu.

Fonlardan çıkışların başlamasının ardından 3 Ağustos'ta bankanın faaliyete başlamasının durdurulduğunu söyledi.

Ancak burada dikkat çekici bir ayrım var.

BDDK kayıtlarında İktisat Katılım Bankası'na ilişkin 26 Şubat 2026 tarihli faaliyet izni kararı bulunuyor.

Kavcıoğlu'nun sözünü ettiği faaliyete başlama aşamasıyla bu kararın birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Peki, BDDK bu süreçte finansal riskleri ne zaman fark etti?

Bankanın ortaklarının diğer finansal faaliyetleri izin aşamasında ne ölçüde incelendi?

Fonlardan çıkışlar başladıktan sonra hangi denetim tedbirleri alındı?

Bu soruların yanıtı, BDDK'nın karar ve denetim kayıtlarında bulunuyor.

Kavcıoğlu aynı röportajda Emre Tezmen ve Serdar Turhan'la görüştüğünü de kabul etti.

Görüşmelerin, finansal sıkıntıya giren kuruluşların durumuyla ilgili olduğunu söyledi.

Tera'nın bazı taleplerine izin vermediğini savundu.

Katılımevim ve Birevim gibi çok sayıda müşterisi bulunan şirketlerde yaşanacak sorunların görmezden gelinemeyeceğini anlattı. 

Burada mesele bir BDDK Başkanı'nın iş insanlarıyla görüşmesi değil.

Mesele, bu görüşmelerin öncesinde ve sonrasında hangi kararların alındığı.

DÖRDÜNCÜ DOSYA: ALTUNÇ KUMOVA VE DESTEK HOLDİNG

Bir başka önemli isim Altunç Kumova.

Destek Holding'in patronu Kumova, 19 Eylül 2026'da sermaye piyasası soruşturması kapsamında tutuklandı.

Savcılık ifadesinde, Destek Faktoring hisselerinin halka arzından sonra yaşanan olağanüstü fiyat hareketleriyle ilgili dikkat çekici açıklamalarda bulundu.

Hissenin yaklaşık 60 kat yükselmesini anormal bulduğunu söyledi.

Tera ve Pusula'nın işlemlerini gördüğünü, ancak bu konularda herhangi bir kuruma başvurmadığını anlattı.

Gerekçesi ise dikkat çekiciydi.

SPK ve BDDK'nın bu işlemleri gördüğünü ve denetlediğini düşündüğünü belirtti.

Aradan yalnızca 11 gün geçti.

30 Eylül 2026'da BDDK, Destek Yatırım Bankası, Tera Yatırım Bankası ve Hedef Yatırım Bankası'ndaki belirli ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılmasına karar verdi.

Kumova'nın kontrolündeki Destek Finans Faktoring'in Destek Yatırım Bankası'nda sahip olduğu yüzde 99,99 oranındaki payın temettü dışındaki ortaklık hakları da bu kararın kapsamındaydı.

Aynı karar kapsamında Tera Yatırım Bankası'nda Emre Tezmen'e ait yüzde 95 oranındaki payın ortaklık hakları da TMSF'ye geçti.

Burada Kavcıoğlu dönemine ilişkin önemli bir ayrıntı var.

Destek Yatırım Bankası'nın ilk kuruluş ve faaliyet izinleri de Kavcıoğlu'nun BDDK Başkanlığı'ndan önce verilmişti.

Dolayısıyla bankanın kuruluş iznini ona bağlamak yanlış olur.

Ancak bankanın faaliyetlerini denetleyen ve 2026'daki müdahale kararını alan kurumun başında Kavcıoğlu bulunuyordu.

Bu nedenle soru, kuruluş izninden çok sonraki denetim sürecinde yoğunlaşıyor.

BDDK, bu şirketlerdeki riskleri ne zaman tespit etti ve neden 30 Eylül'de müdahale etme ihtiyacı duydu?

İSMAİL SAYMAZ'A SON RÖPORTAJ

Kavcıoğlu'nun istifa talebinden saatler önce İsmail Saymaz'a verdiği röportaj, bu nedenle ayrı bir önem taşıyor.

Saymaz, fon soruşturmasındaki iddiaları, finans kuruluşlarıyla ilişkilerini ve bankalara verilen izinleri sordu.

Kavcıoğlu, kendisinin ve ailesinin borsada veya yatırım fonlarında parası bulunmadığını söyledi.

Hakkındaki rüşvet iddialarını reddetti.

BDDK'nın fon soruşturmasıyla doğrudan ilgisi olmadığını savundu.

Ancak soruşturmanın kendisine uzanıp uzanmayacağı konusunda kapıyı tamamen kapatmadı.

Saymaz'a şu yanıtı verdi:

“Bize de sorarlar, bizimle ilgili de başkalarıyla ilgili de.”

Bu sözlerin üzerinden saatler geçti.

Kavcıoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan görevinden affını istediğini duyurdu.

Gerekçesi, kendisi ve kurumuyla ilgili iddiaların BDDK'yı daha fazla yıpratmamasıydı.

BİR BAŞKANIN ARDINDAN KALAN SORULAR

Şahap Kavcıoğlu, Türkiye'nin ekonomi yönetiminde iki kritik kurumun başında bulundu.

Merkez Bankası Başkanlığı döneminde kur korumalı mevduat hayata geçirildi.

BDDK Başkanlığı döneminde ise finans piyasalarını sarsan fon soruşturması, denetim kurumunun üst yönetimine kadar uzandı.

Kavcıoğlu hakkında ileri sürülen suçlamalar henüz kanıtlanmış değil.

Ancak kamu görevlilerinin sorumluluğu yalnızca ceza hukuku açısından değerlendirilmez.

Alınan kararların ekonomik sonuçları, verilen izinlerin dayanakları ve denetim mekanizmasının işleyişi de kamuoyuna açıklanmalıdır.

Bugün Kavcıoğlu'nun ayrılma talebi konuşuluyor.

Oysa yanıt bekleyen daha büyük sorular var.

KKM'nin kamuya maliyetinden hangi ekonomi politikaları ve kararlar sorumluydu?

İktisat Katılım Bankası'nın izin sürecinde hangi incelemeler yapıldı?

Tera, Pusula ve Destek bağlantılı finans kuruluşlarındaki riskler ne zaman tespit edildi?

Ve üç üst düzey BDDK yöneticisinin tutuklandığı soruşturmada, kurumun geçmiş denetim kararları ne ölçüde incelenecek?

Bu soruların yanıtını yalnızca Kavcıoğlu değil, ilgili kurumlar da vermek zorunda.

Çünkü bir kamu görevlisinin görevden ayrılması, görev yaptığı dönemin hesabının kapandığı anlamına gelmez.

Şahap Kavcıoğlu gidiyor.

KKM'nin faturası, finans kuruluşlarına ilişkin kararlar ve denetim soruları ise geride kalıyor.

patronlardunyasi.com