ABD Başkanı Donald Trump'ın oğullarının ortak olduğu maden projesine 1,6 milyar dolarlık fren

ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'e bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda desteklediği Kazakistan'daki dev tungsten madeni projesi, finansman engeliyle karşılaştı. ABD'nin iki kamu finansman kuruluşunun toplam 1,6 milyar dolarlık kredi planını ilerletmeyeceği 10 Kasım'da doğrulandı. Gelişme, Trump'ın oğulları Donald Trump Jr. ve Eric Trump'ın dolaylı ortaklığı bulunan projenin geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.

ABD İhracat-İthalat Bankası (EXIM) ile ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC), Kazakistan'da büyük tungsten yataklarını geliştirmeyi amaçlayan Cove Kaz Capital Group projesine kredi sağlamayı planlamıyor. İlk finansman görüşmelerinde EXIM'in yaklaşık 900 milyon dolar, DFC'nin ise 700 milyon dolara kadar kredi ve proje geliştirme desteği sağlaması öngörülüyordu. Böylece iki kuruluşun potansiyel katkısı toplam 1,6 milyar dolara ulaşıyordu.

Ancak bu tutar, daha önce onaylanmış veya şirkete aktarılmış bir kredi değildi. Her iki kuruluş da 2025 yılında yalnızca finansman olanaklarının değerlendirilmesine yönelik, hukuken bağlayıcılığı bulunmayan ön ilgi mektupları vermişti. DFC yetkilileri 10 Kasım'da finansmanın ilerletilmeyeceğini doğrularken, EXIM'in de projeye kredi sağlama planını sürdürmeyeceği bildirildi. DFC'nin açıklamasına göre Kazakistan'daki tungsten projesi, kuruluşun dört aşamalı değerlendirme sürecinin henüz ilk bölümünü aşamadı.

Bu aşama, finansman talebinde bulunan şirketlerin kimlik ve faaliyet bilgilerinin incelendiği ön kontrolleri de kapsıyor. DFC, projeyle ilgili herhangi bir finansman işlemini aktif olarak yürütmediğini bildirdi. Finansman kuruluşlarının çekinceleri arasında projenin ekonomik uygulanabilirliği ve Kazakistan'ın coğrafi konumundan kaynaklanan riskler bulunuyor. Ülkenin Çin ve Rusya ile komşu olması, uzun vadeli yatırım ve ihracat planlarında jeopolitik belirsizlik yaratabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte henüz resmî kredi başvurusunun nihai değerlendirme aşamasına ulaşmamış olması, mevcut kararın onaylanmış bir finansmanın iptali anlamına gelmediğini gösteriyor.

TRUMP'IN OĞULLARI ORTAK

Projenin siyasi açıdan dikkat çeken yönünü Trump ailesinin yatırımları oluşturuyor. Donald Trump Jr. ve Eric Trump, girişimde dolaylı olarak yüzde 1'in altında paya sahip.

İki kardeşin yatırım bağlantısı, daha önce Cove Kaz Capital ile birleşmesi planlanan Skyline Builders ve ilişkili yatırım kuruluşları üzerinden kuruluyor. Trump'ın oğulları projede günlük yönetim görevi üstlenmiyor. Temsilcileri, kardeşlerin pasif yatırımcı olduğunu belirtiyor. Ayrıca iki kardeşin maden anlaşmasının verilmesini veya kamu finansmanı kararlarını etkilediğini gösteren doğrulanmış bir kanıt bulunmuyor.

Trump yönetimi ise Kasım 2025'te duyurulan projeyi ABD'nin stratejik mineral tedarikini güvence altına alma girişimlerinin önemli parçalarından biri olarak desteklemişti. Kazakistan'daki yatırımın önemi, tungstenin küresel üretiminde Çin'in sahip olduğu ağırlıktan kaynaklanıyor. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumunun 2026 yılı verilerine göre, 2025'te dünya genelinde yaklaşık 85 bin ton tungsten üretildi. Bunun 67 bin tonu Çin'den sağlandı. Böylece Çin'in küresel maden üretimindeki payı yaklaşık yüzde 79'a ulaştı.

Tungsten; füze sistemleri, zırh delici mühimmat, havacılık parçaları, yarı iletkenler ve yüksek dayanımlı endüstriyel ekipmanların üretiminde kullanılıyor. Cove Kaz Capital, Kazakistan'daki Kuzey Katpar ve Yukarı Kayraktı tungsten yataklarının geliştirilmesini üstleniyor. Şirketin ortak girişimde yüzde 70, Kazakistan'ın kamu madencilik şirketi Tau-Ken Samruk'un ise yüzde 30 payı bulunuyor.

Şirketin projeksiyonlarına göre iki madenin tam kapasiteye ulaşması halinde yıllık üretim yaklaşık 12 bin tona çıkabilir. Bu miktar, mevcut küresel maden üretiminin yaklaşık yüzde 15'ine karşılık geliyor. Ancak söz konusu rakamlar henüz faaliyete geçmemiş tesislere ilişkin beklentileri yansıtıyor.

FİNANSMAN DESTEĞİ ÇEKİLMEDİ İDDİASI

Cove Kaz Capital yönetimi, ABD'nin kamu finansman kuruluşlarından desteğin geri çekildiğine ilişkin resmî bir bildirim almadığını belirtiyor.

Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Pini Althaus, Amerikalı yetkililerin projeye desteğinin sürdüğünü savunurken, mevcut aşamada kredi finansmanına ihtiyaç duymadıklarını ifade etti. Şirket, madenin nihai fizibilite çalışmasının 2027'de tamamlanmasını bekliyor. Resmî kredi başvurularının da bu çalışma sonrasında yapılması planlanıyor.

Dolayısıyla ABD kuruluşlarının mevcut tutumu, şirketin uzun vadeli finansman ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Projenin ilerleyen aşamalarda alternatif kredi kaynaklarına veya yeni sermaye girişlerine yönelmesi gerekebilir. Finansman belirsizliği, Cove Kaz Capital'in ABD sermaye piyasalarına açılma hazırlıkları sırasında ortaya çıktı. Şirket, 2 Kasım'da Skyline Builders ile daha önce kararlaştırılan birleşme işleminin karşılıklı anlaşmayla sona erdirildiğini duyurdu. Bunun yerine 2027'nin ilk yarısında doğrudan ABD borsasında işlem görme planı açıklandı.

Aynı açıklamada American Ventures tarafından 32 milyon dolarlık yeni sermaye taahhüdü sağlandığı bildirildi. Dört milyon hisse için öngörülen yatırım, şirketin özkaynak değerinin yaklaşık 1,97 milyar dolar olarak değerlendirilmesine dayanıyor. Ancak işlemin tamamlanması belirli koşullara bağlı. Kazakistan'daki tungsten yataklarından ticari üretimin 2030 yılında başlaması hedefleniyor. Nihai fizibilite çalışmaları, gerekli izinler ve finansman koşulları bu takvim açısından belirleyici olacak.

ABD'nin Çin dışındaki kritik mineral kaynaklarına erişim arayışı devam ederken, Trump ailesiyle bağlantılı bu büyük projenin finansmanındaki belirsizlik, stratejik madencilik yatırımlarının siyasi destek kadar ticari uygulanabilirliğe de bağlı olduğunu ortaya koyuyor.

patronlardunyasi.com