En çok İş Bankası sponsor oldu

Ali Kemal ERDEM

Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Türkiye, bu yönünden dolayı aynı zamanda bir tarihi eser cenneti.

Bunların bir kısmı gün ışığına çıkarılırken halen toprağın altında keşfedilmeyi bekleyen birçok tarihi eser var.
8 Temmuz 2023 tarihli ajanslara yansıyan bir habere göre Türkiye genelinde 2023 yılı sonu itibarıyla tüm arkeolojik kazı ve araştırmaların sayısı 750'ye ulaşacak.

Tarihi alan kazıları pek tabii ki gündelik hayatta yapılan inşaatlara benzemiyor. 

Büyük bir titizlikle sürdürülen kazılar uzun yıllar sürüyor. 

Çok sayıda uzmanın çalıştığı bu çalışmaların da ciddi maliyetleri var.

Kazı maliyetleri genellikle devlet imkanlarıyla karşılanıyor.

Oysa özel sektörde kazılara sponsor olabiliyor.

Ancak Medeniyet Üniversitesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş’a göre bu oran çok yetersiz.

Pektaş, halen başlangıcı 1970’li yıllara dayanan Muğla Milas’ta süren Beçin Kalesi’ndeki kazıya da başkanlık yapıyor. 

SPONSORLU KAZI SAYISI 10’U GEÇMİYOR

Türkiye’deki kazıların yüzde 90'ı hatta 95’inde şirketlerin sponsorluğunun bulunmadığını söyleyen Pektaş, özel sektörün sponsor olduğu kazı sayısının ancak 10 civarında olduğunu söyledi.

BANKALAR ÖNCÜ

Pektaş’ın verdiği bilgiye göre kazılara sponsor olan şirketler de genellikle bankalar oluyor.

İş Bankası’nın kazılara sponsor olmada birinci sırada olduğunu belirten Pektaş, ardından Yapı Kredi’nin geldiğini kaydetti.

EKONOMİK DURUM KAZILARI DA ETKİLİYOR

Türkiye’de kazıların genellikle devletin himayesinde yapıldığını yeniden anımsatan Pektaş, devletin içinde bulunduğu ekonomik durum kazıları da etkileyebildiğini kaydetti.

“ÖZEL SEKTÖR İŞİN İÇİNE GİRMEYİNCE HALKIN SAHİPLENMESİ EKSİK KALIYOR”
Son 20 yılda devletin kazılara ayırdığı payın artmakla birlikte iş insanlarının sponsorluğunun çok büyük önem taşıdığını belirten Pektaş, sözlerine şöyle devam etti:

“Kazının bütçesi 1 milyon iken 2 milyon olsun derdinde değiliz. Ancak iş insanlarının şirketlerin kazıya sponsor olması STK’nın ve halkın da kazıyı sahiplendiği anlamına geliyor. İlgiyi artırıyor. Kazının girişinde bir şirketin sponsorluğu görülünce buranın önemli bir alan olduğu hissiyatı artıyor. Devletin yardımları yetersiz olduğundan değil ancak özel sektör işe katılmayınca halk tarafından sahiplenilmesi eksik oluyor”

VERGİ MATRAHINDAN DÜŞÜLEBİLİYOR
İş dünyasının da kazılara sponsorluğa dair yeteri düzeyde bilgisi olmadığını söyleyen Pektaş, 
“Kazılara sponsor olununca ödenen sponsorluk bedeli bergi matrahından düşülüyor” dedi ve şu hatırlatma ile sözlerini bitirdi:

“Ayrıca yurtdışındaki kimi büyük şirketlerin Türkiye’de iş yapacak şirketlerde aradıkları özelliklerden biri de kültür sanat yatırımları. Bu açıdan bakılınca özel sektörün kazılara dahil olması Türkiye’deki turizm açısından da önemli. Şirketler bulundukları yerlerdeki kazılara sponsor olarak o bölgeye turist akınını da artırmış oluyorlar”

patronlardunyasi.com