Ekonomik daralmada don lastiği detayı ve erkek iç çamaşırı endeksi
Ekonominin kötüye gittiği zamanlarda ilk kısılan masraf kalemlerinin takip edildiği gayri resmi küresel endeksler mevcut. Böylelikle ekonomik daralmanın kimleri, nasıl etkilediği eğlenceli bir şekilde ortaya çıkıyor. Bunlardan birisi de “Erkek İç Çamaşırı Endeksi”.
Feramuz ERDİN
Bu haberi okuyan herkes evine gidince ilk iş çekmecelerini kontrol edecek!
Annem “çorabın delinmiş, hemen değiştir” deyince hemen aklıma ABD Merkez Bankası eski Başkanı Alan Greenspan ile anılan ilginç bir endeks geldi. Greenspan’ın görevi boyunca ekonominin gerçek durumunu öğrenmek için resmi raporlar dışında takip ettiği bazı harcama kalemleri vardı. Hatırlarsanız, Merkez Bankası’nın bir önceki Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın da buna benzer bir “Sadık Abisi” vardı. O da Greenspan gibi piyasanın gerçek durumunu onunla yaptığı sohbetlerden ölçmeye çalışırdı.
Greenspan’in bir nevi “Sadık Abisi” olan ve kendisi ile uzun yıllar geçiren ekonomi gazetecisi Robert Krulwich efsanevi FED Başkanının ekonominin gerçek durumunu anlamak üzere bazı perakende satışları takip ettiğini söyledi.
KURU TEMİZLEME ENDEKSİ
Greenspan’a göre kuru temizleme nispeten lüks bir tüketim kalemiydi. İnsanların çamaşırlarını kendilerinin yıkayıp ütülemek yerine kuru temizlemeye götürmesi ekonominin iyi olduğunun bir işaretiydi. Eğer insanlar ABD’de yaygın olan genel çamaşırhaneler yerine kuru temizleme dükkânlarına yükleniyorsa ekonomide işler yolunda demekti.
ERKEK İÇ ÇAMAŞIRI ENDEKSİ
Delik erkek iç çamaşırları Alan Greenspan’ın ekonominin durumunu takip ettiği başka bir ilginç endeksti. Greenspan’ın tezine göre erkekler zor zamanlarda eş ve çocuklarının giyimlerinden kısmazken, kendilerine iç çamaşırı almaktan vaz geçiyorlardı. Çünkü iç çamaşırları herkesin göremediği şekilde, yıkanıp yıkanıp defalarca giyilebiliyordu. Satın alma güçleri arttığında ise bunun tam tersi oluyor ve erkek iç çamaşırı piyasası canlanıyordu.
TÜRKİYE GÖZLEMİ
Türkiye’de perakende iç çamaşırı satışlarının bire bir takip edilerek sonuçlarının açıklandığı bir sisteme henüz rastlamadım. Bunu ancak gözlem veya sektörde çalışanların şikâyetleri yoluyla öğrenebiliyoruz.
Geçen yıl iç çamaşırı ve çorap satan bir arkadaşımla yaptığım sohbette müşterilerin sürekli artan fiyatlar nedeniyle alışverişe devam ettiğini söylüyordu. Onun gözlemine göre aynı malı bir ay sonra bir daha aynı fiyata bulamayacağını düşünen tüketiciler şimdiden stok yapmak amacıyla alışverişe devam ediyordu. O yüzden de satışlarda düşüş yoktu.
Bu sohbetin üzerinden neredeyse bir yıl geçtiğine göre metroseksüel olanlar hariç artık stoğa yüklenen bazı erkeklerin iç çamaşırlarında eskime, yıpranma, deformasyon ve delinmelerin ortaya çıkmış olması şaşırtıcı olmamalıdır?
DİĞER İLGİNÇ HARCAMA GÖSTERGELERİ
Big Mac Endeksi: Big Mac endeksi, farklı para birimlerinin satın alma gücünü farklı ülkelerdeki bir Big Mac'in fiyatlarıyla karşılaştıran bir göstergedir. 1986 yılında haftalık İngiliz dergisi The Economist tarafından satın alma gücü paritelerine dayalı anlaşılması kolay bir para birimi karşılaştırılmasını sağlamak ile bireysel para birimlerinin aşırı ve düşük değerini göstermek için icat edilmiştir. O zamandan beri düzenli olarak araştırılmış, bilimsel çalışmalarda ve ders kitaplarında alıntılanmıştır.1986 yılında oluşturulan endeks, adını McDonald's restoranlarında satılan bir hamburger olan Big Mac'ten almıştır. Para biriminin mevcut ABD doları döviz kuruna dönüştürülmesiyle, para birimlerinin satın alma gücü basit bir şekilde karşılaştırılır.
Ruj Endeksi: Estee Lauder Yönetim Kurulu Başkanı Leonard Lauder'ın 2000'lerin başında yaşanan ekonomik duraklama döneminde kozmetik satışlarındaki artışı tarif etmek için kullandığı terimdir. Lauder, kozmetik satın alınmasının, özellikle ruj alımının ekonominin durumuyla ters orantılı bir ekonomik gösterge olabileceğini iddia etti. Buna göre kadınlar ekonomik durgunluk dönemlerinde lüks ürünlerden pahalı olanlar yerine ucuz olanlara yönelmekte ve ekonomi kötüleştikçe ruj satışları artmaktadır.
Etek Boyu Endeksi: Bir diğer teze göre de kadınların etek boyu ekonominin iyi olduğu dönemlerde kısalırken, ekonomi bozulduğunda etek boyları uzuyor.
patronlardunyasi.com
