Barcelona'da 10 bin euroya sonsuz taraftarlık, Fenerbahçe'de bitmeyen loca kavgası

Toygun ATİLLA

Taftarlığının ölümle bile sona ermediğini gösterdi.
Barcelona yönetimi, yenilenen Camp Nou Stadı'nda taraftarlarının küllerinin saklanabileceği özel bir alan hazırlıyormuş.
Üstelik fiyat tarifesi de var.
10 yıllık yer 2 bin 490 euro.
50 yıllık yer 6 bin euro.
Ebediyen kalmak isterseniz 10 bin euro.
Yıllık bakım ücreti de cabası.
Anlayacağınız Barcelona, taraftarına öldükten sonra bile kulübünden ayrılmama fırsatı sunuyor.
Tabii parasını ödemek şartıyla.
Haberi okuyunca önce güldüm.
Sonra düşündüm.

Ardından dünyadaki örneklerini araştırmaya başladım.
Meğer futbolun ölümle ilişkisi, bizim bildiğimiz mezar taşlarına takım arması kazıtmaktan çok daha ileri gitmiş.
Ama itiraf edeyim, bütün bu araştırmanın sonunda aklıma takılan asıl mesele Barcelona değil, Fenerbahçe oldu.
Hele Aziz Yıldırım ile Acun Ilıcalı arasındaki loca tartışmasını hatırlayınca...
Oraya geleceğim.
Önce şu ölümsüz taraftarların hikâyesini anlatayım.

BİR DEDENİN SON VASİYETİ: GOL SESLERİNİ DUYMAK

Barcelona Başkan Yardımcısı María Elena Fort'un anlattığı hikâye aslında çok dokunaklı.
Dedesi ölmeden önce bir vasiyette bulunmuş.
Barcelona'nın stadına yakın bir yere gömülmek istiyormuş.
Nedeni de şu:
Öldükten sonra bile Barcelona'nın attığı gollerin sesini duymak.
Bir insan düşünün.
Hayatının sonuna gelmiş.
Mal mülk istemiyor.
Başka bir dileği yok.
Sadece gol sesi duymak istiyor.
Futbolun insan hayatında nasıl bir yer tuttuğunu anlatmak için bundan daha güzel bir hikâye olabilir mi?
Barcelona da bu duygudan yola çıkarak Memorial FC Barcelona projesini geliştirmiş.
Yaklaşık 26 bin taraftarın küllerinin saklanabileceği bir anma alanı.
Fakat romantizm bir yere kadar.
Sonra muhasebeciler devreye giriyor.
Ve dedenin son vasiyeti, fiyat listesi bulunan bir ticari ürüne dönüşüyor.

ATLETICO MADRID'DE ÖLÜ TARAFTARLARIN TRANSFERİ

Barcelona bu işi ilk keşfeden kulüp değil.
2009 yılında Atlético Madrid, Vicente Calderón Stadı'nda taraftarların küllerinin saklanabileceği özel bir alan açmıştı.
Hatta bazı taraftarlar küllerinin bulunduğu kapların maç günlerinde sahaya çevrilmesini istemişti.

Ölmüşlerdi ama maç izlemeye devam etmek istiyorlardı.
Derken yıllar geçti.
Atlético Madrid stadını değiştirdi.
Vicente Calderón yıkıldı.
Bu kez ölen taraftarların küllerinin ne olacağı tartışılmaya başlandı.
Düşünsenize.
Hayattayken kulübünüzü bırakmamışsınız.
Öldükten sonra da bırakmamışsınız.
Ama kulüp sizi bırakıp başka stada taşınmış.
Futbol tarihinin en tuhaf transferlerinden biri!
Üstelik bu transferde bonservis bedeli yok.
Transfer edilenler futbolcular değil, taraftarların külleri.
İşin bir de ticari tarafı var.
İspanyol El País gazetesinin haberine göre proje beklenen ilgiyi görmemiş, sınırlı sayıda bölme kullanılmıştı.
Demek ki ölümden sonra bile taraftar sadakatini paraya çevirmek o kadar kolay değilmiş.

ALMANYA'DA MEZARLIĞIN BİLE TRİBÜNÜ VAR

Almanya'da Hamburg taraftarları için stadyumun yakınında özel bir mezarlık bulunuyor.
Girişinde futbol kalesini andıran bir yapı var.
Mezarlar tribün düzenini hatırlatıyor.
Schalke 04 taraftarları için hazırlanan mezarlıkta ise 1.904 kişilik kapasite planlanmış.
Neden 1.904?
Çünkü kulübün kuruluş yılı 1904.
Yani Almanlar, ölü taraftarların sayısını bile kulüp tarihine göre belirlemiş.
Schalke efsanesi Stan Libuda'nın kalıntıları da bu mezarlığa taşınmış.
Arjantin'de Boca Juniors taraftarlarına ayrılan mezarlık ise kulübün mavi-sarı renkleriyle donatılmış.
Hollanda'da Ajax'ın eski stadının çimleri mezarlığa taşınmış.
Taraftarların külleri, bir zamanlar futbolcuların üzerinde koştuğu çimlere serpilebiliyor.
Bütün bunları okuyunca şunu fark ettim:
Dünyada bazı insanlar öldükten sonra cennete gitmekten çok, takımlarının maçlarına yakın olmak istiyor.
Ama asıl ilginç olan başka bir şey.
Kulüpler değişiyor.
Başkanlar değişiyor.
Stadyumlar yıkılıyor.
Futbolcular transfer oluyor.
Bir tek taraftarların sadakati değişmiyor.
Hatta öldükten sonra bile.

LİMAK STADI YAPIYOR, BARCELONA ÖLÜMSÜZLÜĞÜ SATIYOR

İşin ekonomik tarafı da en az mezarlık hikâyeleri kadar ilginç.
Camp Nou'nun yenilenmesini Türk şirketi Limak üstlendi.
Projenin maliyeti yaklaşık 2 milyar euroya yaklaşmış durumda.
Barcelona bir taraftan stadyumu yeniliyor, diğer taraftan yeni gelir kaynakları yaratıyor.
VIP koltuklar, localar, sponsorluklar, müzeler, mağazalar...
Şimdi bunların arasına ölen taraftarlar da katılıyor.
Basit bir hesap yapalım.
26 bin yerin tamamı 10 bin eurodan satılsa 260 milyon euro eder.
Elbette bu teorik bir hesap. Herkesin kalıcı yer satın alacağına ilişkin bir veri yok.
Ama mesele yalnızca para değil.
Barcelona, taraftarına hayatının sonuna kadar değil, hayatından sonra da kulübe ait olabileceği bir hikâye satıyor.
Buna pazarlama dünyasında ne derler bilmiyorum.
Benim bildiğim şu:
Barcelona, müşterisini öldükten sonra da kaybetmek istemiyor.

MAZALLAH BİR DE BİZDE OLSAYDI!

Bütün bunları okurken aklıma bizim futbol dünyamız geldi.
Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş...
Bir düşünün.
Kulüplerimiz de Barcelona gibi stadyumlarında ölen taraftarları için özel alanlar açmaya karar verse...
Mesela Fenerbahçe.
Kadıköy'de taraftarların küllerinin saklanacağı özel bir bölüm oluşturulsa.
Ve o bölümde yer satın almak için başvurular başlasa.
Ne olurdu?
İşte burada aklıma Aziz Yıldırım ile Acun Ilıcalı arasındaki loca tartışması geldi.
Fenerbahçe'de loca meselesinin nasıl bir tartışma konusu olduğunu hatırlayın.
Bir de bunun ölümden sonraki versiyonunu düşünün.
Mazallah, Acun Ilıcalı yıllar sonrası için böyle bir yer ayırtsa...
Aziz Başkan ne yapardı?
Küllerin bulunduğu bölümü mü değiştirirdi?
Yoksa Acun'un küllerinin bulunduğu yerin tahsisi için olağanüstü kongre mi toplanırdı?
Hatta iş daha da büyüyebilirdi.
Acun'un küllerinin Fenerbahçe Stadı'nda hangi tribünde bulunacağı tartışılırdı.
Aziz Başkan çıkar, itiraz ederdi.
Acun cevap verirdi.
Televizyonlarda günlerce konuşulurdu.
Sonunda mesele Disiplin Kurulu'na kadar giderdi.
Belki de tarihte ilk kez bir futbol kulübünde, hayatta olmayan bir taraftarın yer tahsisi gündem maddesi olurdu.
Elbette espiri, ironi yapıyorjm ama Türkiye'de futbolun geldiği noktayı düşününce insanın hayal gücü bile bazen gerçeğin gerisinde kalıyor.

ÖLÜMSÜZ TARAFTARLIĞIN EN BÜYÜK RİSKİ

Barcelona'nın projesinde dikkatimi çeken bir başka ayrıntı daha var.
İnsan öldükten sonra takımını değiştiremiyor.
Ama takımınızın başkanı değişebiliyor.
Stadyumunuz yıkılabiliyor.
Kulübünüz başka bir yere taşınabiliyor.
Hatta tuttuğunuz takım yıllarca şampiyon olamayabiliyor.
Düşünsenize.
Hayattayken 20 yıl şampiyonluk beklemişsiniz.
Öldükten sonra da stadın bir köşesinde beklemeye devam ediyorsunuz.
İşin kötüsü artık protesto etmek için ayağa kalkma şansınız da yok.
Böyle bakınca Barcelona'nın 10 bin euroluk ölümsüzlük tarifesi bana biraz pahalı geldi.
Çünkü taraftarın ölümsüzlüğü garanti.
Ama takımının başarısı değil.

SON DÜDÜK

Bütün bu araştırmanın sonunda Barcelona Başkan Yardımcısı'nın dedesini yeniden düşündüm.
Adamcağızın tek isteği öldükten sonra da Barcelona'nın gol seslerini duymaktı.
Ne para istemişti.
Ne loca.
Ne de VIP tribün.
Sadece bir gol sesi.

Belki de futbolun bütün güzelliği o cümlede saklı.
İnsanlar takımlarını yalnızca kazandıkları kupalar için sevmiyor.
Çocuklukları için seviyorlar.
Babalarıyla gittikleri ilk maç için.
İlk formaları için.
Kaybettikleri dostları için.
Bir daha geri gelmeyecek pazar öğleden sonraları için.
Barcelona bu duyguyu ticari bir projeye dönüştürmüş.
Dünyanın başka kulüpleri de yıllardır benzer işler yapıyor.
Bizde olsa ne olur diye düşününce ise gülmeden edemiyorum.
Çünkü Avrupa'da taraftarlar öldükten sonra takımlarının yanında huzur içinde yatmanın yollarını arıyor.
Bizdeyse hayattayken bile kulüp kavgalarından huzur bulmak kolay değil.
Hele Fenerbahçe'deki loca tartışmasını düşününce...
Barcelona'da taraftar ölünce yerini satın alıyor.
Bizde mazallah, öldükten sonra bile locası tartışma konusu olabilir.
Ve insanın aklına son bir soru geliyor:
Acaba öteki dünyada da VAR var mı?
Çünkü bizim futbolumuzda son düdük çalsa bile itirazlar bitmiyor.

patronlardunyasi.com