Yılda 480 bin dava zaman aşımına uğruyor

Rapora göre zaman aşımından faydalanmak isteyenler çok sık avukat değiştiriyor, dava dosyasının incelenmesi gibi gerekçelerle davalar uzadıkça uzatılıyor. Sadece 2004 yılında toplam 546 bin 843 dava dosyası, zaman aşımı nedeniyle düştü.

ATO'nun zaman aşımı konusunda hazırladığı "Gizli Af:Zamanaşımı raporu" isimli raporda şu ilginç ifadelere yer verildi: "Adalet yavaş işliyor, dosyalar sümen altı ediliyor, avukatlar değiştiriliyor, davalar o mahkemeden bu mahkemeye gezinip duruyor. Sonunda beklenen oluyor. Türkiye'de görevi kötüye kullananlara, çürük bina yapanlara, devleti dolandıranlara, hayali ihracat yapanlara, bankasının içini boşaltanlara, naylon faturacılara ilişkin davaların çoğu yargılama sürecinin çeşitli evrelerinde bir bir düşüyor. Düşme nedeninin altından da "zamanaşımı" çıkıyor."

80 yıllık Cumhuriyet tarihi boyunca çeşitli adlar altında 100'ü aşkın af yasası çıkarıldığı ifade edilen rapor, Türkiye'de her yıl ortalama 486 bin dosyanın zamanaşımı nedeniyle kapatıldığını ortaya koydu. Adalet Bakanlığı verilerinden hazırlanan Rapora göre 1995-2004 yılları arasında ülke genelinde kapanan dosya sayısı yıllık ortalama 480 bini buldu. Sadece 2004 yılında 546 bin dosya büyük çoğunluğu zamanaşımı olmak üzere düştü. Son 10 yılda Yargıtay Ceza Dairelerinde 56 bin 980, ilk derece mahkemelerde 3 milyon 765 bin 58, savcılıklarda 1 milyon 63 bin 765 olmak üzere toplam 4 milyon

866 bin 803 dava düştü. En çarpıcı sonuç ise 2002 yılına ait. Anılan yıl savcılık evresinde 124 bin 79, ilk derece mahkemelerde 649 bin 18, Yargıtay'da 3 bin 556 olmak üzere tamı tamına 776 bin 653 dosya zamanaşımı engeline takıldı.

"1995-2004 ZAMANAŞIMI"

YILLAR YARGITAY İLK DERECE CUMHURİYET TOPLAM

CEZA DAİRELERİ MAHKEMELERDE BAŞSAVCILIKLARI

1995 4.439 245.224 71.809 321.472

1996 4.315 223.524 71.752 299.591

1997 4.010 234.337 96.856 335.203

1998 3.806 256.441 100.312 360.559

1999 6.694 303.349 96.104 406.147

2000 10.728 365.174 117.491 493.393

2001 6.852 546.064 123.962 676.878

2002 3.556 649.018 124.079 776.653

2003 4.808 513.901 131.867 650.576

2004 7.772 409.026 129.533 546.331

TOPLAM 56.980 3.746.058 1.063.765 4.866.803

Rapora göre Türkiye'de ceza mahkemelerinde bir davanın ortalama yargılama süresi 2003 yılı verilerine göre 241 gün. DGM'lerde bu süre 363, Çocuk Mahkemelerinde 433, Ağır Ceza Mahkemelerinde 354, Asliye Ceza Mahkemelerinde 400 günü buluyor. Raporda zamanaşımının bir hükümetten diğer hükümete geçene kadar doluverdiği, gelen hükümetin yapılan yolsuzlukların farkına vardığında iş işten geçmiş olduğu ifade ediliyor. Rapora göre bu sürede Bürokrat ya zamanaşımı yada milletvekili zırhına bürünerek davalardan kurtuluyor. Yeni TCK ile artırılan zamanaşımı sürelerinin bu gizli af müessesesini bir nebze olsun engelleyeceği ancak ne oranda etkileyeceği 2005 ve sonraki yıl verileri ortaya çıkaracak.