SPK’nın yüzde üç hamlesi FTSE’nin frenini kaldıracak mı?

BORSA DEDEKTİFİ 

Sermaye Piyasası Kurulu’nun gece açıkladığı kararın görünen yüzü, Borsa İstanbul’da yüzde 3 ve üzerindeki pay sahipliklerinin artık daha şeffaf biçimde izlenmesi.

Ancak kararın arkasında uluslararası yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren başka bir hikâye var:

FTSE Russell.

Patronlar Dünyası bu hikâyeyi 18 Ağustos’ta gündeme getirmişti.

Dünyanın önde gelen endeks sağlayıcılarından FTSE Russell, Türkiye’deki fiili dolaşım hesaplamalarında yaşanan uyumsuzluk nedeniyle Türk hisselerine ilişkin Eylül 2026 endeks gözden geçirmesindeki bazı değişiklikleri ertelemişti.

Şimdi SPK, fiili dolaşım sistemini yeniden değiştiriyor.

Ve ortaya önemli bir soru çıkıyor:

SPK’nın yeni sistemi FTSE düğümünü çözmeye yetecek mi?

SORUN 15 HAZİRAN’DA BAŞLADI

Hikâyenin başlangıcı 15 Haziran 2026.

MKK, SPK tarafından onaylanan yeni metodoloji doğrultusunda şirketlerin fiili dolaşım oranlarını farklı bir sistemle hesaplamaya başladı.

Yeni hesaplamada belirli fon yapıları üzerinden tutulan paylar, stratejik ortaklara atfedilebildikleri durumlarda fiili dolaşımın dışında bırakılabiliyordu.

Bunun sonucunda MKK’nın açıkladığı bazı fiili dolaşım oranları ile FTSE Russell’ın kendi metodolojisiyle ulaştığı oranlar arasında farklılıklar oluştu.

Ancak FTSE açısından asıl sorun rakamların farklı çıkmasından çok, bu farkın kaynağının yeterince görülememesiydi.

FTSE Russell’ın 17 Ağustos’ta yayımladığı açıklamaya göre MKK, hangi fon paylarının fiili dolaşım dışında değerlendirildiğine ilişkin ayrıntılı veriyi yayımlamıyordu.

Bu nedenle FTSE, MKK’nın sonuçlarını kendi fiili dolaşım metodolojisiyle uzlaştıramadığını açıkladı.

FTSE TÜRK HİSSELERİNDE BAZI DEĞİŞİKLİKLERE FREN YAPTI

Bunun üzerine FTSE Russell, Eylül 2026 endeks gözden geçirmesinde Türkiye’ye ilişkin bazı işlemleri erteleme kararı aldı.

Yeni şirketlerin endekslere eklenmesi, halka arzların değerlendirilmesi, fiili dolaşım oranlarındaki bazı artışların endeks ağırlıklarına yansıtılması ve şirketlerin büyüklük kategorilerindeki bazı yukarı yönlü geçişleri beklemeye alındı.

Buna karşılık endeks kriterlerini artık karşılamayan şirketlerin çıkarılması ve belirli fiili dolaşım düşüşlerinin uygulanması devam edecek.

Yani Türkiye açısından ilginç bir asimetri ortaya çıktı:

Bazı çıkışlar uygulanabilecek ama bazı girişler ve yukarı yönlü değişiklikler bekleyecek.

ŞİMDİ SPK SİSTEMİ YENİDEN DEĞİŞTİRDİ

İşte 8 Eylül gecesi açıklanan karar tam bu nedenle önemli.

Yeni düzenlemeyle 11 Eylül gün sonundan itibaren borsada işlem gören şirketlerde doğrudan yüzde 3 ve üzerinde pay veya oy hakkına sahip gerçek ve tüzel kişiler MKK tarafından yayımlanan tabloda gösterilecek.

Serbest fonlar dahil olmak üzere dolaylı yoldan yüzde 10 ve üzerinde paya sahip gerçek ve tüzel kişiler için de ayrı bir tablo oluşturulacak.

Bu tablolar MKK tarafından güncellenecek.

Daha önemlisi, fiili dolaşımdaki pay adedi ve fiili dolaşım oranı 11 Eylül’den itibaren MKK tarafından günlük hesaplanarak kamuoyuna açıklanacak.

SPK aynı zamanda fiili dolaşım hesabının kriterlerini yeniden belirledi.

Ve dikkat çekici bir adım daha attı:

4 Haziran 2026 tarihli, 34/1044 sayılı önceki fiili dolaşım kararını yürürlükten kaldırdı.

Bu karar, MKK’nın 15 Haziran’da uygulamaya başladığı ve ardından FTSE Russell ile hesaplama farklılığının ortaya çıktığı sistemin dayanaklarından biriydi.

FTSE’NİN ARADIĞI VERİ ARTIK VAR MI?

Milyar dolarlık soru bu.

Yeni sistemde doğrudan sahipliklerin yüzde 3 seviyesine kadar görünür hale gelmesi ve serbest fonlar dahil dolaylı sahipliklerin belirli koşullarda ayrıca izlenmesi, FTSE Russell’ın ağustosta işaret ettiği sorun alanıyla doğrudan kesişiyor.

KRİTİK TARİH 11 EYLÜL

Bu nedenle şimdi gözler 11 Eylül’e çevrilecek.

MKK yeni hesaplamaları ve sahiplik verilerini yayımladığında Türkiye piyasasının fiili dolaşım fotoğrafı yeniden ortaya çıkacak.

FTSE Russell da yeni verilerin kendi metodolojisiyle uzlaştırılıp uzlaştırılamayacağını değerlendirebilecek.

Yeni MKK verilerinin açıklanması, FTSE’nin ertelenen işlemleri otomatik olarak yeniden başlatacağı anlamına gelmiyor.

FTSE Russell, Türkiye’ye ilişkin uygulamasını yeniden değerlendireceğini ve bundan sonraki yaklaşımını Aralık 2026 endeks gözden geçirmesinden önce açıklayacağını daha önce duyurdu.

MESELE NEDEN YATIRIMCININ CEBİNE DOKUNUYOR?

Çünkü bu tartışma teknik bir hesaplama meselesinden ibaret değil.

FTSE endekslerini takip eden pasif fonlar, şirketlerin endekse girmesi, çıkması veya endeksteki ağırlığının değişmesi durumunda portföylerini buna göre ayarlıyor.

Dolayısıyla fiili dolaşım oranındaki değişiklik, bazı Türk şirketlerinin FTSE endekslerindeki ağırlığını ve buna bağlı pasif fon hareketlerini etkileyebilir.

Fakat bugün hangi şirkete ne kadar para gireceğini veya hangi şirketten ne kadar para çıkacağını söylemek için henüz erken.

Önce 11 Eylül’de MKK’nın yeni hesaplarını görmek gerekiyor.

Ardından FTSE Russell’ın bu verileri kabul edip etmeyeceğini.

Ben ise FTSE Russell’ın Türk hisselerinde bastığı fren kalkacak mı? sorusunun yanıtını merak ediyor olacağım.

patronlardunyasi.com