Sokak lambasının faturası özelleştirmeyi zora soktu

 2002 yılında gerçekleştirilen yasal düzenlemeyle faturaları ödemekle yükümlü kılınan belediyelerin elektrik borcu 1,7 milyar Yeni Türk Lirası'nı geçti. Türkiye Belediyeler Birliği ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak, belediyelerin bu parayı ödemelerinin mümkün olmadığını belirtiyor.   
 
Sokak aydınlatma giderinin sadece yerel yönetimlere bırakılmasının haksızlık olduğunu belirten Durak, "Lambaları, sönünce ortaya çıkacak durumu da düşünmek lazım. Hangi kurumlar konuyla alakalı ise en azından onlar da mali yüke ortak olmalı veya başka bir çözüm bulunmalı." diyor.

Belediyelerin elektrik borcu ise Tedaş'ın özelleştirmesini olumsuz etkiliyor. Ortaya çıkan fatura Tedaş'ın malî yapısını da olumsuz etkilerken, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, mevcut haliyle elektrik dağıtım şirketlerinin özel sektöre devrinin yapılamayacağını belirtti. Bakan Güler, kanunî düzenleme yaparak belediyelerin borcunun silineceğini açıkladı. Tedaş'ın alacağı ise Hazine tarafından finanse edilecek.

Borç yükü zincirleme olarak Botaş'a kadar uzanıyor. Nisan 2002'de Bakanlar Kurulu kararıyla genel aydınlatma yerlerinin elektrik giderleri belediye sınırları içinde ilgili belediyeye, belediye sınırları dışında ise il özel idareye bırakıldı. Aynı kararla, ibadethanelerin aydınlatma giderinin ise Diyanet İşleri Başkanlığı'nca ödenmesi kararlaştırıldı. Ödemeleri ilgili kurum, bir sonraki yıl bütçesine koyacağı ödenekle karşılayacak.

Karar gereği Tedaş, park, bahçe ve sokak gibi aydınlatmaların yapıldığı yerlere sayaç takarak elektrik sarfiyatını belediyelere fatura etmeye başladı. Aydınlatma parasını düzenli ödeyen tek kurum, aynı zamanda dağıtım şirketine ortaklığı bulunan Kayseri Belediyesi oldu. Diğer tüm belediyeler aradan geçen sürede ödeme yapmayınca Tedaş'ın mali yapısı hızla bozuldu.

Enerji Bakanlığı ile Hazine arasında çözüme yönelik görüşmeler devam ediyor. Öneriler arasında belediyelerin ödemediği sokak aydınlatma bedellerinin, vatandaşın faturasına yansıtılması yer alıyor. Bu durumda hem sanayi hem de konut abonelerinin tükettiği elektriğin faturası 2 ile 5 yeni lira arasında artacak. Tedaş'ın alacakları, 21 dağıtım bölgesinin özelleştirme sürecini de olumsuz etkiliyor. Tedaş'ın mevcut haliyle özelleştirilemeyeceğini dile getiren Enerji Bakanı Güler, "Tedaş'ın alacak sorununun bir an önce açıklığa kavuşması lazım. Kanuni bir düzenleme yapılacak." dedi.

Türkiye Belediyeler Birliği ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak ise belediyelerin sokak aydınlatması için 1,7 milyar YTL'yi ödemesinin mümkün olmadığını söyledi. Faturanın sadece belediyelere bırakılmasının haksızlık olduğunu savunan Durak, konunun asayiş boyutu dahil çok geniş kapsamlı ele alınmasını istedi.

Durak, "Bakanlar Kurulu, aydınlatma giderlerini belediyelere yüklerken kaynak göstermemiştir. Belediyelerin bu parayı ödemesi mümkün değil. Lambalar sönünce ortaya çıkacak durumu düşünmek lazım. Hangi kurumlar konuyla alakalı ise onlar da mali yüke ortak olmalı veya başka bir çözüm bulunmalı." diye konuştu.
 
İsmail Altunsoy / Zaman