Dolar
44,8625
0,09%
Euro
52,7623
-0,07%
Sterlin
60,6754
-0,03%
Bitcoin
3.363.244
0,09%
BİST-100
14.587,93
2,72%
Gram Altın
6.969,36
0,95%
Gümüş
81,01
3,30%
Faiz
39,64
0,00%

Galatasaraylıların unuttuğu Tevfik Fikret duruşu

Tevfik Fikret, sadece bir şair değil, bir karakter inşa edicisiydi. Mekteb-i Sultani'nin koridorlarında sadece ders anlatmadı. Zihniyet, duruş, gelecek tasavvuru bıraktı. 30 Nisan'da Beyoğlu'ndaki Galatasaray Müzesi'nde, mektepli yazar Reha Bilge'nin "Ressam ve Şair Tevfik Fikret" adlı kitabının tanıtımı yapılırken, 7 Haziran'daki Galatasaray Lisesi'nin geleneksel pilav gününde Tevfik Fikret teması ile çeşitli etkinlikler düzenlenecek.

19.04.2026 16:33Güncelleme: 19.04.2026 18:08
Galatasaraylıların unuttuğu Tevfik Fikret duruşu
16px
32px

Toygun ATİLLA

Geçen hafta Galatasaray-Kocaelispor maçından sonra yazdığım ve Galatasaraylılık duruşunu anlatan yazımdan ötürü epeyce geri dönüş aldım. Bunların büyük çoğunluğu olumluydu.

Tam da bugünlerde Galatasaray Lisesi'nin bu yılki pilav gününde temasının Tevfik Fikret olduğunu öğrenince, o büyük şair üzerinden Galatasaraylılık duruşunu anlatmak istedim.

19.yüzyılın sonu...

İstanbul'un üstüne çöken siyasi baskı, sansür ve korku iklimi...
İstanbul'un tam göbeğinde, Beyoğlu'ndaki bir okulun içinde ise başka bir dünya vardı. 

Tevfik Fikret ismindeki edebiyat öğretmeni, öğrencilerinin karşısına sadece bir edebiyat öğretmeni olarak çıkmıyordu. Onun için Galatasaray Lisesi bir okuldan fazlasıydı. Orası, onun karakterinin şekillendiği, sonra da karakterini başkalarına miras bırakacağı bir sahneydi.

Öğrencilerine şiirden önce düşünmeyi, itaatten önce sorgulamayı, ezberden önce vicdanı öğretiyordu.
Belki de en önemlisi, "Doğru bildiğini söylemenin bedelini göze almayı..."

Geleneksel Pilav Günü'nden bir kare ( 2025 )

Rivayet edilir ki, bir gün Galatasaray Lisesi'ndeki bir ders sırasında öğrencilerine dönerek, "Eğer bir gün bütün doğrular size susmanızı söylüyorsa, bilin ki o doğrular artık doğru değildir."

Böyle bir olay geçmiş midir, bilmiyorum ama Tevfik Fikret'in şu şiirini biliyorum:

"Kimseden fayda ummam ben, dilenmem kol kanat,
Kendi boşluk, kendi gökkubbemde kendim gezginim.
Bir eğik baş, bir boyunduruktan ağırdır boynuma;
Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür bir şairim..."

Tevfik Fikret, edebiyat dünyasında bu yüzden "fikri hür, vicdanı hür bir şair" olarak anılır.
Han-ı Yağma'dan:

Bu harmanın gelir sonu, kapıştırın giderayak!
Yarın bakarsınız, söner bugün çatırdayan ocak,
Bugünkü mideler kavi, bugünkü çorbalar sıcak;
Atıştırın, tıkıştırın, kapış kapış, çanak çanak...
Yiyin efendiler, yiyin, bu han-ı pür-neva sizin,
Doyunca, tıksırınca, patlayıncaya kadar yiyin...

Tevfik Fikret ( 1867-  1915 )

Tevfik Fikret'in öğrencileri bir edebiyat dersi görmedi; fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür nesiller oldu...

Tevfik Fikret'in Galatasaraylılığı sadece liseli olması ile değil, bıraktığı iz ile ölçülür.

Disiplin ile özgürlüğü aynı cümlede kurabilen, devlete mesafeli ama topluma bağlı, batıya açık ama kimliğine bağlı ve aynı zamanda vatanseverdir.
Bugün hâlâ Galatasaray Lisesi denince akla gelen o "farklı duruşun" arkasında biraz da Tevfik Fikret'in gölgesi vardır.
Ne mutlu ki Galatasaraylılar, tam da Galatasaraylılık duruşunun tartışıldığı bir dönemde, geleneksel pilav gününün teması olarak Tevfik Fikret'i seçmişler.

Bu yazı, Tevfik Fikret'in ölümsüz anısına...
Bu yazı, "Galatasaraylılık" kavramını sadece skor tabelasına indirgeyenlere...
O kavramın içini boşaltan herkese...

Tevfik Fikret'in bıraktığı o sert, net ve tavizsiz ölçüyü hatırlatmak için yazıldı.

patronlardunyasi.com

İLGİLİ HABER

Galatasaray'da hain ve intikam krizinin kahramanları Okan Buruk ve Eray Yazgan şampiyonluğu nasıl sabote etti?

Resim