Bu kış donabiliriz!..

Türkiye'yi bu kış 'donma tehlikesi' bekliyor. 2000 yılında Ukrayna'nın Rusya'dan gelen doğalgaz boru hattından aşırı gaz çekmesi nedeniyle yaşanan krizin bir benzerinin bu yıl da yaşanabileceği belirtiliyor. Türkiye'nin Kiev Büyükelçişi Erdoğan İşcan'ın Temmuz ayında Ankara'ya gönderdiği 'top secret' damgalı yazıda Ukrayna'da siyasi belirsizliğin sona ermesinin beklenmediği, bu nedenle Kiev ile Moskova arasında devam eden kriz nedeniyle Türkiye'ye uzanan Ukrayna'dan geçen doğalgaz boru hattında kesinti olabileceği uyarısı yapıldı.

GİZLİ UYARI YAZISI

Gizli uyarıda, 2005'te yaklaşık 27 milyar m3 doğalgaz tüketen Türkiye'ye gelen gazdan 14 milyar m3'e varan miktarda kesinti olabileceği belirtildi. Kiev Büyükelçisi İşcan'ın Temmuz ayı ortasında Dışişleri Bakanlığı'na gönderdiği kripto Ankara'da tehlike çanlarını çaldırdı. Dışişleri Bakanlığı, bu yazıyı hemen Enerji Bakanlığı'na iletti. Ve Dışişleri ve Enerji bakanlıkları bürokratları ile BOTAŞ ve EPDK yöneticileri, geçen hafta Dışişleri binasında olağanüstü bir toplantı yaptı.

UKRAYNA BELİRSİZLİĞİ

Toplantıda Türkiye'nin doğalgaz konusundaki sorunları masaya yatırılırken, ayrıca doğalgazda 'arz güvenliği' de ele alındı. Türkiye Rusya'dan hem Mavi Akım, hem de Ukrayna üzerinden gelen boru hatlarından günlük 75 milyon metreküp doğalgaz çekiyor. Ukrayna'da yaşanan siyasi belirsizlik ve Rusya'nın Ukrayna üzerindeki birtakım siyasi hesapları yüzünden, bu ülkenin ne yapacağının kestirilememesi doğalgazda alarm zillerinin çalmasına sebep oluyor. Ukrayna geçen kış yaptığı gibi, topraklarından geçen boru hatlarından fazla doğalgaz çekerse Türkiye'ye gelecek gaz miktarı düşecek. Bu durum maksimum değerlere çıkarsa 14 milyar metreküpü buluyor. 14 milyar metreküp ise Türkiye'nin geçtiğimiz yıl tükettiği toplam doğalgazın yarısına tekabül ediyor.

NE DEPO VAR NE DE YEDEK

Öte yandan, Ukrayna üzerinden geçen doğalgaz boru hatlarından gaz alan AB üyesi ülkelerin de şimdiden "tedbir almaya" başladığı belirtiliyor. AB üyesi ülkeler, doğalgaz tüketiminin düştüğü bu aylarda depolarda doğalgaz stoklamaya başladı. Rusya'dan gelen doğalgaz miktarında düşüş olursa Türkiye'yi bekleyen seçenekler ise hiç de içaçıcı değil. Türkiye'de şu an için çalışır durumda doğalgaz deposu yok. Çalıkoğlu Grubu'nun İzmir Aliağa'daki LNG deposu "hukuki sorunlar" yüzünden depolama yapamıyor.

ELEKTRİK KESİNTİSİ OLABİLİR

İstanbul Silivri'deki doğalgaz deposu ise inşaatı yapan Fernas'ın sorunları yüzünden bitirilemedi. Silivri'deki doğalgaz deposunun 2005 yazında bitmesi ve 2005 sonbaharından itibaren doğalgaz depolamaya başlaması gerekiyordu. Ancak depo inşaatı halen TPAO tarafından teslim alınmadı. Geriye kalan seçenekler ise BOTAŞ'ın spot piyasadan günlük doğalgaz temin etmeye çalışması, ya da günlük olarak 3-4 saatlik elektrik kesintileri şeklinde değerlendiriliyor. İran'dan gelecek doğalgazda ise İran kesiminde kompresör olmadığı için sorun yaşanıyor.

30 milyar m3 gaz tüketeceğiz

Türkiye 2004 yılında 22 milyar m3 doğalgaz tüketti. 2005 yılında tüketim yüzde 21,5 artarak yaklaşık 27 milyar m3'e çıktı. EPDK uzmanlarının yaptıkları tahminlere göre de 2006 yılında yüzde 36,2 artışla 30.1 milyar m3'e, 2010 yılında yüzde 90,3 artışla 42 milyar m3'e, 2020 yılında ise yüzde 176,4 artışla 61 milyar m3'e ulaşması öngörülüyor.