Sırbistan'da seçimin ardından ilk icraat Rusların tercih ettiği Alta Banka’nın kapatılması oldu

Sırbistan'da Rusların en çok tercih ettiği finans kuruluşlarından Alta Banka faaliyetlerini durdurdu. Sırbistan Merkez Bankası, bankanın mali durumunun ciddi biçimde bozulması ve likidite risklerinin artması üzerine faaliyet lisansını iptal etti.
Financial Times'ın haberine göre karar, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından Sırbistan'a yerleşen binlerce Rus için de önemli sonuçlar doğurdu. Rus vatandaşlarının kişisel ve ticari hesap açmak, uluslararası para transferleri gerçekleştirmek için kullandığı bankanın kapanmasıyla müşterilerin hesaplarına erişimi kesildi.
Kararın zamanlaması ise ülkedeki siyasi gelişmeler nedeniyle ayrıca dikkat çekti. Sırbistan'da 25 Ekim'de yapılan seçimlerde, Aleksandar Vučić'in Sırp İlerleme Partisi (SNS) 14 yıllık iktidarını kaybetmişti.

RUSLAR GELDİ, MEVDUATLAR BEŞ KAT ARTTI

Alta Banka'nın büyümesinde Rusya-Ukrayna savaşının ardından Sırbistan'a yönelen Rus vatandaşlarının önemli payı bulunuyordu.
Sırbistan'ın Rusya'ya yönelik Batı yaptırımlarına bütünüyle katılmaması, ülkeyi Rus vatandaşları ve şirketleri için alternatif finans merkezlerinden biri haline getirdi.
Batı yaptırımları nedeniyle birçok Avrupa bankasında hesap açmakta ve uluslararası para transferi gerçekleştirmekte zorlanan Ruslar, Sırbistan'daki bankalara yöneldi.
Financial Times'a göre Alta Banka, bu dönemde Rusların hesap açabildiği ve para transferi yapabildiği az sayıdaki bankadan biri olarak öne çıktı.
Bankanın mevduatları, savaş öncesindeki seviyesine göre beş kattan fazla arttı.
Ancak savaş sonrasında hızla büyüyen bankanın mali durumu son aylarda bozulmaya başladı.

BİR DÖVİZ BÜROSUNDAN BANKACILIK İMPARATORLUĞUNA

Alta Banka'nın sahibi Sırp iş insanı Davor Macura.
Macura, iş hayatına 2008 yılında Belgrad'ın Zemun bölgesinde açtığı döviz bürosuyla başladı.
Döviz alım satımı ve ödeme hizmetleriyle büyüyen iş insanı, 2019 yılında devletin kontrolündeki küçük ölçekli Jubmes Banka'yı yaklaşık 5 milyon euroya satın aldı.
Banka, 2020 yılında Alta Banka adını aldı.
Macura'nın şirketler grubu sonraki yıllarda bankacılığın yanı sıra perakende, gayrimenkul, otelcilik ve ödeme sistemleri alanlarına da yayıldı.
Alta'nın bilançosu üç yıl içinde dört katına çıkarak yaklaşık 1,64 milyar euroya ulaştı.
Grup, Sırbistan'daki Idea, Roda ve Mercator market zincirlerini bünyesinde bulunduran perakende operasyonunu da satın aldı.

VUCİC’İN PARTİSİYLE YAKINLIĞI GÜNDEMDE

Macura'nın hızlı yükselişi, Sırbistan'da siyasi bağlantıları nedeniyle uzun süredir tartışılıyordu.
Sırp basınında iş insanının, 25 Ekim seçimlerinde iktidarı kaybeden Sırp İlerleme Partisi'ne yakın olduğu yönünde haberler yayımlandı.
Macura'nın şirketleri, önceki yönetim döneminde kamu kurumlarıyla çeşitli ödeme hizmetleri anlaşmaları yaptı.
Bunlar arasında devlet elektrik şirketi EPS, Air Serbia ve çeşitli kamu kuruluşları da bulunuyordu.
Özellikle EPS'nin elektrik faturalarının tahsilatında Alta'nın ödeme altyapısını kullanmaya başlaması, ülkede tartışma yaratmıştı.
Bankanın lisansının iptal edilmesi, SNS'nin seçim yenilgisinden yalnızca birkaç gün sonra gerçekleşti.
Ancak Sırbistan Merkez Bankası, kararın siyasi nedenlerle değil, bankanın mali durumunun bozulması ve mevduat sahiplerinin korunması amacıyla alındığını açıkladı.

MOSKOVA'YA PARA TRANSFERİ İDDİASI

Alta Banka'nın kapanmasının ardından yurt dışına para transferleriyle ilgili iddialar da gündeme geldi.
Sırp basınında, seçimlerin ardından bankadan milyonlarca euronun ülke dışına çıkarılmaya çalışıldığı yönünde haberler yayımlandı.
Bazı iddialarda paranın Moskova ve Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'e gönderilmeye çalışıldığı öne sürüldü.
Sırbistan'da organize suçlarla mücadeleden sorumlu savcılık, bankanın faaliyetleri, düzenleyici kurumların işlemleri ve yurt dışına yapılan para transferleri hakkında inceleme başlattı.
Financial Times, Macura'nın da seçimlerden sonra Moskova'ya gitmeye çalıştığına ilişkin haberler bulunduğunu aktardı.
Ancak söz konusu para transferlerinin hukuka aykırı olduğu veya Macura'nın suç işlediği yönünde kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor.

KARA PARA AKLAMA ŞÜPHELERİ

Alta Banka'nın işlemleri daha önce Avrupa'daki düzenleyici kurumların da dikkatini çekmişti.
Financial Times'a göre, Avrupa Merkez Bankası, bankanın bağlantılı işlemlerini ve mevduatların kaynağının doğrulanmasına ilişkin uygulamalarını incelemişti.
Bankanın kara para aklama faaliyetlerinde kullanıldığına yönelik şüpheler de gündeme geldi.
ABD Temsilciler Meclisi üyesi Joe Wilson, 14 Ekim'de ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya yaptığı çağrıda Macura'nın da aralarında bulunduğu bazı Sırp iş insanlarına yaptırım uygulanmasını istedi.
Alta yönetimi ise daha önce bu iddiaları reddederek banka, grup veya Macura hakkında yetkili makamlarca bu yönde bir ihlal tespiti yapılmadığını savunmuştu.

50 BİN EURO’YA KADAR MEVDUAT GÜVENCESİ

Sırbistan Merkez Bankası, Alta Banka'nın mali durumunun ciddi biçimde bozulduğunu ve mevduat sahiplerinin çıkarlarının tehlikeye girdiğini açıkladı.
Merkez Bankası, bankanın likiditesini artırması için daha önce denetim ve düzeltici tedbirler uygulandığını, ancak bunların yeterli olmadığını bildirdi.
Lisans iptalinin ardından bankanın yönetimi Mevduat Sigorta Ajansı'na devredildi ve iflas sürecinin başlatılması için gerekli işlemler yapıldı.
Sırbistan'daki mevduat sigortası kapsamında kişi başına 50 bin euroya kadar olan tutarlar güvence altında bulunuyor.
Yetkililer, sigorta kapsamındaki mevduatların yasal süreç çerçevesinde yedi iş günü içinde ödenmesinin sağlanacağını duyurdu.
Bankanın kart işlemleri, para transferleri ve şube faaliyetleri durdurulurken müşteriler hesaplarına erişemedi.

66 BİN MÜŞTERİSİ BULUNUYORDU

Alta Banka'nın 2025 yılı sonunda 66 bin 481 müşterisi ve 621 çalışanı bulunuyordu.
Müşterilerin yaklaşık 56 bini bireysel hesap sahiplerinden oluşuyordu.
Banka, Sırbistan bankacılık sektöründeki toplam varlıkların yaklaşık yüzde 3'ünü kontrol ediyordu.
Sırbistan Bankalar Birliği, Alta Banka'nın kapanmasının diğer bankaların faaliyetlerini etkilemeyeceğini açıkladı.
Kuzey Makedonya'daki Alta Banka iştiraki ise faaliyetlerini normal şekilde sürdürdüğünü bildirdi.

patronlardunyasi.com