Bilim insanları, volkanik patlamaları saatler önceden tespit eden 'Jerk' sinyali geliştirdi
Bilim insanları, volkanik patlamalardan saatler önce uyarı verebilen “Jerk” adlı yeni bir tespit yöntemi geliştirdi. Sistem, magma hareketlerinden kaynaklanan en küçük yer sarsıntılarını tespit ederek patlamaların yüzde 92’sini önceden tahmin edebiliyor.
Paris Yer Fiziği Enstitüsü ve GFZ Helmholtz Yerbilimleri Merkezi araştırmacıları, La Réunion adasındaki Piton de la Fournaise volkanında 10 yıldan fazla süren testlerle “Jerk” adını verdikleri bir erken uyarı sistemi geliştirdi. Tek bir geniş bant sismometreye dayanan sistem, magma yer altına itildiğinde oluşan hafif yer hareketlerini algılayarak patlamaları saatler öncesinden bildirebiliyor.
BAZI UYARILAR 8 SAAT ÖNCEDEN GÖNDERİLDİ
Bu yöntem, patlamaların zamanlamasını tahmin etmekte büyük zorluk yaşayan volkanoloji alanında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. 2014-2023 yılları arasında yaşanan 24 patlamanın yüzde 92’si başarıyla önceden tespit edildi, uyarılar bazen patlamadan sekiz saat önce gönderildi. Sistem, özellikle izleme altyapısının sınırlı olduğu volkanlar için de uygulanabilir bir erken uyarı aracı olarak öne çıkıyor.
10 YILDAN UZUN SÜRE BOYUNCA TEST EDİLDİ
Dr. Philippe Jousset, "Bu çalışmanın en büyük özgünlüğü, Jerk yönteminin, literatürde yayınlanan volkanik öncüllerle ilgili çalışmaların büyük çoğunluğunda olduğu gibi verilerin sonradan işlenmesi yerine, 10 yıldan uzun bir süre boyunca otomatik ve denetimsiz bir şekilde gerçek zamanlı olarak test edilip doğrulanmış olmasında yatmaktadır” dedi.
Bu çalışma aynı zamanda, optik fiber kabloların depremler ve volkanik patlamalar için erken uyarı sistemlerini nasıl geliştirebileceğini araştıran SAFAtor projesiyle de bağlantılı olması bekleniyor.
patronlardunyasi.com
