Yüksek faizler mevduat yarışını değiştirdi, yabancı bankalar ilk yedi ayda lider oldu

Dış ve iç nedenlerle indirim sürecinin sürdürülme­si zorlaştığı için faizlerin yüksek seyrettiği ilk yedi ayda, yerli mevduat pazarında ipi, pazar pay­larını artırmak için dönem boyun­ca daha yüksek faiz imkânı sunan yabancı bankalar göğüsledi. Pasta­nın en büyük bölümünü elinde tu­tan yerli bankaların payı azalırken, mevduat hacmini oransal bazda en hızlı büyüten yabancı bankaların payı %20’ye yaklaştı.

Bankacılık Düzenleme ve De­netleme Kurumu (BDDK) verileri­ne göre sektördeki toplam mevdu­at/katılım fonu hacmi, ilk yedi ayda %12,9’luk nominal artışla 30 tril­yon 914,6 milyar liraya ulaştı. Top­lam mevduat/fon hacminin 19 tril­yon 159,3 milyar lirasını TL cinsi, Türk parası karşılığı olarak 11 mil­yar 753,4 milyar lirasını da yaban­cı para hesaplar oluşturdu. İlk yedi ayda TL cinsi hesapların hacmi cari olarak %14,6, yabancı para hesaplar ise parite etkisi de dahil %10,3 büyü­dü. Buna göre reel bazda toplam TL mevduat hacmi %4,4, döviz mevdu­atı hacmi %8 daraldı.

EN HIZLI ARTIŞ YABANCILARDA

Dünya'dan Naki Bkır'ın haberine göre, mevduat pastasında en büyük paya sahip olan kamu bankalarının hacmi ocak-temmuz döneminde cari olarak %9,4 artışla 12 trilyon 939,8 milyar liraya çıktı. Bu banka­lardaki TL mevduatlar %9,5 artışla 8 trilyon 468,9, yabancı para mev­duatlar %9,2 artışla 4 trilyon 469,8 milyar lira oldu. Enflasyonla in­dirgendiğinde reel bazda ise kamu bankalarının TL mevduatları yedi ayda reel olarak %8,6, yabancı para mevduatları %8,9, böylece toplam mevduat hacmi %8,7 daraldı.

Aynı dönemde; yerli özel bankala­rın TL mevduatı %18,9 artışla 5 tril­yon 285,4 milyar, döviz mevduatları %8,9 artışla 3 trilyon 292,2 trilyon, toplam mevduat hacmi %14,8 artışla 8 trilyon 577,5 milyar liraya çıktı. Bu bankaların toplam mevduat hacmi döviz mevduatından kaynaklanan %4,2’lik bir reel daralma kaydetti.

Oransal bazda en hızlı artış ise ya­bancı bankaların TL mevduatların­da yaşandı. Söz konusu hacim %20,2 ile enflasyonun üzerinde bir artışla 3 trilyon 857,6 milyar liraya ulaştı. Aynı bankaların döviz mevduatı ise %15,6 ile enflasyonun altında büyüyerek 2 trilyon 304,4 milyar lira oldu ve böylece yabancı bankaların toplam mevduat hacmi 6 trilyon 162 mil­yar liraya ulaştı. Faiz yerine müşteri adına mal, hizmet veya hakkı peşin olarak satıcısından satın alıp üzeri­ne kâr ekleyerek vadeli olarak müş­teriye satma şeklinde ticaret yönte­miyle fon kullandıran katılım banka­larının toplam fonları ise ilk yedi ayda %12,3 büyüyerek 3 trilyon 235,3 mil­yar liraya çıktı. Bunun 1 trilyon 548,3 milyarı TL, 1 trilyon 687 milyar liralık bölümü de döviz cinsi.

AGRESİF FİYATLAMA VE "HOŞ GELDİN" ETKİSİ

Yabancı sermayeli bankaların Türk Lirası mevduat hacminde ilk yedi ayda %20,2’lik oranla sektör lideri olarak en hızlı büyümeyi kaydetmesinde, finansal piyasalardaki dinamiklere karşılık agresif faiz oranı ve hoş geldin kampanyaları gibi stratejileri etkili oldu. Sektör genelinde standart mevduat faizleri belirli bir bantta hareket ederken, bazı yabancı bankalar yeni Türk Lirası mevduat getiren müşterilerine %45,5’e varan “tanışma / hoş geldin” faiz oranları sundu. Bu yüksek getiri imkânı, getiri arayışındaki bireysel ve kurumsal TL mudilerini hızla bu bankalara çekti.

HER 100 TL’LİK MEVDUATIN 44 TL’Sİ KAMUDA

İlk yedi aydaki büyüme dinamikleri sonucunda; kamu bankalarının TL mevduatta 2025 sonunda %46,3 olan payı temmuz sonunda %44,2’ye, DTH’ta %38’e, toplamdaki payı %41,9’a geriledi. Yerli özel bankalarının payı TL mevduatta %26,6’dan %27,6’ya çıkarken, DTH’taki payı %28’e geriledi, toplamdaki payı %27,7 oldu. Yabancı bankaların TL mevduattaki payı %20,1’e, döviz mevduatındaki payı %19,6’ya, toplamdaki payı %19,9’a yükseldi. Katılım bankalarının payı ise TL mevduatta %8’den %8,1’e çıkarken, yabancı para mevduatta %14,5’ten %14,4’e geriledi, toplamda %10,5 olarak değişmedi.

patronlardunyasi.com