Dış ve iç nedenlerle indirim sürecinin sürdürülmesi zorlaştığı için faizlerin yüksek seyrettiği ilk yedi ayda, yerli mevduat pazarında ipi, pazar paylarını artırmak için dönem boyunca daha yüksek faiz imkânı sunan yabancı bankalar göğüsledi. Pastanın en büyük bölümünü elinde tutan yerli bankaların payı azalırken, mevduat hacmini oransal bazda en hızlı büyüten yabancı bankaların payı %20’ye yaklaştı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre sektördeki toplam mevduat/katılım fonu hacmi, ilk yedi ayda %12,9’luk nominal artışla 30 trilyon 914,6 milyar liraya ulaştı. Toplam mevduat/fon hacminin 19 trilyon 159,3 milyar lirasını TL cinsi, Türk parası karşılığı olarak 11 milyar 753,4 milyar lirasını da yabancı para hesaplar oluşturdu. İlk yedi ayda TL cinsi hesapların hacmi cari olarak %14,6, yabancı para hesaplar ise parite etkisi de dahil %10,3 büyüdü. Buna göre reel bazda toplam TL mevduat hacmi %4,4, döviz mevduatı hacmi %8 daraldı.
EN HIZLI ARTIŞ YABANCILARDA
Dünya'dan Naki Bkır'ın haberine göre, mevduat pastasında en büyük paya sahip olan kamu bankalarının hacmi ocak-temmuz döneminde cari olarak %9,4 artışla 12 trilyon 939,8 milyar liraya çıktı. Bu bankalardaki TL mevduatlar %9,5 artışla 8 trilyon 468,9, yabancı para mevduatlar %9,2 artışla 4 trilyon 469,8 milyar lira oldu. Enflasyonla indirgendiğinde reel bazda ise kamu bankalarının TL mevduatları yedi ayda reel olarak %8,6, yabancı para mevduatları %8,9, böylece toplam mevduat hacmi %8,7 daraldı.
Aynı dönemde; yerli özel bankaların TL mevduatı %18,9 artışla 5 trilyon 285,4 milyar, döviz mevduatları %8,9 artışla 3 trilyon 292,2 trilyon, toplam mevduat hacmi %14,8 artışla 8 trilyon 577,5 milyar liraya çıktı. Bu bankaların toplam mevduat hacmi döviz mevduatından kaynaklanan %4,2’lik bir reel daralma kaydetti.
Oransal bazda en hızlı artış ise yabancı bankaların TL mevduatlarında yaşandı. Söz konusu hacim %20,2 ile enflasyonun üzerinde bir artışla 3 trilyon 857,6 milyar liraya ulaştı. Aynı bankaların döviz mevduatı ise %15,6 ile enflasyonun altında büyüyerek 2 trilyon 304,4 milyar lira oldu ve böylece yabancı bankaların toplam mevduat hacmi 6 trilyon 162 milyar liraya ulaştı. Faiz yerine müşteri adına mal, hizmet veya hakkı peşin olarak satıcısından satın alıp üzerine kâr ekleyerek vadeli olarak müşteriye satma şeklinde ticaret yöntemiyle fon kullandıran katılım bankalarının toplam fonları ise ilk yedi ayda %12,3 büyüyerek 3 trilyon 235,3 milyar liraya çıktı. Bunun 1 trilyon 548,3 milyarı TL, 1 trilyon 687 milyar liralık bölümü de döviz cinsi.
AGRESİF FİYATLAMA VE "HOŞ GELDİN" ETKİSİ
Yabancı sermayeli bankaların Türk Lirası mevduat hacminde ilk yedi ayda %20,2’lik oranla sektör lideri olarak en hızlı büyümeyi kaydetmesinde, finansal piyasalardaki dinamiklere karşılık agresif faiz oranı ve hoş geldin kampanyaları gibi stratejileri etkili oldu. Sektör genelinde standart mevduat faizleri belirli bir bantta hareket ederken, bazı yabancı bankalar yeni Türk Lirası mevduat getiren müşterilerine %45,5’e varan “tanışma / hoş geldin” faiz oranları sundu. Bu yüksek getiri imkânı, getiri arayışındaki bireysel ve kurumsal TL mudilerini hızla bu bankalara çekti.
HER 100 TL’LİK MEVDUATIN 44 TL’Sİ KAMUDA
İlk yedi aydaki büyüme dinamikleri sonucunda; kamu bankalarının TL mevduatta 2025 sonunda %46,3 olan payı temmuz sonunda %44,2’ye, DTH’ta %38’e, toplamdaki payı %41,9’a geriledi. Yerli özel bankalarının payı TL mevduatta %26,6’dan %27,6’ya çıkarken, DTH’taki payı %28’e geriledi, toplamdaki payı %27,7 oldu. Yabancı bankaların TL mevduattaki payı %20,1’e, döviz mevduatındaki payı %19,6’ya, toplamdaki payı %19,9’a yükseldi. Katılım bankalarının payı ise TL mevduatta %8’den %8,1’e çıkarken, yabancı para mevduatta %14,5’ten %14,4’e geriledi, toplamda %10,5 olarak değişmedi.
patronlardunyasi.com