Eyüp SERBEST

Dünyanın etrafını dolaşarak 15 yıl boyunca lüks bir gemide yaşama hayali, Kamboçya'da finansman krizine takıldı. Amerikalı Villa Vie Residences şirketinin işlettiği Villa Vie Odyssey adlı yolcu gemisi, artan yakıt maliyetlerini karşılayamayınca seferlerini durdurdu. Gemide yaşayan 203 yolcu, yanlarına alabildikleri eşyalarıyla karaya çıkarıldı.

Patronlar Dünyası, 4 Ekim 2024'te geminin hikâyesini ayrıntılarıyla ele almış, geçmişindeki sorunları ve yolculara sunulan uzun vadeli yaşam vaadini sorgulamıştı.

O günkü haberimizin başlığı şöyleydi:

“Milyonlar ödeyip oda satın aldıkları Cruise gemisi Villa Vie Odyssey'de yanıtı merak edilen soru: Rüya gibi 15 yıl mı, yoksa yüzyılın tokatçılığı mı?”

Aradan iki yıl geçti. Gemi gerçekten dünya turuna çıktı, ancak yolculuğu planlandığı gibi sürmedi. Şimdi hem geminin geleceği hem de kabin satın alan yolcuların ödedikleri paraların akıbeti belirsiz.

31 YAŞINDAKİ GEMİYLE 15 YILLIK HAYAL SATILDI

Patronlar Dünyası'nın 2024 tarihli haberinde, Villa Vie Odyssey'in geçmişi ayrıntılarıyla yer alıyordu. 

1993 yılında Crown Dynasty adıyla denize indirilen gemi, yıllar içinde defalarca el değiştirdi. Norwegian Cruise Line ve Fred Olsen Cruise Lines gibi şirketler tarafından işletildi. Son olarak Braemar adıyla hizmet veren gemi, 2023 yılında Villa Vie Residences'ın kurucusu Mikael Petterson ve ekibi tarafından satın alındı.

Şirket, yaşlanan yolcu gemisini farklı bir iş modeliyle değerlendirmeyi planlıyordu.

Geleneksel kruvaziyer yolculuklarının aksine gemideki kamaralar uzun süreli yaşam alanları olarak pazarlanacaktı. Yolcular kabin satın alabilecek, dünya turu boyunca gemide yaşayabilecekti.

Şirketin ilk dönem pazarlamasında kabin fiyatları 99 bin dolardan başlayıp 841 bin dolara kadar çıkıyordu.

Planlanan dünya turu 3,5 yıl sürecek, gemi 147 ülkeyi ziyaret edecekti. Yolcuların bir bölümü ise 15 yıllık kullanım hakkıyla gemide yaşamayı hedefliyordu.

DAHA İLK GÜNDEN SORUNLAR BAŞLAMIŞTI

Patronlar Dünyası'nın haberinde geminin yolculuğa başlamadan önce yaşadığı sorunlara da dikkat çekilmişti.

Villa Vie Odyssey'in Mayıs 2024'te yola çıkması planlanıyordu. Ancak Belfast'taki tersanede gerçekleştirilen bakım ve onarım çalışmaları uzadı.

Dünyanın farklı ülkelerinden gelen yolcular aylarca otellerde beklemek zorunda kaldı. Şirket, konaklama giderlerini karşılamaya çalışırken geminin sefer başlangıcı defalarca ertelendi.

Nihayet Eylül ayının sonunda Belfast'tan ayrılan gemi, limandan uzaklaşmasının ardından yeniden demirlemek zorunda kaldı. Evrak işlemleri ve rota değişiklikleri de yolculuğun başlangıcına damga vurdu.

Patronlar Dünyası, bu aksaklıkları ve şirketin iş modelini gündeme getirirken uzun yıllara yayılan yaşam vaadinin sürdürülebilir olup olmadığını sorgulamıştı.

İKİ YIL SONRA KAMBOÇYA'DA DURDU

Villa Vie Odyssey, yaşanan bütün aksaklıklara rağmen dünya turunu sürdürdü.
Ancak Ekim 2026'da Kamboçya'nın Sihanoukville Limanı'na ulaştığında şirket yönetiminden yolculara beklenmedik bir açıklama yapıldı.

Villa Vie Residences, İran'daki savaşın etkisiyle yükselen yakıt maliyetlerinin faaliyetleri sürdürülemez hale getirdiğini duyurdu.

Şirketin açıklamasına göre geçmişte kabin başına aylık ortalama 1800 dolar düzeyinde olan yakıt gideri, Asya'daki bazı güzergâhlarda 6 bin ile 8 bin dolar arasına yükseldi.

Yakıt tüketimini azaltmak amacıyla geminin hızı düşürüldü ve limanlarda geçirilen süre uzatıldı. Ancak alınan önlemler maliyet artışını karşılamaya yetmedi.

Sonunda 203 yolcunun gemiyi terk etmesi istendi. Gemide ayrıca 156 mürettebat bulunuyordu.

EVLERİNİ SATIP GEMİDEN ODA ALMIŞLARDI

Yaşanan krizin en çarpıcı hikâyelerinden biri Amerikalı Lynn ve Paul Montoya çiftine ait.
Wyoming'deki evlerini ve otomobillerini satan çift, emekliliklerini dünyayı dolaşarak geçirmek için Villa Vie Odyssey'den 179 bin dolara kabin satın aldı.

Bununla da kalmadılar. Gemide yaşamak için yaklaşık 6 bin dolarlık aylık ödeme yapıyorlardı.
Reuters'a konuşan çift, 17 ay boyunca gemide yaşadıktan sonra Kamboçya'da karaya çıkarıldıklarını anlattı.

Paul Montoya, şirketin parasının tükendiğini düşündüğünü, yakıt satın almakta ve mürettebatın ödemelerini yapmakta zorlandığını söyledi.
Montoya, yatırdıkları parayı geri alabileceklerine de inanmadığını belirtti.
Çift, bir süre Malezya'da yaşamayı planlıyor.

YOLCULARDAN YAKIT İÇİN BORÇ İSTENMİŞ

Şirketin mali sorunlarının yolcular tarafından daha önce de hissedildiği ortaya çıktı.
Paul Montoya'nın Reuters'a anlattığına göre yönetim, yolculardan ek ödeme yapmalarını ve yakıt alabilmek için şirkete borç vermelerini istedi.

Gemideki yemeklerin kalitesi son aylarda düşerken internet hizmetinde de sorunlar yaşanmaya başladı.

Şirketin kurucusu Mikael Petterson ise Bloomberg'e yaptığı açıklamada aylık işletme giderlerinin yaklaşık yüzde 50 artarak 3 milyon dolara ulaştığını söyledi.

Petterson, yolculardan mevcut ödemelerine ek olarak aylık 500 dolar daha talep edilmesinin gündeme geldiğini de belirtti.
Ancak bu girişimler geminin yolculuğunu sürdürmesini sağlayamadı.

60 GÜNLÜK KURTARMA ARAYIŞI

Villa Vie Residences, faaliyetlerin durdurulmasının ardından yeniden yapılandırma ve sermaye temini seçeneklerini değerlendirdiğini açıkladı.
Şirket, önündeki 60 günlük süreçte yeni finansman bulmaya çalışacak.

Ancak henüz kesinleşmiş bir finansman anlaşması bulunmuyor. Yolcuların ne zaman gemiye dönebileceği, geminin yeniden sefere çıkıp çıkamayacağı ve kabin sahiplerinin haklarının nasıl korunacağı belirsizliğini koruyor.

Kamboçyalı yetkililer geminin yakıt aldıktan sonra limandan ayrılmasının planlandığını bildirse de bu, dünya turunun yolcularla birlikte yeniden başlayacağı anlamına gelmiyor.

İKİ YIL ÖNCEKİ SORU YENİDEN GÜNDEMDE

Patronlar Dünyası'nın iki yıl önce yayımladığı haberde, 31 yaşındaki bir geminin uzun yıllar boyunca kesintisiz dünya turu yapacağı vaadiyle kabin satılmasının taşıdığı risklere dikkat çekilmişti.

Bugün yaşananlar, bu soruların önemini yeniden ortaya koyuyor.

Villa Vie Odyssey'in seferlerini durdurması, tek başına dolandırıcılık yapıldığını göstermiyor. Şirket, krizden olağanüstü yakıt maliyetlerini sorumlu tutuyor ve faaliyetlerini yeniden başlatabilmek için finansman arıyor.

Ancak milyonlarca dolarlık kabin satışlarına dayanan iş modelinin, işletme giderlerindeki sert artışlar karşısında ne kadar dayanıklı olduğu artık somut bir tartışma konusu.

İLGİLİ HABER

Milyonlar ödeyip oda satın aldıkları Cruise gemisi Villa Vie Odyssey’de yanıtı merak edilen soru: Rüya gibi 15 yıl mı, yoksa yüzyılın tokatçılığı mı?

patronlardunyasi.com