Türkiye'nin bankalarından holdinglerine kadar dev kuruluşları Microsoft'suz kalırsa, işlerini nasıl sürdürebilir?
Microsoft'un küresel sistemlerinde yaşanan arıza bankalardan borsalara, mahkemelerden hastanelere kadar iş dünyasını etkiledi. Avrupa'da bir tahvil işlemi aksadı, finans kuruluşları faks makinelerine döndü. Peki Türkiye'nin milyarlarca dolarlık bankaları, holdingleri ve havayolları Microsoft'un iletişim sistemleri çalışmadığında işlerini ne kadar sürdürebilir, olası krize ne kadar hazırlıklıyız ?
Feramuz ERDİN
Dünya teknolojiye milyarlarca dolar yatırıyor.
Şirketler daha hızlı çalışmak, maliyetlerini düşürmek ve çalışanlarını aynı dijital platformda buluşturmak için sistemlerini buluta taşıyor.
Ancak 12 Kasım Perşembe günü başlayan Microsoft arızası, bu dönüşümün pek konuşulmayan bir tarafını ortaya çıkardı.
Dünyanın en büyük şirketlerinin günlük işleyişinde kullandığı dijital iletişim araçları aksadığında, bazı kurumlar yıllar önce terk ettikleri yöntemlere geri dönmek zorunda kaldı.
Telefonlar açıldı. Faks makineleri yeniden kullanıldı. Bazı işlemler ertelendi.
Reuters'ın 13 Kasım tarihli haberleri, kesintinin finans kuruluşlarından lojistik şirketlerine kadar uzanan etkisini ortaya koydu.
AVRUPA'DA TAHVİL İŞLEMİ AKSADI
Kesintinin en dikkat çekici sonuçlarından biri finans piyasalarında görüldü.
Reuters'ın aktardığına göre Avrupa'da en az bir tahvil geri alım işlemi duraksadı. Avrupa borsa işletmecisi Euronext, kotasyon ekiplerinin e-posta iletişiminde sorun yaşadığını açıkladı.
İngiliz sigorta devi Aviva ise finansal sonuçlarına ilişkin görüşmeler için yedek planlarını devreye almaya hazırlandığını bildirdi.
Bazı finans kuruluşları işlemleri sürdürebilmek için telefon ve faks gibi eski iletişim yöntemlerine başvurdu.
Bu örneklerde dikkat çeken nokta, bankacılık ve borsa sistemlerinin tamamının çökmesi değildi. Sorun, bu sistemlerin çevresinde yürütülen kurumsal iletişim ve işlem koordinasyonunun aksamasıydı.
İNGİLTERE'DE HASTANELER YEDEK PLANLARI AÇTI
Microsoft arızası yalnızca özel şirketleri etkilemedi.
İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi NHS, kesintinin hizmetlerinde aksamalara neden olduğunu duyurdu. Yerel sağlık kuruluşları, kritik hizmetleri ve hasta randevularını sürdürebilmek için mevcut acil durum planlarını uygulamaya aldı.
İngiltere'nin denizcilik ve sahil güvenlik kurumu da e-posta iletişiminde sorun yaşadığını, ancak arama-kurtarma hizmetlerinin etkilenmediğini açıkladı.
ABD'de mahkemelerde işlemler aksadı. Bazı avukatlar, Microsoft kesintisini gerekçe göstererek mahkemelerden süre uzatımı istedi.Bir başka deyişle, aynı teknoloji arızası farklı kurumlarda farklı sonuçlar doğurdu. Yedek iletişim yöntemleri bulunan kurumlar temel faaliyetlerini sürdürebildi.
74 ÜLKEDE SORUN BİLDİRİLDİ
Microsoft'un 12 Kasım'da başlayan arızası öncelikle Exchange Online altyapısını etkiledi.
Kullanıcılar Outlook üzerinden e-posta hesaplarına erişmekte ve mesaj göndermekte zorlandı. Ardından Teams, SharePoint, Copilot ve bazı güvenlik hizmetlerinin belirli işlevlerinde de sorunlar görüldü.
Kesinti izleme platformu Downdetector'a 74 ülkeden sorun bildirimleri ulaştı.
Ancak bütün Microsoft uygulamaları tamamen durmadı. Teams'in temel mesajlaşma ve toplantı işlevleri büyük ölçüde çalışmaya devam ederken, takvim ve toplantı planlama gibi Exchange Online bağlantılı özellikleri aksadı.
Microsoft, kapasite artırma çalışması ve ağ yapılandırmasıyla ilişkili teknik sorunlara işaret etti. Olayla bağlantılı bir siber saldırı bulgusu bulunmadığını açıkladı.
TÜRKİYE'NİN DEVLERİ NE KADAR HAZIRLIKLI?
Türkiye'de bankalar, holdingler, sanayi kuruluşları, havayolları ve lojistik şirketleri günlük operasyonlarını çok sayıda dijital sistem üzerinden yürütüyor.
Kurumsal e-postalar, toplantı davetleri, belge paylaşımı, müşteri iletişimi ve şirket içi koordinasyon bu altyapının önemli parçaları.
Ancak Microsoft 365 gibi hizmetlerin kullanılmasının, şirketlerin temel bankacılık, üretim veya uçuş sistemlerinin de Microsoft'a bağımlı olduğu anlamına gelmediğini özellikle belirtmek gerekiyor.
Asıl belirleyici olan, bir sistemin diğerine ne kadar bağımlı olduğu.
Örneğin bir bankanın ödeme altyapısı sorunsuz çalışırken, kurum içi e-posta sisteminde yaşanan aksaklık nedeniyle bazı idari süreçler gecikebilir.
Bir sanayi şirketinde üretim hatları çalışmaya devam ederken, tedarikçi yazışmaları veya sipariş onayları yavaşlayabilir.
Bir havayolunda uçuşlar sürerken, bazı ekiplerin iletişim ve koordinasyon süreçleri etkilenebilir.
TEK BİR TEKNOLOJİ ŞİRKETİNE NE KADAR BAĞIMLIYIZ?
Dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden biri olan Microsoft, yüz milyonlarca ticari kullanıcıya hizmet veriyor.
Associated Press'in aktardığı verilere göre Microsoft 365'in ücretli ticari abonelik sayısı 450 milyonu aşıyor.
Böylesine büyük bir altyapının farklı hizmetlerinin birbirine bağlı olması, teknik sorunların etkisini de genişletebiliyor.
Şirketler için asıl mesele yalnızca verilerini nerede sakladıkları değil, kullandıkları hizmetlerden biri çalışmadığında alternatif bir işleyişe geçip geçemedikleri.
Çünkü yedekleme ile iş sürekliliği aynı şey değil.
Bir şirket bütün belgelerinin yedeğini almış olabilir. Ancak çalışanları birbirleriyle iletişim kuramıyor, müşterilerine ulaşamıyor veya kritik onay süreçlerini tamamlayamıyorsa günlük faaliyetleri yine aksayabilir.
24 SAAT MICROSOFT'SUZ ÇALIŞABİLİR MİSİNİZ?
Microsoft'un küresel arızası, şirket yönetim kurullarının önüne çok somut bir soru koydu.
Bir teknoloji tedarikçisinin hizmeti 24 saat boyunca kullanılamazsa şirketin hangi faaliyetleri devam eder, hangileri durur?
Bu sorunun yanıtı yalnızca bilgi teknolojileri departmanlarını ilgilendirmiyor.
Şirketlerin risk yönetimini, finansal dayanıklılığını, müşteri ilişkilerini ve yönetim sorumluluğunu da ilgilendiriyor.
Dünya Microsoft'un sistemlerini yeniden çalıştırmasını beklerken, bazı kurumlar faks makinelerine geri dönerek işlerini sürdürmeye çalıştı.
Türkiye'nin büyük şirketleri açısından artık yanıtlanması gereken soru şu:
Milyarlarca dolarlık şirketler kurduk. Peki bir sabah e-postalarımız çalışmadığında işlerimizi sürdürecek sistemi de kurduk mu?
patronlardunyasi.com
