Sabancıların bile ilgisini çeken yoğurt markasını yaratan patronun, Sabahattin Sakıpağa’nın geride bıraktığı hikaye
Selanik'ten mübadeleyle gelen dedesi sırtında yoğurt satarak işe başladı. Torunları fabrikalar kurdu, markayı büyüttü. Sabancı ailesinin yatırım şirketi Esas Holding bile kapılarını çaldı. Sakıpağa ailesi şirketini satmadı. 82 yaşında hayatını kaybeden Sabahattin Sakıpağa'nın yıllar önce söylediği sözler, Türkiye'de giderek azalan bir patron tipini anlatıyor. Kendisine iş insanı denilmesinden önce yoğurt ustası olmayı tercih eden, fabrikalar kursa da esnaflığı bırakmayan bir patronun hikâyesi bu.

Toygun ATİLLA
Kimi patronlar vardır ki, Şirketlerini büyüttükçe geçmişlerini unuturlar.
İlk dükkânlarının nerede olduğunu, ilk müşterilerinin kim olduğunu, babalarının hangi şartlarda çalıştığını hatırlamak istemezler.
Artık başka bir dünyaya aittirler.
Bir de başka türlü patronlar vardır.
Fabrikalar kurarlar, milyonlarca dolarlık iş yaparlar, büyük şirketlerle aynı masaya otururlar.
Kendilerini hâlâ esnaf olarak görürler.
İzmir'de 82 yaşında hayatını kaybeden Sabahattin Sakıpağa, işte o ikinci gruptandı.
Onun hikâyesini araştırırken karşıma çıkan iki eski röportaj ve yıllar önce babasından öğrendiğini anlattığı iki nasihat, bana yalnızca bir iş insanını değil, Türkiye'nin kaybetmeye başladığı bir ticaret kültürünü hatırlattı.

ÖNCE LAKABI MARKA, SONRA SOYADI OLDU
Hikâye 1923 yılında başlıyor.
Cumhuriyet'in kurulduğu yıl.
Selanik'ten İzmir'e gelen Hacı Sakıp Bey'in büyük bir sermayesi yoktu.
Yanında getirdiği en değerli şey, bildiği meslekti.
Yoğurtçuluk.
Bostanlı ve Karşıyaka sokaklarında sırtındaki tablayla yoğurt satmaya başladı.
Odun ateşinde hazırladığı yoğurtları evlere ulaştırıyordu.
Yıllar içinde müşterileri ona Sakıp Ağa demeye başladı.
1939'da Karşıyaka Çarşısı'nda ilk dükkân açıldı.
İşler büyüdü.
Sakıp Ağa'nın adı dükkânın tabelasına yazıldı.
Sonra o tabela markaya dönüştü.
Aile, yıllar sonra soyadını da Sakıpağa olarak değiştirdi.
Düşünün.
Türkiye'de bugün bazı şirketler marka yaratmak için milyonlarca dolar harcıyor.
Oysa Sakıpağa markasını bir reklam ajansı yaratmamıştı.
Mahalle sakinleri yaratmıştı.
Bir yoğurtçunun ismine duydukları güven yaratmıştı.
Duydukları güven yaratmıştı.

SABANCI'NIN ŞİRKETİ KAPILARINI ÇALDI
Aradan yıllar geçti.
Sakıp Ağa'nın torunları Sabahattin, Seracettin ve Selahattin Sakıpağa, dedelerinin küçük işletmesini sanayi kuruluşuna dönüştürdü.
1984 yılında fabrika üretimine geçildi.
Marka Ege Bölgesi'nde büyüdü.
2007 yılına gelindiğinde şirketin Menemen'deki fabrikasında günde 100 ton süt işleniyordu.
O dönemde şirket yönetimi, Türkiye yoğurt pazarındaki paylarının yüzde 3–4'e ulaştığını açıklıyordu.
Sakıpağa ailesinin kapısı çalındı.
Kapıyı çalan sıradan bir yatırımcı değildi.
Sabancı ailesinin üçüncü kuşak üyelerinin kurduğu Esas Holding'di.
Esas Holding, süt ürünleri sektöründe yerel markaları satın alarak büyümek istiyordu.
Sakıpağa da ilgilendikleri şirketlerden biriydi.
Görüşmeler yapıldı.
Ancak satış gerçekleşmedi.
Ailenin üçüncü kuşak temsilcilerinden Seracettin Sakıpağa, 11 Ağustos 2007'de Vatan gazetesinden Nihal Yuvacan'a verdiği röportajda görüşmeleri doğruluyordu.
Dördüncü ve beşinci kuşakların da geldiğini hatırlatıyor, böylesine köklü bir geçmişi paylaşmanın kolay olmadığını anlatıyordu.
Burada önemli bir ayrıntı var.
Aile satış yapmamıştı ama yeni projelere kapısını kapattığını da söylemiyordu.
Yani mesele büyük sermayeye karşı çıkmak değildi.
Ailenin kendi adını taşıyan şirket üzerindeki kontrolünü korumaktı.
Elbette görüşmelerde teklif edilen bedeli, satışın neden gerçekleşmediğini ve Sabahattin Sakıpağa'nın karardaki kişisel rolünü bilmiyoruz.
Ancak bildiğimiz şu:
Sakıpağa ailesi, şirketini satmak yerine büyütmeye devam etti.
SABAHATTİN SAKIPAĞA'NIN BABASINDAN ÖĞRENDİĞİ İKİ KURAL
Araştırmam sırasında 2014 yılında Karşıyaka'da düzenlenen bir törende Sabahattin Sakıpağa'nın yaptığı konuşmaya rastladım.
Bence onun hayatını anlamak için en önemli ayrıntılardan biri burada saklı.
Babası Tevfik Sakıpağa'nın kendilerine bıraktığı iki nasihati anlatıyordu.
Birincisi:
Tartıyı doğru yapmak.
İkincisi:
Kendi çocuklarına yediremeyecekleri hiçbir şeyi üretmemek.
Sabahattin Sakıpağa, babasının bu iki öğüdüne bağlı kaldıklarını söylüyordu.
GENÇLER FREN YAPIYOR, YAŞLILAR GAZA BASIYORDU
25 Haziran 2012.
Gazeteci Dilek Gappi, Sakıpağa ailesinin üçüncü ve dördüncü kuşak temsilcileriyle konuşuyor.
Röportajın konukları Sabahattin Sakıpağa ve Serhan Sakıpağa.
Aile şirketlerinde genellikle gençlerin yenilik istediği, büyüklerin ise risk almaktan kaçındığı düşünülür.
Sakıpağa'da durum her zaman böyle değilmiş.
Serhan Sakıpağa, Sabahattin amcasının zaman zaman gençlerden bile daha ileri düşündüğünü anlatıyordu.
Bazen büyükler gaza basıyor, gençler fren yapmak zorunda kalıyordu.
Genç kuşak rakamlarla konuşmayı seviyordu.
Büyükler ise hisleriyle.
Röportajın bir yerinde Sabahattin Sakıpağa söze giriyor.
Ailenin sürekli yeni işler aradığını, çocukluklarından gelen alışkanlıklarla yeni dükkânlar açmak istediklerini anlatıyordu.
Onlar fabrikada büyümemişti.
Dükkânlarda büyümüşlerdi.
İşte Sabahattin Sakıpağa'yı anlatan en güzel ayrıntılardan biri bu.
Bir şirketi fabrika ölçeğine taşımıştı. Zihninde hâlâ yeni dükkân açmak isteyen bir esnaf vardı.
AYNI SİTEDE YAŞAYAN, AYNI ŞİRKETTE ÇALIŞAN AİLE
2012 yılındaki röportajda dikkatimi çeken bir başka ayrıntı da ailenin yaşam biçimi oldu.
Kardeşler, çocuklar, gelinler ve torunlar aynı sitede yaşıyordu.
Birlikte çalışıyorlardı.
Birlikte vakit geçiriyorlardı.
Karşıyaka maçları aileyi bir araya getiren ortak tutkulardan biriydi.
Bana kalırsa bu ayrıntı, şirketin üretim kapasitesinden daha ilginç.
Türkiye'de aile şirketlerinin en büyük sınavlarından biri, kuşaklar değiştikçe aile bağlarını ve ortak iş yapma kültürünü koruyabilmek.
Sakıpağa ailesi, en azından o yıllarda, hem aynı işte çalışmayı hem de aynı hayatı paylaşmayı sürdürüyordu.
Elbette aynı yerde yaşamak, bütün anlaşmazlıkların ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Yine de, Sabahattin Sakıpağa'nın içinde yaşadığı aile düzenini anlamamız açısından önemli bir ayrıntıydı.
SAKIP SABANCI'NIN MERAK ETTİĞİ YOĞURTÇU
Sakıpağa ailesinin geçmişinde çok ilginç bir karşılaşma daha var.
Bu kez hikâyenin diğer tarafında Sakıp Sabancı bulunuyor.
2007 yılında Seracettin Sakıpağa'nın anlattığına göre Sakıp Sabancı, İzmir'de kendi adıyla benzer bir isim taşıyan yoğurt markasını duyunca merak etmiş.
Başlangıçta isminin ticari amaçla kullanıldığını düşünmüş.
Sonra işletmeyi ziyaret etmiş.
Üstelik bir kez değil, iki kez.
Ailenin geçmişini dinleyince isim benzerliğinin tesadüf olduğunu öğrenmiş.
Bir tarafta Türkiye'nin en büyük sanayi ailelerinden birinin temsilcisi.
Diğer tarafta mübadil bir yoğurtçunun torunları.
İki ayrı aile.
İki ayrı sermaye hikâyesi.
Ama aynı isim etrafında gelişen ilginç bir karşılaşma.
Yıllar sonra Sabancı ailesinin başka bir kolunun kurduğu Esas Holding'in Sakıpağa'yı satın almak istemesi de bu hikâyenin dikkat çekici devamı.
KARŞIYAKA YALNIZCA BİR FUTBOL TAKIMI DEĞİLDİ
Sabahattin Sakıpağa'nın hayatında Karşıyaka'nın ayrı bir yeri vardı.
Karşıyaka Spor Kulübü'nde yöneticilik ve asbaşkanlık yaptı.
1912 Karşıyaka Derneği'nin kayıtlarında da adı yer alıyor.
Bu bağlılığı yalnızca futbola duyulan ilgiyle açıklamak eksik kalır.
Sakıpağa ailesinin ticari geçmişi de Karşıyaka'nın sokaklarında başlamıştı.
Dedelerinin yoğurt sattığı sokaklar, ilk dükkânlarını açtıkları çarşı, büyüdükleri mahalle...
Aile için Karşıyaka hem ticaretin hem de hayatın merkeziydi.

KENDİSİNE PATRON DEĞİL, YOĞURT USTASI DİYORDU
2023 yılında Karşıyaka'da düzenlenen, yüz yıllık kurum hikâyelerinin anlatıldığı bir etkinliğin duyurusunu buldum.
Konuşmacılardan biri Sabahattin Sakıpağa'ydı.
Duyuruda kendisinin esnaf kültürünü sevdiği, yazılı anlaşmalar kadar sözün ve güvenin değerini önemsediği anlatılıyordu.
Özellikle de ‘Üçüncü nesil yoğurt ustası’ tanımını kullanıyordu.
Kendisini böyle tanımladığı belirtiliyordu.
Bence bütün hikâyenin özü burada.
Sabahattin Sakıpağa, fabrikalar kurmuş bir ailenin üçüncü kuşak temsilcisiydi.
Büyük sermaye gruplarıyla aynı masaya oturmuştu.
Ama dedesinin mesleğini kimliğinin önüne koymaktan vazgeçmemişti.
Yoğurt ustası.
Ne holding patronu.
Ne sanayi imparatoru.
Ne de iş dünyasının efsane ismi.
Yoğurt ustası.
RAS
Sabahattin Sakıpağa, 15 Kasım 2026'da 82 yaşında hayatını kaybetti.
Bugün geriye dönüp baktığımızda onun hayatını yalnızca 103 yıllık bir markanın üçüncü kuşak temsilcisi olarak anlatmak mümkün.
Ama eksik olur.
Çünkü Sakıpağa hikâyesi bize başka bir şey daha söylüyor.
Bir şirketin büyümesi için geçmişini silmesi gerekmiyor.
Bir patronun başarılı olması için doğduğu mahalleden uzaklaşması gerekmiyor.
Ve bir ailenin ticaret hayatındaki en değerli mirası her zaman fabrikalar, makineler ya da bilançolar olmayabiliyor.
Kimi zaman bir babanın çocuklarına bıraktığı iki nasihat, milyonlarca dolarlık şirketten daha uzun ömürlü olabiliyor.
Tartıyı doğru yapın.
Çocuklarınıza yediremeyeceğiniz şeyi üretmeyin.
Sabahattin Sakıpağa'nın ardından aklımda kalan da bunlar oldu.
Bir de şu,
Türkiye'de fabrikası büyüdükçe esnaflığını küçültmeyen kaç patron kaldı?
patronlardunyasi.com








































