Feramuz ERDİN

Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın’a ait TC-AKF tescilli özel jetin Libya’nın Misrata Havalimanı’nda pistten çıkarak kaza yapmasının ardından başlayan soruşturmada yeni bir aşamaya geçildi.

Libya Başsavcılığı, uçağın kaptan pilotu ile yardımcı pilotunun alkollü şekilde uçuş yaptıklarına ilişkin bulguların değerlendirildiğini açıkladı. İki pilot hakkında ihtiyati tutuklama kararı verildi.

Ancak bu aşamada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor:

Pilotlara ilişkin alkol konusu henüz soruşturma aşamasında. Kazanın kesin nedeni de nihai kaza-kırım incelemesiyle ortaya çıkacak.

Buna karşılık soruşturmadaki bu gelişme, yaklaşık 20 milyon dolar değerindeki uçağın sigorta ve hukuki sorumluluk zincirini şimdiden önemli hale getiriyor.

UÇAK YOLCU ALMAK İÇİN LİBYA’YA GİTMİŞTİ

Hamdi Akın, kazanın ardından Patronlar Dünyası’ndan Necla Dalan’a uçağın boş olduğunu, Libya’ya yolcu almak üzere gittiğini ve kendisi kullanmadığı zamanlarda kiralandığını açıklamıştı.

Akın, uçağın geçen yıl sipariş edildiğini ve yaklaşık iki ay önce filoya katıldığını da söylemişti.

TC-AKF’nin ticari operasyonunda ise VIP jet kiralama alanında faaliyet gösteren Bikini Jet adı öne çıkıyor.

Dosyanın bundan sonraki bölümünde kritik soru tam da burada başlıyor:

Uçak kaza sırasında hangi işletme modeliyle ve hangi işletmecinin operasyonel sorumluluğunda uçuyordu?

ISLAK MI, KURU MU?

Havacılık sektöründe bir özel jetin üçüncü kişilere kullandırılması tek bir hukuki modele dayanmıyor.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü düzenlemelerinde hava araçlarının kiralanmasına ilişkin farklı modeller bulunuyor. Bunların arasında kamuoyunda en çok bilinenleri “ıslak kiralama” ve “kuru kiralama”.

Aralarındaki fark yalnızca teknik bir havacılık terimi değil.

Uçağın operasyonel kontrolünün kimde bulunduğu, mürettebatın hangi yapı tarafından sağlandığı ve tarafların sorumlulukları açısından kiralama sözleşmesinin niteliği büyük önem taşıyor.

Bu nedenle TC-AKF dosyasında yalnızca uçağın kime ait olduğuna bakmak yeterli değil.

Kazanın gerçekleştiği uçuşta uçağın hangi işletme ruhsatı kapsamında işletildiği ve taraflar arasındaki sözleşmenin hükümleri de belirleyici olacak.

ALKOL İDDİASI SİGORTA DOSYASINI DA AÇTI

Pilotların alkollü olduklarına ilişkin iddianın soruşturma sonunda doğrulanması halinde bir başka önemli başlık sigorta olacak.

Ancak burada da bugünden “sigorta ödeme yapmayacak” sonucuna varmak mümkün değil.

Bunun için TC-AKF’nin sigorta poliçesinin kapsamı, istisna hükümleri, işletmeci ile uçak sahibi arasındaki sözleşme ve kazanın kesin nedeninin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla bugün itibarıyla ortada sigorta şirketinin açıkladığı kesinleşmiş bir tazminat ret kararı bulunmadığı sürece, 20 milyon dolarlık zararın Hamdi Akın’ın üzerinde kalacağını söylemek de mümkün değil.

Fakat pilotlara yönelik iddialar, sigorta dosyasını kazanın en önemli başlıklarından biri haline getirmiş durumda.

KAZANIN NEDENİ BELİRLEYİCİ OLACAK

Bir havacılık kazasında sorumluluk belirlenirken yalnızca pilotların davranışları incelenmiyor.

Uçağın teknik durumu, meteorolojik şartlar, pist koşulları, hava trafik yönetimi, uçuş operasyonu ve mürettebatın eylemleri birlikte değerlendiriliyor.

Misrata kazasında da nihai tablo bu incelemelerin ardından ortaya çıkacak.

Pilotlarla ilgili alkol iddiasının hangi yöntemle ve kazadan ne kadar süre sonra yapılan testlerle belirlendiği de soruşturmanın önemli ayrıntılarından biri olacak.

20 MİLYON DOLARLIK SORU

TC-AKF dosyasında artık üç ayrı süreç birbirine bağlanmış durumda:

Libya’daki adli soruşturma, kazanın nedenini ortaya çıkaracak teknik inceleme ve uçağın zararının karşılanmasına ilişkin sigorta süreci.

Bunlara bir de uçağın hangi sözleşme ve işletme modeliyle ticari uçuş yaptığı sorusu ekleniyor.

Bu nedenle kazanın ardından artık yalnızca “Pilotlar neden tutuklandı?” sorusu sorulmuyor.

Yaklaşık 20 milyon dolar değerindeki sarı-lacivert Citation Latitude için havacılık ve sigorta dünyasının yanıtını beklediği başka bir soru daha var:

Faturayı kim ödeyecek?

İLGİLİ HABER

Akfen Holding patronu Hamdi Akın'ın jetinin kazasıyla ilgili Libya Başsavcılığı 'alkollü uçuş' tespiti yaptı, iki pilotun tutuklanmasına karar verildi

patronlardunyasi.com