Petrol fiyatını etkileyecek 6 kötü senaryo
ABD’nin kimyasal silah bahanesiyle 2003’te Irak’ı işgali sonrası tırmanışa geçen petrol fiyatları, üretici ülkelerdeki siyasî ve toplumsal gelişmelere bağlı olarak artmaya devam ediyor. İşte petrol fiyatını artıracak 6 etken...
Yaşanan gelişmelerin ‘üretim-tüketim dengesini bozacak’ bir etkiye sahip olmadığını vurgulayan uzmanlar, buna rağmen fiyatların her gün yükselmesini açıklamakta zorluk çekiyor. Geçtiğimiz gün Brent petrolünün varil fiyatının 75 doları görmesi de ‘en kötü senaryoları’ yeniden gündeme taşıdı. Fiyatların ulaştığı seviyenin ‘ocak ayında Davos’ta yapılan sunumlarda öngörülen’ rakamlara paralel gittiği yorumunda bulunan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Enerji Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Abdurrahman Satman, bu noktadan sonra her türlü tedbirin alınması için harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı. Petrol fiyatlarının artışlarına gerekçe olarak gösterilen Nijerya ve Irak’taki iç karışıklık haberlerine son dönemde ABD-İran arasındaki nükleer gerginliğin savaşa dönüşme ihtimali ile Bolivya’nın petrol ve doğalgaz sanayiini millileştirmesi eklendi. Her sene dünyanın önde gelen devlet ve işadamlarının buluştuğu Davos’ta masaya yatırılan petrol fiyatlarında 6 kötü senaryo üzerinde duruldu. 5. kötü senaryoya göre günlük 4,1 milyon varillik üretim yapan İran’ın ambargoya gitmesi durumunda varil fiyatı 130 doların üzerine çıkabilecek.
Halihazırdaki 75 dolarlık rakamı, ‘beklenmedik bir durum’ olarak niteleyen Prof. Dr. Satman da yaşanan nükleer krizin ardından fiyatları yukarı çekecek risklerin başına İran’ın yerleştiğini kaydetti. 2004’te 40 doları aşan petrolün varil fiyatı, 2005’te düşeceği tahminlerini altüst ederek 60 doların üzerine çıktı. 2006’ya 65 dolardan başlayan bir varil petrole biçilen değer geçtiğimiz gün 75 dolara kadar ulaştı. Fiyatların bu denli yükselmesinde, ABD’nin yanı sıra son dönem hızla gelişen ve büyüyen Çin ve Hindistan’ın taleplerindeki aşırı artış da etkili oluyor. Bu durumdan olumsuz etkilenen ülkelerin başında petrol ihtiyacının tamamına yakınını ithal eden Türkiye geliyor. Kriz dönemleri için dile getirilen rakamların tartışmaya açık olduğunu, ancak bunlara karşılık mutlaka tedbir alınması gerektiğini belirten İTÜ Enerji Enstitüsü Müdürü Abdurrahman Satman, petrolün 40 dolara düşeceği tahminlerinde yanıldıklarını kabul ederek, “Gelişmeler Davos’taki öngörüler çerçevesinde cereyan ediyor. Bu yüzden ben de bu senaryoya dikkat çekiyorum.” diye konuştu.
‘Fiyatlar 75 dolarda kalırsa, Türkiye’nin ödediği fatura 12 milyar dolara yükselir’
Uluslararası ham petrolün fiyatının artmasına ilave olarak iç pazarda uygulanan yüksek vergiler yüzünden Türk halkı, dünyanın en pahalı akaryakıtını tüketiyor. Bu durum, Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünyanın Ekonomik Görünümü Raporu’nda da dile getirilmişti. Türkiye, 2004 yılında petrole 6,9 milyar dolar ödedi. Fiyatın 60 dolarlarda seyrettiği geçen sene ise fatura tutarı 8,6 milyar dolara çıktı. Halihazırda 75 dolar seviyelerinde seyreden fiyatların bu değerde kalması durumunda petrol için ödenecek döviz miktarının 12 milyar dolara çıkacağı tahmininde bulunuluyor.
İŞTE 6 KÖTÜ SENARYO
Cezayir’de siyasî kriz: 79 dolar
Irak’ta altyapıya saldırı: 88 dolar
Nijerya’da sivil savaş: 98 dolar
Venezüella ambar-gosu: 111 dolar
İran ambargosu: 131 dolar
Suudi Krallığı’nın çöküşü: 262 dolar
| En kötü senaryo, Suudi Krallığı'nın çökmesi | |
| Senaryo | editörün seçtikleri  Avrupa otomotiv sanayisi, elektrikli araçlarda 1 Ocak 2027’de sertleşecek menşe kurallarının değiştirilmesi için Brüksel’in kapısını çaldı. Ancak aynı tarih Türkiye açısından da kritik. Türkiye–Birleşik Krallık Serbest Ticaret Anlaşması’ndaki geçici elektrikli araç menşe kuralları 31 Aralık 2026’da sona eriyor. Yeni bir karar alınmaz ve yeni şartlar karşılanamazsa tercihli gümrük rejimi kaybedilebilecek. Dosyanın Türkiye’deki en önemli adreslerinden biri ise İngiltere pazarına elektrikli ticari araç üreten Ford Otosan. #FORD Otosan  benzer haberler  Acun Ilıcalı, Fatih Altaylı ile sohbetinde “Dün Lexus aldım” diyerek garajındaki son tercihini açıkladı. Patronlar Dünyası, Ilıcalı’nın yıllar içinde kullandığı araçları araştırdı. Ortaya Türkiye’de Lexus LM’den İngiltere’de Hull City renkleriyle hazırlanan Rolls-Royce Cullinan’a, TC-ACN tescilli Bombardier özel jetten 47 metrelik BALMY’ye uzanan bir ulaşım haritası çıktı. Ilıcalı’nın tercihlerinin ortak noktası ise yıllar içinde değişmiş görünüyor: Sürat tutkusu devam ederken, uzun yol ve günlük kullanımda konfor giderek daha fazla öne çıkıyor. E-Bülten Aboneliği İş, Ekonomi ve Cemiyet hayatının özel gündemi Patronlar Dünyası'nda... Günlük E-Bülten'imize abone olun, Patronlar Dünyası ayrıcalıklarını yaşayın. Patronlar Dünyası ile Bir Adım Önde |
