Kenya’da Türk Summa’nın kazandığı 245 milyon dolarlık ihale, mahkeme kararlarına rağmen 79 milyon dolar fazlasına Çinli şirkete verildi
Patronlar Dünyası'nın Nisan 2025'te duyurduğu Kenya'daki 245 milyon dolarlık Summa ihalesinin perde arkasından yeni belgeler çıktı. Türk şirketinin kazandığı ihale iptal edildi, itiraz kurulu ve mahkeme kararları Summa lehine sonuçlandı. Ancak 324 milyon dolarlık yeni sözleşme Çinli CRBC ile imzalandı. Kenya Sayıştayı yeni ihale sürecinde mevzuata aykırılıklar saptarken, proje Senato'nun da gündemine taşındı.

PD DIŞ HABERLER SERVİSİ
Kenya'nın başkenti Nairobi'de inşa edilen Bomas Uluslararası Kongre Merkezi, Türk şirketi Summa İnşaat'ın kazandığı ancak daha sonra elinden çıkan 245 milyon dolarlık ihaleyle yeniden gündemde.
Patronlar Dünyası, 14 Nisan 2025 tarihinde Summa'nın Kenya'daki hukuk mücadelesini kazanmasını okurlarına duyurmuştu.
Aradan geçen sürede ortaya çıkan resmî belgeler, ihalenin Türk şirketi açısından beklenmedik biçimde sonuçlandığını gösterdi.
Kenya Savunma Bakanlığı, Summa'ya verilen ihaleyi iptal etti. Yeni inşaat sözleşmesi ise Çinli China Road and Bridge Corporation (CRBC) ile 324 milyon 90 bin 561 dolara imzalandı.
79 MİLYON DOLARDAN FAZLA FARK VAR
Summa ihaleyi Kasım 2023'te kazanmıştı.
Kenya Kamu İhale İdari İnceleme Kurulu'nun 119/2024 sayılı kararına göre Summa, Eylül 2023'teki doğrudan ihale sürecine davet edilen tek şirketti.
Şirketin ilk teklifi 245 milyon 514 bin 517 dolardı. Müzakerelerin ardından tutar 245 milyon dolara indirildi.
22 Kasım 2023 tarihinde Summa'ya ihaleyi kazandığı resmen bildirildi.
Ancak taraflar arasında yaklaşık bir yıl boyunca inşaat sözleşmesi imzalanmadı.
Savunma Bakanlığı, Ekim 2024'te projenin kapsamının ve finansman modelinin değiştiğini belirterek ihale sürecini sonlandırdı.
TÜRK ŞİRKETİ HUKUK MÜCADELESİNİ KAZANDI
Summa, iptal kararına karşı Kenya'da hukuki mücadele başlattı.
İhale İnceleme Kurulu, bakanlığın işlemlerini hukuka aykırı bularak sürecin tamamlanması yönünde karar verdi.
Kenya Savunma Bakanlığı'nın itirazları da sonuç vermedi.
Nisan 2025'te Kenya Temyiz Mahkemesi, bakanlığın başvurusunun süre yönünden reddedilmesini hukuka uygun buldu.
Böylece Summa lehine verilen karar ayakta kaldı.
Ancak bu karar, Türk şirketinin inşaat sözleşmesini imzalamasıyla sonuçlanmadı.
ÇİNLİ ŞİRKETLE 324 MİLYON DOLARLIK İMZA
Kenya Sayıştayı'nın Savunma Bakanlığı için hazırladığı, 30 Haziran 2025'te sona eren mali yıla ait denetim raporunda yeni sözleşmenin ayrıntıları yer aldı.
Rapora göre 18 Mart 2025'te 324 milyon 90 bin 561 dolarlık sözleşme imzalandı.
Sözleşmenin süresi 24 ay olarak belirlendi.
Yeni yüklenicinin CRBC olduğu da Kenya basınındaki haberlerle doğrulandı.
Ancak Sayıştay raporunda dikkat çekici bir başka bulgu daha vardı.
Doğrudan ihale için gerekli resmî onay 17 Şubat 2025 tarihinde verilmişti. Buna karşılık ihale daveti ve saha ziyareti belgeleri 13 ve 14 Şubat tarihlerini taşıyordu.
Yani ihale işlemleri, resmî onaydan önce başlatılmıştı.
Sayıştay bunun Kenya Kamu İhale ve Varlıkların Elden Çıkarılması Kanunu'na aykırı olduğunu tespit etti.
FİNANSMAN PLANINDA DA ÇELİŞKİ
Denetim raporuna göre yeni sözleşmede ödemelerin 24 ay içerisinde dokuz taksitte yapılması öngörülüyordu.
Ancak Kenya Hazinesi'nin onayladığı finansman modeli, 10 yıllık ertelenmiş ödeme düzenlemesine dayanıyordu.
Sayıştay, bu iki düzenleme arasındaki uyumsuzluğu da kayıt altına aldı.
Ödemelerde yaşanabilecek gecikmelerin kamuya ilave mali yük getirebileceği uyarısında bulundu.
Şimdi de Kenya Senatosu hesap soruyor. İhalenin tartışmaları sözleşmenin imzalanmasıyla bitmedi.
Kenya Senatosu'ndaki görüşmelerde Turizm Bakanlığı'nın projeyi finanse etmesine ve denetlemesine rağmen ana sözleşme belgelerinin Savunma Bakanlığı'nda bulunduğu ortaya çıktı.
Senatörler, ihale dosyalarının, finansman anlaşmalarının, ödeme kayıtlarının ve maliyet artışlarının incelenmesini istedi.
Kenya basınına göre projenin toplam maliyeti 45,1 milyar Kenya şilinine kadar yükseldi.
SUMMA TAZMİNAT İSTEYECEK Mİ?
Kenya gazetesi The Standard'ın haberinde, Türk şirketinin ihale iptali nedeniyle henüz resmî bir tazminat talebinde bulunmadığı belirtildi.
Bu bilgi, Summa'nın gelecekte hukuki başvuruda bulunmayacağı anlamına gelmiyor.
patronlardunyasi.com
İLGİLİ HABER








































