Google'ın 16'ncı çalışanı Susan Wojcicki hayatını kaybetti

Silikon Vadisi’nin tecrübeli isimlerinden YouTube eski CEO’su Susan Wojcicki hafta sonu hayatını kaybetti. Wojcicki’nin erken ölümü sonrası Big Tech olarak bilinen büyük teknoloji şirketlerinden taziye mesajları yağdı.

Akciğer kanseriyle giriştiği iki yıllık mücadele sonrası 56 yaşında hayatını kaybeden Wojcicki Google’ın devasa reklam işlerini genişletmesinde kilit rol oynamıştı. 2014’te YouTube’un başına geçmek için ayrıldığında Google reklam departmanının gelirleri 50 milyar doların üzerine fırlamıştı.

Google tarihinin 16. çalışanı olan Wojcicki bireysel yaratıcılardan büyük reklam verenlere kadar herkesin internette para kazanma ve harcama biçimini değiştirmede rol oynadı.

Google’ın ana şirketi Alphabet’in CEO’su Sundar Pichai Wojcicki’yi “Google tarihindeki en önemli isimlerden biri” olarak tanımladı. Geçen yıl Wojcicki Google’ın satın aldığı YouTube’daki CEO’luk görevinden istifa ederken “dünyayı iyiye götürmeyi misyon edinmiş bir şirkette çalışma hayalini gerçekleştirdiğini" söylemiş, sundukları “bir ömürlük serüven” için şirketin kurucu ortaklarına teşekkür etmişti.

EDEBİYAT VE TARİH OKUDU

Wojcicki Harvard Üniversitesi’nde tarih ve edebiyat okusa da teknolojinin değer kazanacağı yönündeki öngörüsüyle bu alana ilgi duymaya başladı. Sonraları “kodlamayı yazı yazmaya benzettiğini” ve “yeni bir sanayi devrimi çağında yaşadığımızı” söyleyecekti. Bir süre Hindistan’da foto muhabirlik yaptıktan sonra California Üniversitesi’nde önce iktisat, sonra da işletme yüksek lisansı yaptı.

Üniversiteden sonra çip üreticisi Intel’de işe girdi. Ancak Google kurucu ortakları Larry Page ve Sergey Brin ünlü arama motorunu geliştirirken Wojcicki’nin garajını kiralamıştı. Çalışmaları genç kadının ilgisini çekti. 1999’da ilk çocuğuna hamileyken henüz start-up aşamasındaki Google’a girdi. Sonradan kurucu ikiliyi “ilk şirketlerini kuran öğrenciler" olarak görse de "potansiyeli fark ettiğini” anlatacaktı.

Google’da yükselerek zaman içinde reklam işlerinin başına geçti ve birçok temel ürünün inşasına yardımcı oldu. Aralarında Google görsel arama ve sonraları AB ve ABD’deki anti-tröst makamlarının tepkisini çekecek AdSense reklam ağı da vardı. 

Financial Times’a konuşan teknoloji yatırımcısı Keval Desai’ye göre Google’dan eski iş arkadaşı Wojcicki başlarda “bütün sektör adına reklam işine önderlik ediyordu” çünkü burası hâlâ “doğum aşamasında” bir alandı.

TİKTOK İLE DE REKABETE GİRDİ

Silikon Vadisi’ndeki bazı yöneticilerin aksine göz önünde olmayı sevmeyen Wojcicki 2011 yılında Mercury News tarafından “hiç tanınmayan en önemli Google çalışanı” ilan edildi. 2013’te AdWeek tarafından “reklam dünyasının en önemli insanı” olabileceği iddia edildi.

Bir diğer önemli olay ise 2006 yılında YouTube’un Google tarafından satın alınmasında oynadığı roldü. Şirketin hızlı büyüyen video işlerini ve başka şirketlerin erken davranıp satın alma olasılığını fark edince hemen bir plan hazırladı ve Google YouTube’u kendi tabiriyle “yaklaşık bir saat içinde” bünyesine kattı.

YouTube’a dair dinamik bir vizyonu vardı ve hızla değişen online yayıncılığın ve reklam alanlarının hızına ayak uydurmayı başardı. 2014’te başa geçtikten sonra “içerik üreticisi ekonomisinin” büyümesine öncülük etti ve 2020’de TikTok’la kızışan rekabete yanıt verebilmek için YouTube Shorts’u hizmete soktu.

YOUTUBER’LARLA BULUŞUYORDU

YouTube’da yaklaşık 10 yıl boyunca birlikte çalıştığı Priscilla Lau’ya göre “YouTube’un omurgasını içerik üreticileri oluşturuyor ancak şirketteki herkesin bu yaratıcıları böyle ciddiye almasının sebebi Wojcicki’ydi. Bazılarıyla buluşmak için bir sürü zahmete katlanıyordu.”

2015’te YouTube’un reklamsız ücretli abonelik hizmetini başlattı. Geçen yıl işi bıraktığında şirketin aylık 2.5 milyar aktif kullanıcısı vardı. Yıllık reklam gelirleri ise 30 milyar dolara yaklaşmıştı. Bu arada sosyal medya ve online platformlardaki içerik patlaması tartışmaları beraberinde getirdi. Sorunlu içerikleri denetleme güçlüğüyle baş etmek zorunda kalan teknoloji şirketi yöneticileri arasında Wojcicki de vardı.

2017’de ofansif ve aşırılıkçı içeriklerin yanında reklamların belirlemesi üzerine reklamcıların başlattığı boykot YouTube’a ağır darbe vurunca Wojcicki daha fazla moderatör istihdam etti ve düzelme sözü veren diğer sosyal medya CEO’larıyla birlikte hareket etmeye başladı.

Ancak Wojcicki Facebook ve X’in kurucuları Mark Zuckerberg ve Jack Dorsey kadar büyük bir incelemeye tabi tutulmadı ve söz konusu ünlü isimler gibi ABD’li meclis üyeleri tarafından sorgulanmadı. Bu durum YouTube’daki problemin büyüklüğünün yeterince incelenmediğine dair endişeleri beraberinde getirdi.

“Başarılı insanlar yetiştirmek” üzerine bir kitabı bulunan gazeteci Esther Wojcicki’nin kızı olan Wojcicki bir yandan da teknoloji dünyasında kadınlara ilham vermiş biri olarak işyerindeki çeşitliliğin önemini savunmasıyla ve erkek egemen teknoloji sektöründe ücretli doğum iznine öncülük etmesiyle hatırlanacak. 

“EBEVEYNLİK İZNİ MÜCADELESİ”

Beş çocuk annesi Wojcicki doğum izni alan ilk Google çalışanı oldu. Pichai bu hafta sonu Wojcicki’nin ebeveynlik izni mücadelesinin “bütün iş dünyası için yeni bir standart belirlediğini” yazdı.

Bütün bu başarısına rağmen Wojcicki 2017’de Fortune’daki yazısında bir kadın ve anne olarak kabiliyeti ve işe bağlılığı konusunda “bitmek bilmez” sorularla karşı karşıya kaldığını dile getirmişti.

Aynı yıl teknoloji sektöründe cinsiyet ayrımcılığı yapıldığına dair iddialar üzerine Vanity Fair dergisine bir yazı yazdı. “Geleceği kucaklamakta ve değiştirmekte bu kadar hızlı davranan bir sektörün kötü geçmişinden bir türlü kurtulamamasından hayal kırıklığı duyduğunu” ifade etti ve teknoloji CEO’larından “cinsiyet çeşitliliğini kişisel öncelikleri haline getirmelerini” istedi.

Facebook eski CEO’su Sheryl Sandberg’e göre Wojcicki teknoloji sektöründeki en önemli kadın liderlerden biri ve büyük bir şirketin başına geçen ilk kadındı. "Onun koşulsuz desteği olmasa kariyerim bu aşamaya gelemezdi.”

Eski iş arkadaşı Lau da “Hem başarılı bir kariyer sahibi olup hem de akşam altıda ailenizle birlikte sofraya oturabileceğinizi bütün kadınlara gösterdi” diyor.

OĞLUNU KAYBETTİ

Wojcicki’nin kanserle mücadelesi çok bilinmiyordu. Yine de geçen yıl YouTube’dan ayrılırken “hayatımda aileme, sağlığıma ve tutku duyduğum kişisel projelere odaklandığı yeni bir bölüme başlamayı” planladığını söylemişti. İstifasından kısa süre sonra Berkeley’de öğrenci olan oğlu Marco Troper aşırı doz uyuşturucu kullanımından dolayı trajik bir şekilde hayatını kaybetti.

Wojcicki’nin ölüm haberi geldiğinden beri görülen taziye ve hatıra sağanağı çarpıcı.

ABD eski dışişleri bakanı Hillary Clinton, Wojcicki’nin fikirlerinin “dünyayı değiştirecek şeylere dönüştürme” becerisine vurgu yaparken “onun zekasını, nezaketini ve teknoloji dünyasında ayrım yapmadan herkese alan açmasını özleyeceğini” söyledi.

Desai de eski iş arkadaşının “Google’ın aldığı her önemli kararda söz sahibi olduğunu ve şirketin iyi niyeti birinci öncelik olarak belirlemesini Susan’a borçlu olduğunu” ifade etti.

Birçok kişi Wojcicki’yi empati kurabilen bir lider ve sakin bir müzakereci olarak tanımladı. Açık konuşması ve Google kurucularının güvenini kazanmasıyla tanınıyordu.

Wojcicki’nin eşi Dennis Troper ve dört çocuğunun yanı sıra kız kardeşleri Janet ve Anne hayatta. 23andMe adlı biyoteknoloji şirketinin kurucu ortağı olan Anne 2015’te Google’ın kurucusu Brin ile evlenmişti.

patronlardunyasi.com