İklim bazı ülkeler için ekonomi politikası olurken, ada ülkesi Tuvalu'da olduğu gibi bazı ülkeler için hayatta kalma sorunu
Antalya’daki COP 31, fosil yakıt tartışmalarıyla son bulurken, Pasifik’te denizin yükselmesiyle ülkesini kaybetme riski yaşayan Tuvalu, dünyanın önüne başka bir gerçek koyuyor: İklim krizi bazı ülkeler için ekonomi politikası, bazıları içinse doğrudan hayatta kalma meselesi.

PD HABER MERKEZİ
COP31’de fosil yakıtlardan çıkış konusunda ülkeler diplomatik metinler üzerinde mücadele ederken, Tuvalu bu konunun ertelenemeyeceğini savunan ada devletlerinin başında yer alıyor. Petrol ve doğalgazdan vazgeçmenin ekonomik maliyetini tartışan ülkelerin karşısında, deniz yükseldikçe toprağı, içme suyu ve yaşam alanları tehdit altına giren küçük bir ülke var.
TUVALU: BİR ÜLKENİN SUYLA İMTİHANI
Tuvalu, Pasifik Okyanusu’nda Hawaii ile Avustralya arasında yer alan, dokuz ada ve atolün oluşturduğu küçük bir ülke. Toplam kara alanı yaklaşık 26 kilometrekare. Ülkenin bağımsızlığını kazanması ise 1 Ekim 1978’e dayanıyor.

Ortalama yüksekliği deniz seviyesinden yaklaşık 2 metre olan Tuvalu, dünyanın deniz seviyesi yükselmesinden en fazla etkilenme riski taşıyan ülkelerinden biri. Nüfusun önemli bir bölümü deniz seviyesine çok yakın alanlarda yaşıyor. Yüksek gelgitler, kıyı erozyonu, tuzlu suyun yeraltı tatlı su kaynaklarına karışması ve fırtına dalgaları ülkenin yaşamını her geçen gün daha fazla tehdit ediyor.
Tuvalu için iklim krizi, gelecekte yaşanabilecek bir felaket senaryosu değil. Bugün toprağını, içme suyunu, tarımını ve yaşam alanlarını etkileyen bir gerçek.
ANTALYA’DA KELİMELER, TUVALU’DA HAYAT
Tuvalu İklim Bakanı Maina Vakafua Talia, fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiğini savunurken, Pasifik ülkelerinin iklim eylemi için dünyadan izin beklemediğini, bölgesel işbirliğiyle nelerin yapılabileceğini göstermek için geldiklerini söyledi.
Tuvalu’nun Antalya’daki mesajının özü çok net: Fosil yakıtlardan çıkış, yenilenebilir enerji yatırımları ve iklim krizine karşı daha güçlü adımlar atılmalı.
COP31’de fosil yakıtlardan çıkış ifadesinin nihai metne girip girmemesi konusunda yaşanan mücadele, Tuvalu’nun neden bu kadar ısrarcı olduğunu da ortaya koyuyor. Petrol üreticisi ülkelerin karşı çıktığı ifadeyi yeniden metne koymak isteyen ülkelerin oluşturduğu cephede Tuvalu da yer alıyor.
Antalya’da diplomatik dilin yumuşatılması için uğraşılırken Tuvalu’nun itirazı, bir kelimenin neden hayati önem taşıyabileceğini gösteriyor. Fosil yakıtlardan çıkış bazı ülkeler için ekonomik dönüşüm ve enerji politikası anlamına gelirken, Tuvalu için gelecekte ülkesinin haritada kalıp kalmayacağıyla ilgili.

TUVALU’NUN TARİHİ: SEKİZ ADADAN DOKUZ ADAYA
Tuvalu adı, geleneksel olarak “sekiz ada” anlamına geliyor. Adaların geçmişi Polinezya halklarının yaklaşık 2 bin yıl önceki yerleşimlerine uzanıyor. Samoa, Tonga ve çevredeki adalardan gelen toplulukların kültürel izlerini taşıyan Tuvalu, 19. yüzyılda Ellice Adaları adıyla anılmaya başladı.
İngiliz yönetimine giren adalar, Gilbert Adaları'yla birlikte uzun süre sömürge idaresinde kaldı. 1975’te ayrı bir yönetim haline gelen Tuvalu, 1978’de İngiltere’den bağımsızlığını kazandı.
Bugün dokuz ada ve atol üzerine yayılan ülkenin nüfusu yaklaşık 10 bin kişi. Nüfusun önemli bir bölümü başkent Funafuti çevresinde yaşıyor.
Tuvalu’nun geleceğine ilişkin kaygılar yalnızca kıyıların aşınmasıyla sınırlı değil. Deniz suyunun toprağa karışması, içme suyu kaynaklarının bozulması, tarımsal üretimin azalması ve yaşanabilir alanların daralması ülkenin karşı karşıya olduğu sorunların başında geliyor.
Bir ülkenin toprağı küçülürken yalnızca evler ve yollar kaybolmuyor.
Kültür, mezarlıklar, gelenekler, ailelerin geçmişi ve ülkeye ait olma duygusu da tehlikeye giriyor.
![]()
TUVALU YALNIZ DEĞİL: DİĞER ADA ÜLKELERİ NE DİYOR?
KİRİBATİ
Tuvalu’nun kuzeydoğusunda bulunan Kiribati de yükselen deniz seviyesi karşısında yaşam alanlarını korumaya çalışıyor. Kiribati’nin iklim temsilcileri, 1,5 derece hedefinin korunması ve küresel ısınmanın daha tehlikeli bir noktaya ulaşmasının engellenmesi gerektiğini savunuyor. Ülkenin mesajı ise oldukça sert: Artık anlamsız konuşmaların değil, acil eylemlerin zamanı.
MARSHALL ADALARI
Bu ülke için iklim krizi, yalnızca yükselen deniz değil; ülkenin varlığını ve gelecek kuşakların yaşamını ilgilendiren bir güvenlik meselesi. Marshall Adaları, 1,5 derece sınırının korunması için yüksek emisyon üreten ülkelerin daha fazla sorumluluk almasını istiyor. Ülkede kıyı koruma projeleri yürütülüyor ancak altyapı yatırımlarının yıllar alması, zamanın ne kadar daraldığını gösteriyor.
VANUATU
Vanuatu’nun iklim krizine yaklaşımı da doğrudan hayatta kalmak üzerine. Ülke, fosil yakıtlardan çıkışı, iklim adaletini ve uluslararası hukuki sorumlulukları gündeme taşıyor. Fosil yakıtların genişletilmesinin 1,5 derece hedefiyle bağdaşmadığını savunurken yeni ve daha güçlü uluslararası hukuki araçlara da destek veriyor.
MALDİVLER
Hint Okyanusu’ndaki Maldivler ise iklim finansmanı konusunu öne çıkarıyor. Ülke, gelişmiş devletlerin finansman yükümlülüklerini yerine getirmesi, ada ülkelerine sağlanan kaynakların borç yaratmayan hibe niteliğinde olması ve uluslararası finans sisteminin küçük ada devletlerinin risklerini dikkate alması gerektiğini savunuyor.
Maldivler, iklim krizinin sorumlusu olmadığı halde bu krizin maliyetini üstlenmek zorunda kalan ülkelerin borçlanarak kendi geleceklerini kurtarmaya çalışmasının kabul edilemez olduğunu söylüyor.
NİUE
Pasifik’teki küçük ada ülkelerinden Niue de fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasını savunuyor. Ülke, enerji bağımlılığının ekonomik yükünü vurgularken iklim uyum finansmanının artırılmasını ve ülkelerin bu kaynaklara daha kolay ulaşmasını talep ediyor.
Bu ülkelerin ortak noktası, iklim krizinin sorumluluğunu büyük ölçüde üstlenmedikleri halde bedelini en ağır biçimde ödeyenler arasında bulunmaları.

DENİZ YÜKSELİYOR, ÜLKELER DİRENİYOR
Tuvalu yalnızca uluslararası toplantılarda sesini yükseltmiyor. Ülke, kıyılarını korumak ve daha güvenli yaşam alanları oluşturmak için de çalışıyor. Funafuti’de yürütülen kıyı uyum projesi kapsamında deniz seviyesinin yükselmesine karşı 15 hektardan fazla yükseltilmiş arazi oluşturuldu. Bu alanların 2100 sonrasındaki öngörülen deniz seviyelerine karşı dayanıklı olacak şekilde planlandığı belirtiliyor.
Ancak kıyı koruma duvarları, yükseltilmiş yollar ve yeni yaşam alanları bir ülkeyi kurtarmak için yeterli olmayabilir. Çünkü Tuvalu’nun sorunu yalnızca denizle mücadele etmek değil. Dünyanın geri kalanının ne kadar hızlı değişeceği de ülkenin kaderini belirleyecek.
Deniz seviyesinin yükselmesi, Tuvalu’nun bir gün tamamen fiziksel olarak yok olacağı anlamına gelmiyor. Fakat bazı bölgelerin yaşanamaz hale gelmesi, tatlı su kaynaklarının kaybı, kıyıların aşınması ve sürekli sel baskınları, insanların ülkelerini terk etmek zorunda kalabileceği bir süreci beraberinde getirebilir.
Bir ülkenin yaşanamaz hale gelmesi ile hukuken ortadan kalkması ise aynı şey değil. Bugün uluslararası hukukta yükselen denizler karşısında devletlerin egemenliğinin ve statüsünün nasıl korunacağı da tartışılıyor.
ANTALYA’DA BİR KELİME, PASİFİK’TE BİR GELECEK

COP31’de fosil yakıtlardan çıkış ifadesinin metne girip girmemesi için verilen mücadele, dünyanın enerji politikalarının geleceğini tartışan ülkeler için diplomatik bir pazarlık.
Tuvalu için ise bu pazarlığın sonucu çok daha farklı.
Bir tarafta petrol, doğalgaz, ekonomik büyüme, enerji güvenliği ve milyarlarca dolarlık yatırımlar var. Diğer tarafta ise birkaç kilometrekarelik toprağında yaşamaya çalışan, deniz yükseldikçe geleceği daralan bir ülke.
Antalya’da dünyanın büyük ekonomileri fosil yakıtların geleceğini tartışırken Tuvalu’nun temsilcileri, ülkelerinin geleceğini korumaya çalışıyor.
Bazen iklim konferanslarında en büyük mesele, kimin ne kadar karbon saldığı değil, kimin kaybedecek daha fazla şeyi olduğu.
Tuvalu’nun Antalya’daki çığlığı tam da bu nedenle yalnızca dokuz adalı küçük bir ülkenin sesi değil.
Deniz yükselirken dünyanın ne kadar daha bekleyebileceğinin sorusu.
patronlardunyasi.com








































