Ertuğrul Özkök, Dior'dan kovulan ve MET Gala tarafından 2027'de onurlandırılacak olan dâhi tasarımcı John Galliano'yu yazdı

Ertuğrul ÖZKÖK

DÜN, DÜNYANIN EN ÜNLÜ İKİNCİ KIRMIZI HALISI İÇİN ALINAN ÇOK ŞAŞIRTICI BİR KARAR

Haberi dün öğrendik ama olay geçen Mayıs ayında New York’un ünlü Metropolitan Müzesi'nin bir salonunda başladı.
O gün gözlerden uzak salonda ilginç bir kalabalık vardı.
Masanın başında Anna Wintour oturuyordu.
Moda dünyasının en etkili ve tanınmış siması diyebilirsiniz.
Vogue Dergisi'nin küresel editörü ve aynı zamanda MET Gala adıyla her yıl biraz daha ünlenen meşhur gecenin baş aktörü… 
MET Mütevelli Heyeti üyesi olduğundan beri o galanın önemi zirve yapmıştı.

Anna Wintour

MASADAKİ ÖTEKİ İLGİNÇ KİŞİLER

Masada oturan bir başka kişi de MET “Kostüm Enstitüsünün” küratörü Andrew Bolton’du.
Ama toplantının asıl ilginç mensupları öteki kişilerdi.
Masanın öteki tarafında New York Yahudi cemaatinin en etkili temsilcileri oturuyordu.
Aralarında bir Rabbi vardı.
Ve karşılarında, şu günlerde kimsenin hayal edemeyeceği çok tanınmış bir sima…
John Galliano…
Dünya moda tarihinin en önemli ve tartışmalı tasarımcısı.

2011 YILINDA PARİS’İN MAREE SEMTİNDEKİ BİR KAFEDE YAŞANAN OLAY

Onu Yahudi cemaatinin temsilcileriyle aynı masada görmek tabii ki çok şaşırtıcıydı.
Çünkü Galliano, Dior’un başında kariyerinin zirvesindeyken bir gece Paris’in Maree semtinde bir kafede başına bir iş gelmişti.
İçkiyi kaçıran Galliano kafadeki iki Yahudi kadına açıkça ırkçılık kokan laflar etmiş ve aşağılamıştı.
Bu onun parlak kariyerinin sonu oldu.
Önce Dior’dan kovuldu.
Sonra moda dünyasının öteki markalarından silindi. 
Ve bu dâhi tasarımcı için unutulma yılları başladı.

John Galliano

O MASADA ALINAN KARARI, ÇOK ÜNLÜ BİR MODA YAZARI DÜN DUYURDU

O gün o masada Oscar’dan sonra dünyanın en ünlü ikinci 'Kırmızı Halısı' olan MET Gala için çok önemli ve şaşırtıcı bir karar alındı.
Bu karar dün New York Times’ın prestijli Fashion yazarı Vanessa Friedman tarafından duyuruldu. 
(*) Metropolitan Museum of Art’ın Costume Institute’ü, 2027 ilkbahar sergisini John Galliano’ya adayacağını açıkladı. 
(*) Serginin adı “John Galliano: Horizons” olacak ve 2027 Met Gala ile birlikte açılacak. 

MET’İN YAŞAYAN TASARIMCILAR ARASINDA ONURLANDIRDIĞI ÜÇÜNCÜ KİŞİ

Galliano, yaşayan tasarımcılar arasında bu onura erişen üçüncü isim olacak. Ondan önce bu ayrıcalık yalnızca Yves Saint Laurent ve Rei Kawakubo’ya verilmişti.
Bu haber dün moda dünyasına bomba gibi düştü.
MET cesur bir karar almıştı bu yıl ortalığı ayağa kaldıracak bir şey yapıyordu.
Anna Wintour’un çok cesur ve riskli bir girişimiydi.

Karl Lagerfeld, Gianni Versace ve John Galliano

GALLIANO’YU AKLAMIYORUZ, ONU DÜRÜST BİÇİMDE ANLATIYORUZ

Hiç şüphesiz bu olay, Galliano’nun dönüşüydü…
Ama aynı zamanda onun “Aklanması” anlamına da geliyor muydu?
Kararı alanlar bunu çok dikkatli biçimde planlamıştı.
Küratör Andrew Bolton, serginin amacının Galliano’yu aklamak değil; olağanüstü yaratıcılığı ile kişisel hatalarını aynı çerçevede dürüst biçimde incelemek olduğunu söylüyor.

SERGİ GALLIANO’NUN “DÜŞÜŞÜ” İLE BAŞLIYOR 

Bu nedenle sergi üç ana bölümden oluşacak: 
(*) Bearings: Düşüşü, skandalı ve sonuçları. 
(*) Horizons: İlham kaynakları ve yaratıcı dünyası. 
(*) Atlas of Transformation: Tasarım teknikleri ve modayı dönüştüren yaklaşımı. 

MAMDANİ’NİN NEW YORK’UNDA BUNUN ANLAMI NE OLABİLİR?

Ancak bu kararın siyasi anlamı dünden itibaren New York’un en tartışmalı konularından biri oldu.
Bütün dünyada ve ABD’de İsrail karşıtı duyguların büyüdüğü ve kuvvetlendiği bir dönemdi.
Hatta anti semitik bir havanın kuvvetlendiği bile söylenebilirdi.
New York Belediye Başkanı Mamdani’nin Netanyahu’yu tutuklatma demeçleri ortamı daha da germişti.
Böyle bir konjontürde, “Anti semitik nefret söylemi” ile tanınan bir tasarımcıyı o galaya sokmak ve sergisini açmak cesurca bir karardı.

FUTBOLDA LAMİNE YAMAL’IN YAPTIĞINI MODADA ANNA WINTOUR MU YAPIYOR?

MET bu kararı ile bu yıl küresel galasında adeta meydan okuyordu.
Bu aynı zamanda bugüne kadar moda sektöründe çok ağırlıklı yere sahip olan Yahudi sermayesinin tutumunu da ortaya koyuyordu.
İsrail Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en güçlü pozisyonlarından birinde yeni bir dönemin kapandığını gösteriyordu.
Futbolda Barcelona otobüsünün üzerine Filistin bayrağı ile çıkan Lamine Yamal ne yaptıysa, şimdi Anna Wintour ve MET modada bunu mu yapıyordu…
Yok bence ikisi aynı şey değil.
Galliano özür dilemiş, Yahudi Cemaatinin liderleri de kendileri açısından doğru bir şey yapmıştı.

2014 PARİS MAISON MARGIELA DEFİLESİNİN KULİSİNDEKİ TÜRK

Bu haberi okurken gerilere, 2014 yılına döndüm.
O yıl yükselen marka Maison Margiela’nın fashion şovu herkesi şaşırtıyordu.
2011 yılındaki o talihsiz olaydan sonra 3 yıl ortadan kaybolan Galliano, Margiela tarafından yine podyuma davet edilmişti.
Oradaki ilk koleksiyonunu sergiliyordu.
Mankenler podyumda yürürken, Galliano kulisteki odasında heyecanla izliyordu.
O sırada yanındaki iki üç kişiden biri de bir Türk’tü.
Rifat Özbek.
Galliano onu özel olarak davet etmişti.

Soltan sağa: Bruce Oldfield, Vivienne Westwood, Gianni Versace, John Galliano ve Rıfat Özbek.

1980’LER LONDRA ALTIN ÇAĞININ 5 DEVRİMCİ İSMİ

2014’te o haberi okuduğumda 1980’li yıllara dönmüştüm. 
İngiltere’nin tasarımda Fransa ve İtalya’yı yerle bir ettiği yıllardı.
Manş'ın öteki tarafındaki 4 yeni tasarımcı 20’nci yüzyıl sonu modasının taşlarını yıkıyor ve o sokağın kanunlarını yeniden yazıyordu.
Londra’nın 1980’ler moda patlamasını anlatan V&A Müzesi sergilerinde ve moda tarihi yayınlarında Vivienne Westwood, Katharine Hamnett, John Galliano ve Rıfat Özbek aynı kuşağın temsilcileri arasında gösteriliyordu.
Onların takipçisi olarak da Alexander McQueen gelmişti. 

CENTRAL SAINT MARTIN’IN İKİ ÜNLÜ TASARIMCISI

Rıfat Özbek ile John Galliano arasında bilinen bir iş ortaklığı ya da ortak moda markası bulunmuyor. Ancak ikisi de 1980’ler ve 1990’larda Londra’dan çıkan, uluslararası moda dünyasını şekillendiren en önemli tasarımcılar arasında yer aldı ve aynı çevrelerde çalıştılar. Aynı kuşağın yıldız tasarımcılarıydılar. 
İkisi de Londra moda sahnesinde yükseldi; Galliano Central Saint Martins mezunuydu, Rıfat Özbek de aynı okulda moda eğitimi almıştı. Aralarında arkadaşlık dışında karşılıklı mesleki saygı vardı. 

LONDRA’DA “ETNİK ŞIK” ÇAĞINI AÇAN TÜRK

Rıfat Özbek, 1953’te İstanbul’da doğdu. Saint Martin’s School of Art’ta eğitim gördükten sonra kendi markasını kurdu. 
Tasarımlarında Osmanlı ve Anadolu motiflerini, Orta Asya, Afrika ve Hint kültürlerini, parlak renkleri, işlemeleri ve boncukları Batı modasıyla birleştirdi. 
Bugün “etnik şıklık (ethnic chic)” diye anılan akımın öncülerinden biriydi Özbek.
Ayyıldızı tasarımın gözde çizgisine çevirmeyi başarmıştı.

PODYUMUN BURLESK OPERA TASARIMCISI 

Galliano ise kıyafet tasarlamaktan çok, podyumda adeta tiyatro sahneliyordu. Tarihten, Fransız Devrimi’nden, operadan ve sinemadan ilham alıyordu. 
1984’te mezuniyet koleksiyonu Les Incroyables, Londra moda dünyasında büyük yankı uyandırmıştı.

İKİSİNİ DAVID BOWIE İLE BİRLEŞTİREN ŞEY: LONDRA’NIN KULÜP KÜLTÜRÜ 

İkisini buluşturan şey, Londra’nın kulüp kültürüydü. 1980’lerin Londra’sında Blitz, Taboo ve Heaven gibi kulüpler sadece eğlence mekânı değil, yeni modanın laboratuvarlarıydı. 
Davit Bowie, Boy George, Spandau Ballet, Sade, Billy Idol gibi sanatçılar bu kulüplerin müdavimleri arasındaydı. 
Tasarımcılar, müzisyenler ve performans sanatçıları burada buluşuyor, ertesi gün bu fikirler podyuma taşınıyordu. 

PUNK’I PODYUMLA BULUŞTURAN KADIN

Bu "Altın Çağ" dörtlüsünün her birinin kendinre ait yolu da vardı.
Vivienne Westwood, bu kuşağın en büyük ilham kaynaklarından biriydi. Punk estetiğini modaya taşıdı. 
Rıfat Özbek, çok kültürlülük ve süsleme fikrini öne çıkardı. 
John Galliano, modayı dramatik bir hikâye anlatımına dönüştürdü. Alexander McQueen ise bu üç ismin açtığı yolu daha karanlık, daha provokatif ve teknik açıdan daha ileri bir noktaya taşıdı. 
Moda tarihçileri hâlâ bu dört ismi, İngiliz modasının altın çağının en önemli figürleri arasında birlikte anıyor.

John Galliano imzalı tasarım

MET GALA 21’İNCİ YÜZYILIN POPÜLİST ALACAKARANLIĞINA TEPKİ Mİ? 

21’inci yüzyıl malesef insanlık tarihine karanlık bir ilk çeyrekle girdi.
O nedenle her yerde 1980’lere, 90’lara özlemin rüzgârları esiyor.
Bu yıl MET Gala sanki bize o rüzgârı yeniden getirecek gibi.

O GECE GÖRMEYİ ÇOK İSTEDİĞİM BİR FOTOĞRAF

Ben modada bu dörtlünün en büyük hayranlarından biriyim.
O nedenle merak ediyorum.
2014’de Maison Margiela defilesinde, kuliste Galliano ile birlikte oturan Rıfat Özbek MET Gala’da da yanında olacak mı?
Vivienne Westtwood ve Alexandre McQueen artık yok.
“Keşke” diyorum, Londra Altın çağının geriye kalan 2 üyesi o gece orada birlikte yan yana olsalar.
1980’lerin masum yıllarına hatırlamak için güzel bir fırsat olurdu.
Umarım birileri benim bu hayalimi Anna Wintour’a iletir.  

patronlardunyasi.com