Avrupa'nın Alpler'i delip Avrupa'yı bağlayan projesi varsa Türkiye'nin Amanos'u delip Anadolu'yu denizle birleştirecek projesi var
Avusturya ile İtalya’yı Alpler’in altında birbirine bağlayan Brenner Base Tunnel’da 10,37 metre çapındaki dev tünel açma makinesi Wilma, 706 günlük çalışmasını tamamladı. Avrupa’nın konuştuğu mühendislik projesinin Türkiye’de dikkat çekici bir karşılığı var. Amanos Dağları’nın altında ise yaklaşık 20’şer kilometrelik iki karayolu ve bir demiryolu tüneli açılıyor. Toplam 60 kilometrelik üçlü tünel sisteminin asıl önemi büyüklüğünden değil, değiştireceği ekonomik haritadan geliyor: Güneydoğu Anadolu’nun sanayisi ve Amik Ovası’nın üretimi İskenderun Körfezi’ndeki limanlara çok daha kısa yoldan ulaşacak.
Toygun ATİLLA
Avrupa geçen hafta bir tüneli konuştu.
Avusturya ile İtalya arasında, Alpler’in binlerce metre altında sürdürülen Brenner Base Tunnel projesinde dev bir eşik daha aşıldı.
“Wilma” adı verilen tünel açma makinesi, 25 Ağustos’ta yaklaşık 7,5 kilometrelik görevini tamamladı. Wilma’nın çalışmasının bitmesiyle Brenner’ın batı ana demiryolu tüpünün yaklaşık 55 kilometrelik bölümü kesintisiz hale geldi.
Rakamlar başlı başına etkileyici.
Wilma yerin altında yaklaşık 706 gün çalıştı. Kazı çapı 10,37 metre, uzunluğu 180 metre, ağırlığı ise 2 bin 700 tondu. Kesici başlığının ağırlığı bile 260 tona ulaşıyordu.
Brenner’ı önemli yapan yalnızca mühendislik rakamları değil.
ALPLER’İN ALTINDA İKİ ÜLKE BULUŞTU
Brenner, Avrupa’nın kuzeyi ile güneyi arasındaki ulaşım koridorunun en önemli projelerinden biri.
28 Temmuz’da gerçekleştirilen tarihi geçişle Avusturyalı ve İtalyan ekipler, iki ülkeyi ayıran kaya tabakasının kaldırılmasının ardından Alpler’in altında buluştu. Brenner projesinin kendi ifadesiyle, “Avrupa Alpler’in altında birleşti.”
Avrupa Alpler’in altındaki bu mühendislik başarısını konuşurken Türkiye’de başka bir dağın altında çok farklı bir proje ilerliyor.
Amanoslar’da.
AMANOS’UN ALTINDA TEK DEĞİL ÜÇ TÜP
Dörtyol-Hassa Demiryolu ve Otoyolu Projesi’nin Brenner’dan en temel farkı burada ortaya çıkıyor.
Brenner bir demiryolu sistemi.
Amanos’ta ise dağın altından üç ayrı tüp geçiriliyor:
İki karayolu tüneli ve bir demiryolu tüneli.
Her birinin uzunluğu yaklaşık 20 kilometre olacak. Böylece yalnızca Amanos Dağları’nın altındaki tünellerin toplam uzunluğu yaklaşık 60 kilometreye ulaşacak.
Projenin tamamında ise 55 kilometrelik demiryolu ve 25 kilometrelik dört şeritli otoyol bulunacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı projeyi bu yapısıyla “dünyanın ilk fonksiyonel üçlü tüp projesi” olarak tanımlıyor.
DAĞIN ÖTEKİ TARAFINDA LİMAN VAR
Amanos Dağları, İskenderun Körfezi ile Türkiye’nin önemli üretim havzalarından Güneydoğu Anadolu arasında doğal bir duvar oluşturuyor.
Dörtyol-Hassa projesi tam olarak bu duvarı deliyor.
Dörtyol tarafından Amanosların altına girecek ulaşım koridoru Hassa tarafına çıkacak. Böylece başta Gaziantep olmak üzere Güneydoğu Anadolu’daki sanayi merkezleri İskenderun Körfezi’ndeki limanlara çok daha kısa bir ulaşım hattına kavuşacak.
Bakanlığın hesaplamasına göre mevcut güzergâhlarda toplam yaklaşık 157 kilometrelik kısalma sağlanacak.
Bu rakam aslında Amanos projesinin neden yalnızca bir tünel yatırımı olmadığını anlatıyor.
GAZİANTEP’İN DENİZE AÇILAN KAPISI
Projenin ekonomik haritasının merkezinde Gaziantep var.
Türkiye’nin en güçlü sanayi ve ihracat merkezlerinden biri olan Gaziantep ile çevresindeki üretim havzasının Akdeniz limanlarına erişimi kolaylaşacak.
Ancak etki Gaziantep’le sınırlı değil.
Hat, Güneydoğu Anadolu’nun yanı sıra daha doğudaki üretim merkezlerinin de Akdeniz’e erişimini kolaylaştıracak bir lojistik koridor oluşturma potansiyeli taşıyor.
Amik Ovası’nın tarımsal üretimi de aynı koridor üzerinden limanlara ve sanayi merkezlerine daha hızlı ulaşabilecek.
Ulaştırma Bakanlığı’nın ifadesiyle projenin hedeflerinden biri, İskenderun Limanı’nı Orta Koridor’a bağlamak.
İşte Amanos’un gerçek büyüklüğü burada başlıyor.
1,55 MİLYAR EUROLUK FİNANSMAN
Projenin finansman modeli de ölçeğini gösteriyor.
Dörtyol-Hassa Demiryolu ve Otoyolu Projesi için 1,55 milyar euro dış finansman sağlandı.
Finansman anlaşmaları Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Société Générale arasında imzalandı. İsveç İhracat Kredi Kuruluşu EKN ile İslam Kalkınma Bankası bünyesindeki ICIEC’in garantileri altında çeşitli ticari bankalar da finansmana katıldı.
Şubat 2026’da Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu çalışma sahasında inceleme yaparak inşaat sürecinin başladığını açıkladı.
İKİ DAĞ, İKİ PROJE, İKİ EKONOMİK HEDEF
Brenner ile Amanos’u bire bir karşılaştırmak teknik açıdan doğru olmaz.
Biri Avrupa’nın dev demiryolu projelerinden biri.
Diğeri karayolu ile demiryolunu aynı dağ geçişinde buluşturan üç tüplü bir ulaşım sistemi.
Ancak ikisinin ortak bir özelliği var:
Dağları aşmıyorlar, dağların altından geçerek ekonomik coğrafyayı değiştiriyorlar.
Brenner’ın hikâyesi Avrupa’nın kuzeyi ile güneyini birbirine yaklaştırmak.
Amanos’un hikâyesi ise Anadolu’nun üretimini Akdeniz’e yaklaştırmak.
Avrupa, Alpler’in altında Avusturya ile İtalya’yı buluşturdu.
Türkiye ise Amanos’un altında fabrikayı limana, üretimi denize bağlamanın peşinde…
patronlardunyasi.com
