ABD’den Şişecam’a damping darbesi, yüzde 40,88’lik marj kesinleşti

Toygun ATİLLA

ABD ile Türkiye arasındaki ticarette yeni bir anlaşmazlık, Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşlarından Şişecam'ı doğrudan ilgilendiriyor.

ABD Ticaret Bakanlığı, 6 Ekim 2026 tarihinde açıkladığı nihai kararla Türkiye'den ithal edilen krom trioksit için yüzde 40,88 oranında damping marjı belirledi.

Kararda Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. doğrudan isimlendirilirken, aynı oran diğer Türk üretici ve ihracatçıları için de geçerli olacak şekilde hesaplandı.

Mayıs ayında açıklanan ön karardaki oran değişmedi. Ancak süreçte önemli bir hukuki aşama geride kaldı: ABD Ticaret Bakanlığı damping incelemesini tamamlayarak nihai tespitini açıkladı. 

ŞİŞECAM'A KARŞI SORUŞTURMAYI KİM BAŞLATTI?

Patronlar Dünyası'nın ulaştığı ABD resmî kayıtları, soruşturmanın başlangıcını 29 Eylül 2025'e götürüyor.

Başvuruyu, Pennsylvania eyaletinin Canonsburg kentinde faaliyet gösteren American Chrome & Chemicals Inc. yaptı.

Şirket, Türkiye ve Hindistan'dan ithal edilen krom trioksitin Amerikan sanayisine zarar verdiğini ileri sürerek antidamping soruşturması açılmasını istedi.

Şirketin başvurusunu hazırlayan Amerikan hukuk bürosu Husch Blackwell, müvekkilini ABD'de kromik asit üretimini sürdüren son yerli üretici olarak tanımladı.

Böylece soruşturmanın arkasındaki ticari rekabetin tarafları da netleşti. Bir tarafta ABD'deki yerli üretici, diğer tarafta Türkiye ve Hindistan'dan ürün tedarik eden şirketler. 

TÜRKİYE'DEN ABD'YE 7 BİN 300 TONLUK SATIŞ

ABD Ticaret Bakanlığı'nın soruşturma belgelerinde Türkiye'den yapılan ithalata ilişkin dikkat çekici veriler de bulunuyor.

Bu verilere göre Türkiye'den yapılan ithalat 2023'te geriledikten sonra 2024'te yeniden yükseldi.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var. ABD'nin yayımladığı rakamlar Şişecam'ın tek başına yaptığı ihracatı değil, Türkiye menşeli ürünlerin toplam ithalatını gösteriyor.

Dolayısıyla Şişecam'ın ABD pazarındaki satış miktarı ve kararın şirket bilançosuna olası etkisi bu rakamlardan doğrudan hesaplanamıyor.

ŞİŞECAM'IN MERSİN'DEKİ 25 BİN TONLUK GÜCÜ

Şişecam denildiğinde akla ilk olarak cam üretimi geliyor. Oysa şirketin kimyasallar alanındaki faaliyetleri de önemli bir sanayi ölçeğine sahip.

Şişecam'ın 2025 faaliyet raporuna göre Mersin Kromsan Fabrikası'nın da yer aldığı kimyasallar faaliyet grubunda yıllık 25 bin ton kromik asit ve 120 bin ton bazik krom sülfat kurulu kapasitesi bulunuyor.

Krom kimyasalları; metal kaplama, pigment, deri, kimya ve farklı endüstriyel üretim süreçlerinde kullanılıyor. 

Şirketin faaliyet raporunda yer alan bir başka ayrıntı ise kromik asidin Avrupa'daki havacılık ve savunma sanayisi uygulamalarında kullanılmasına ilişkin REACH izinlerinin alınmış olması.

Bu bilgi, Şişecam'ın krom kimyasalları faaliyetlerinin yalnızca geleneksel sanayi alanlarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
Ancak Avrupa'daki REACH izinleri, ABD'nin yürüttüğü antidamping soruşturmasından tamamen ayrı bir düzenleyici süreç. 

HİNDİSTAN'A YÜZDE 14,44, TÜRKİYE'YE YÜZDE 40,88

ABD Ticaret Bakanlığı'nın aynı soruşturma kapsamında Hindistan için belirlediği damping marjı yüzde 14,44 oldu.

Türkiye için açıklanan yüzde 40,88'lik oran ise Hindistan'a uygulanan marjın yaklaşık 2,8 katı.

Bu farklılık, iki ülkenin soruşturmalarda ayrı ayrı değerlendirildiğini ve farklı oranlarla karşı karşıya kaldığını gösteriyor. Ancak tek başına Türkiye'deki üreticilerin Hindistan'dakilerden daha fazla damping yaptığı şeklinde yorumlanamaz.

ABD Ticaret Bakanlığı, Şişecam için belirlenen oranı adverse facts available olarak adlandırılan, olumsuz çıkarımlar içeren mevcut verilere dayalı yöntemle hesapladığını belirtiyor.

Bu yöntem, soruşturma kapsamında kullanılan hukuki ve idari bir hesaplama mekanizması. Şişecam'ın kasıtlı olarak yanlış beyanda bulunduğunu gösteren bağımsız bir tespit olarak sunulamaz. 

SON SÖZÜ ABD ULUSLARARASI TİCARET KOMİSYONU SÖYLEYECEK

ABD Ticaret Bakanlığı'nın nihai damping tespiti, sürecin tamamlandığı anlamına gelmiyor.

ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu'nun, ithalatın Amerikan sanayisinde maddi zarara neden olup olmadığı konusunda nihai değerlendirmesini yapması gerekiyor.

Komisyonun revize edilen takvimine göre 26 Ekim'de nihai bilgi paylaşımı, 28 Ekim'de ise tarafların son görüşlerini sunması öngörülüyor. 

Bu nedenle yüzde 40,88'lik oranın kalıcı antidamping vergisi olarak kesinleştiği söylenemiyor. Bununla birlikte ön karar sonrasında gümrükte nakit teminat uygulanmasına yönelik talimatlar da soruşturmanın önemli bir parçasını oluşturuluyor. 

Şişecam açısından bundan sonraki temel mesele, ABD'deki nihai kararın şirketin krom kimyasalları ihracatına, rekabet koşullarına ve kârlılığına nasıl yansıyacağı olacak.

patronlardunyasi.com