Havalimanlarında bavul soygunları artıyor, kıymetli eşyalar uçak altında kayboluyor

Hürriyet'ten Uğur Cebeci havaalanlarında "bavul farelerine" dikkat çekti. Cebeci bugünkü köşe yazısında "Şunları koymayın bavulunuza" başlıklı yazı kaleme aldı.

İşte Uğur Cebeci'nin yazısının tamamı:

Bavulunuza saat ya da bilezik gibi kıymetli eşyaları koymak nereden aklınıza gelir? Bu bavulun asla kaybolmayacağını, hiçbir şartta hiçbir havalimanında açılmayacağını kim garanti edebilir? Görevli olarak o havalimanında çalışan hırsızlar bavul markalarına göre içlerinde ne olabileceği konularında artık ihtisas sahibi olmuş durumdalar. ‘Bavul fareleri’ el attıkları her bavulda çoğu zaman kıymetli bir eşya buluyorlar. Siz siz olun, bu tür kıymetli eşyalarınızı yanınıza alın.

Son günlerde Instagram’da uçak yolcularının bavullarının nasıl soyulduğunu görüntülerle anlatan haberler yer alıyor. Aslında birçok havalimanı bu konularda ciddi ün kazanmış durumda. Şikâyet sayılarına bakıldığında New York JFK gibi havalimanları bavul soygununun öncü yerleri olarak biliniyor. Amerika’daki birçok havalimanında bu sorun bütün tedbirlere rağmen çözülemiyor. Yolcu kapasiteleri, yüksek havalimanlarında alınan tedbirler çare olmuyor. Görevli olarak o havalimanında çalışan hırsızlar kamera açılarının kör noktalarından tutun da bavul markalarına göre içlerinde ne olabileceği konularında artık ihtisas sahibi olmuş durumdalar. El attıkları her bavulda çoğu zaman kıymetli bir eşya buluyorlar.

BİLGİSAYARIN VE SAATİN NE İŞİ VAR

İstanbul Havalimanı’nda alınan tedbirler, çoklu kameralar sistemi ve denetleyen personel sayısı sistem boşluklarının önüne büyük ölçüde geçiyor. Bunu bizzat gezerek yerinde gördüm. Ama Sabiha Gökçen Havalimanı’nda bir de görüntü çekilerek yapılan şut altındaki bavul soygunları rahatsızlık verici noktaya geldi. Instagram’da yapılan paylaşımların bazılarına yapay zekâ elini atsa da doğrulanmış olanlar var. Elbette anlaşılması çok zor olan yolcu sorumlulukları da var. Yolcu, bavuluna çok pahalı bir marka saatini koymuş ya da altın bileziklerini bir kutu içinde bavuluna yerleştirmiş. Çalınanlar arasında yer alan dizüstü bilgisayarlarının bavul içinde oluşunu anlamaya da imkân yok. Bir bilgisayarın bavulda ne işi var. Elbette saatin, bileziklerin de...

KIYMETLİ EŞYA İLE İLGİLİ HAKLAR SINIRLI

Hırsızlar bavulları kolayca açıp bunları almışlar. Hatta iddiaya göre, görüntü de çekmişler. Herhalde paylaşım sırasında sorun çıkmasın diye yapıyorlardır bunu. Aldıkları cihazlardan biri, yapılan araştırma sırasında sinyalini Anadolu Yakası’nda bir evden vermiş. Bir diğeri de yine o civarlardan. Bu durum havalimanı içinde çok kötü bir skor olarak yerini alıyor. Sorumlular bulunup işlerine son verilecek ya da verilmiş ama olan yine yolcuya oldu. Eğer eşyalar bulunmazsa, çalanlar ceza alsa da yolcuya bir ödeme ya da yıllarca sürecek mahkemeler sonucu olacak. Ödenen miktar asla giden malın karşılığı olmayacak. Çünkü yolcunun bavulundaki kıymetli eşya ile ilgili hakları çok kısıtlı.

VARŞOVA PAKTI BÖYLE 

Bavul kaybolduğunda sadece kilo başına 20 dolar ödeniyor. Varşova Paktı böyle. Bunun nedeni havayolu yolculuğunun başladığı ilk yıllar ve sonrasında özellikle kadın yolcuların uçaktan inip bavullarını aldıktan sonra ‘Benim bavulum açılmış, pırlantalı saatim kaybolmuş’ gibi şikâyetlerde bulunmalarıydı. Elbette bu şikâyetler içinde doğru olanlar vardı. Ama bir süre sonra bunun çok yaygınlaştığı ve havayolu şirketlerinin tazminat ödemeleriyle başa çıkamadığı görüldü. İşte bu yüzden özellikle kaybolan bavullarda uygulanacak kurallar Varşova Paktı ile bir sisteme oturtuldu. Eğer havalimanında bavul yükleme ye da ayrıştırma noktalarında görüntülü bir kayıt yoksa gerisi boş. Giden gider ve geri gelmez. 

ABD’de bavulların havalimanı altındaki özel cihazlarla kontrolü sırasında dikkat çeken tehlikeli bir şey görülürse, örneğin çakmak gibi; görevli bavulu açıp alır. Bunun için kilitle onaylı açma noktası olur ve görevlilerdeki anahtar bu görevi görür. Bavuldan ne alındığı bir belge ile bavul içine konur ve adli yolların açık olduğu ve alınanın ne olduğu o belgede belirtilir. Siz de bavulunuzda güvenliğin açabileceği belirlenmiş kilitli bavul almaya dikkat etmelisiniz.

Sonuç, uçak altına vereceğiniz bavullarınıza hiçbir kıymetli eşyanızı koymayın! Hatta bazı sigorta şirketleri bavul ya da eşya sigortalı olsa bile bu durumlarda ödeme yapmaktan kaçınıyor. Bavulun kaybolmaması için telefonunuzla bağlantılı küçük cihazlar, AirTag gibi bir şey koymanızda yarar var. Bu durum hırsızlığı önlemez ama bavulun kaybında çok faydalı olur.

EŞYALARI ÇALAN İKİ GÖREVLİ 14 YIL İLE YARGILANIYOR... PENDİK’TEN KONUM SİNYALİ GELDİ

3 Ocak’ta KKTC’den İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’na gelen Hakan Ö. isimli yolcu, valizini açınca şok yaşadı. Valizinde kutular içinde bulunan lüks marka kol saati ve bilgisayarının olmadığını gören Hakan Ö. havalimanı polisine şikâyette bulundu. Bu olaydan bir hafta sonra 8 ocakta yine Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan Amsterdam’a uçan Kayra Ç., inişinde bagaja verdiği valizinde bilgisayar olmadığını fark etti. Kayra Ç. Amsterdam Başkonsolosluğu aracılığı ile suç duyurusunda bulundu. Yapılan incelemede, bilgisayardan gelen sinyalin İstanbul Pendik konumuna ait olduğu belirlendi. 8 Ocak’ta bir olay daha meydana geldi. Londra’ya gitmek üzere aynı havayolu şirketinden bilet alan Deniz D., Sabiha Gökçen Havalimanı’nda valizini şirket görevlilerine teslim edip Londra’ya uçtu. Genç kadın Londra’ya vardığında bavulunun açık olduğunu gördü. Bavulda bulunan 3 pırlanta kolye, 5 adet lüks bir markaya ait bilezik, yine lüks bir markanın kol saati, 3 altın bilezik, birinde D harfi olan 2 altın kolye ve bilgisayarının çalındığını fark etti. CİMER üzerinden ihbar yaptı. Bilgisayar takip sisteminden İstanbul Maltepe’de sinyal alındı. Bir bilgisayarın sinyali Emre B., diğerinin sinyali ise Enver T’nin ikâmetinden geldi. Hakimlikten arama talep edildi. Enver T. ve Emre B. ifadelerinde havayolu şirketinin bagaj yükleme boşaltma sorumlusu olduklarını ve son 1-2 aydır yükleme boşaltma işlemi sırasında rastgele açtıkları valizlerden elektronik ve kıymetli eşyalar, çikolata, sigara, çakmak bulduklarında çaldıklarını söyledi. İkili “Birlikte alıp sattıktan sonra parayı paylaşıyorduk. Kimini de kendimiz kullanıyorduk. Çaldığımız eşyaları da belimize saklıyorduk” dediler. Hırsızlar şimdi 14 yıl hapis cezası istemiyle yargılanıyorlar.

VARŞOVA PAKTI NEDİR

Uluslararası hava taşımacılığına ilişkin bazı kuralların birleştirilmesini içeren sözleşmedir. Yaygın olarak Varşova Sözleşmesi olarak bilinir. Ücret karşılığında uçakla gerçekleştirilen yolcu, bagaj ve malların uluslararası taşımacılığına ilişkin sorumluluğu düzenleyen 1929’da imzalanan sözleşme bugün geçerliliğini koruyor. 1933’te etkili başlayan ve 1955’te Hollanda Lahey’de 1971’de Guatemala’da tadil edilen sözleşme, ABD içinde farklı bir belge olarak işlevini görmektedir. Sözleşme 1999’da imzalanan Montreal Sözleşmesi ile onaylayan ülkelerde tam yetki ile temsil hakkını kazanmış. Bu sözleşmeye göre, uçak altına verilen bavullara konulan-konulduğu iddia edilen çok yüksek değerdeki eşyalar için ayrı bir para ödenmez. Yani eğer koyarsanız artık geri gelmez. Yani bunun için havayolu şirketleri çalınan eşya bulunmadığı takdirde size ayrı bir ödeme yapmaz. Kaybolan bavullar için de ortalama kilosu 20 dolar gibi bir rakamdan işlem yapılır.

patronlardunyasi.com