ABD'den Rus petrolüne 30 günlük muafiyet

ABD, İran savaşının sarsıntı yarattığı küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla yeni bir adım attı. Yönetim, denizde mahsur kalan yaptırımlı Rus petrolü ve petrol ürünlerinin satın alınması için ülkelere 30 günlük bir muafiyet getirdi. Hazine Bakanı Scott Bessent, bu kararın piyasaları dengelemek için alındığını belirtti.

Cuma sabahı Asya piyasalarında petrol fiyatları, ABD'nin muafiyet açıklamasının ardından gerileme gösterdi. Bu hamle, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin enerji fiyatlarını dizginlemeye yönelik son girişimi olarak kayıtlara geçti. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve Tahran'ın buna verdiği yanıt bölgesel gerilimi tırmandırmıştı. Bu durum Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini felç ederek Orta Doğu'daki hayati petrol ve gaz akışını sekteye uğrattı. Yaşanan kriz, küresel enerji fiyatlarını hızla yukarı çekti.

PİYASAYA MİLYONLARCA VARİL PETROL SÜRÜLECEK

Washington yönetimi çarşamba günü, yükselen petrol fiyatlarını frenlemek amacıyla stratejik petrol rezervinden 172 milyon varil petrol piyasaya süreceğini duyurdu. Bu hamle, 32 üyeli Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) 400 milyon varil petrolü piyasaya sürme taahhüdünün bir parçası olarak gerçekleşti.

IEA, perşembe günü erken saatlerde konuya ilişkin bir uyarı yayımladı. Ajans, Orta Doğu'daki savaşın tarihteki en büyük petrol tedarik kesintisini yarattığını bildirdi. Hazine Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan lisans metni, 12 Mart itibarıyla gemilere yüklenen Rus ham petrolünün teslimatına olanak tanıyor. Bu muafiyet kararı, Washington saatiyle 11 Nisan gece yarısına kadar geçerliliğini koruyacak.

Bu adım, Beyaz Saray'ın artan petrol fiyatlarına dair siyasi endişelerini de yansıtıyor. Yönetim, bu durumun kasım ayındaki ara seçimler öncesinde ABD'li işletmelere ve tüketicilere zarar vermesinden korkuyor. Cumhuriyetçiler bu seçimlerde Kongre'nin kontrolünü ellerinde tutmayı hedefliyor. Hazine Bakanı Bessent, gösterge petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasının ardından X platformunda bir açıklama yaptı. Bessent, "Önlem dar kapsamlı ve kısa vadeli olup Rus hükümetine önemli bir mali fayda sağlamayacak." dedi. Trump'ın sözlerini tekrarlayan Bessent, "Petrol fiyatlarındaki geçici artış kısa vadeli ve geçici bir kesintidir ve uzun vadede ulusumuza ve ekonomimize muazzam bir fayda sağlayacaktır." ifadesini kullandı.

Şubat ayında basına çıkan haberlere göre 140 milyon varilden fazla Rus petrolü denizlerde alıcı bekliyor. Rusya'nın sattığı Ural tipi ham petrolün varil fiyatı ise 82 dolar seviyesinde. Yani Rusya bu satıştan 11 milyar dolardan fazla gelir elde edecek. Körfez'deki günlük kayıp göz önüne alındığında, ABD lisansının yaklaşık beş ila altı günlük bir arz sağlayacağı belirtildi. Petrolün varil fiyatı 100 doları aşmış durumda.  Yaptırımların hafifletilmesinin küresel petrol arzını artırması bekleniyor. Ancak bu durum, Batı'nın Ukrayna'daki savaş nedeniyle Rusya'yı gelirinden mahrum bırakma çabalarını zorlaştırabilir. Kararın Washington'ı müttefikleriyle ters düşürebileceği ifade ediliyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çarşamba günü G7 liderleriyle enerji krizini görüştükleri bir telefon görüşmesine katıldı. Görüşmenin ardından von der Leyen, "Şu an Rusya'ya yönelik yaptırımları gevşetmenin zamanı değil." değerlendirmesini yaptı. Ayrıca perşembe günü Rusya Devlet Başkanlığı Elçisi Kirill Dmitriev, Florida'daki bir toplantıda ABD heyetiyle mevcut enerji krizini masaya yatırdı. Heyette Trump'ın özel elçisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner da yer aldı.

JONES YASASI ASKIYA ALINABİLİR

ABD Hazine Bakanlığı daha önce 5 Mart tarihinde Hindistan'a özel 30 günlük benzer bir muafiyet tanımıştı. Bu karar, Yeni Delhi yönetiminin denizde mahsur kalan Rus petrolünü satın almasına izin vermişti.

ABD Başkanı Trump, ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu'na Körfez'deki deniz ticareti için siyasi risk sigortası ve mali garantiler sağlaması talimatını verdi. Trump ayrıca, ABD Donanması'nın bölgedeki gemilere eşlik edebileceğini kaydetti. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre Trump yönetimi, fiyatları kontrol altına almak için Jones Yasası olarak bilinen denizcilik kuralını geçici olarak askıya almayı planlıyor. Bu feragat, yabancı gemilerin ABD limanları arasında yakıt taşımasına olanak tanıyarak teslimatları hızlandırabilir.

Beyaz Saray Özel Kalem Müdür Yardımcısı Stephen Miller perşembe günü Fox News'un "Primetime" programında konuştu. Miller, "Başkan (Trump) fiyatları düşürmek için elinden gelen her türlü eylemi gerçekleştiriyor ve önümüzdeki günlerde çok daha fazlasını göreceksiniz." dedi. Trump perşembe günü erken saatlerde, ABD'nin yükselen petrol fiyatlarından önemli miktarda para kazanacağını savundu. Bu ifadeler, Trump'ı sadece zengin insanları düşünmekle suçlayan bazı milletvekillerinin sert eleştirilerine neden oldu. ABD'den gelen yaptırım rahatlatma hamlesi küresel petrol fiyatlarının yükselişini yavaşlatsa da durduramıyor. Brent petrol fiyatları son 24 saatte yüzde 2'den fazla değer kazandı. Brent petrolün varil fiyatı 102 doları aştı. Geçtiğimiz günlerde brent petrol 120 dolara kadar yaklaşmıştı. 

patronlardunyasi.com