Yabancı Türkiye’yi sattı

Amerika Merkez Bankası’nın (Fed) parasal sıkılaştırma bilgisini paylaştığı Mayıs 2013’ten bu yana yabancıların yaptığı en büyük satış dalgası 30 ay sonra FED faiz artışı öncesinde geldi. 1 Kasım seçimleri öncesinde pozisyon alan yabancılar, kâr satışlarının da etkisiyle seçim sonrasında kademeli satış yapmaya başladı. Kasım seçimleriyle birlikte özellikle banka hisselerinde kısa vadede yüzde 15’lere varan primler görülmüştü.

ABD odaklı veri akışı ve kâr satışlarının etkisi yabancı payında azalmaya neden olurken bir satış dalgası da Rus savaş uçağının Türkiye sınırlarını ihlal etmesi nedeni ile düşürülmesi sonrasında geldi. Satışlar endeks üzerinde ağırlığı yüksek hisselerde gerçekleşince borsadaki düşüş de sert oldu. Yabancıların seçim öncesinde yüzde 65.33 seviyelerindeki payı 24 Kasım’da yüzde 64’lere, aralık ayına geldiğimizdeyse yüzde 63’e geriledi.

Dip seviyeye yakınlaşıyor

Borsadaki hisselerin toplam piyasa değeri 194 milyar dolar. Bunun yüzde 63’ü yani 122 milyar doları yabancıların elinde bulunuyor. Yüzde birlik satış 1.2 milyar dolara denk geliyor.

Son 10 yıldayabancıların kriz dönemlerinde bile paylarının en düşük yüzde 61’lere geldiği görülüyor. Şu anda yabancı payı dip seviyelere yakın. Yabancıların olası dalgalanmalarda ellerindeki hisselerin bir kısmını azalttığı ve gelişmeler doğrultusunda yeniden pozisyon aldıkları görülüyor.

Hisse senedi piyasasının sığ olması yabancıların yüzde birlik hisse sirkülayonunda bile bist 100 endeksinin 84 binlerden 74 binlere gelmesine neden olmakta. Yabancıların paylarında meydana gelen azalma ve  yerlilerin de bir miktar satış yapması Borsa İstanbul’da 10 bin puanlık düşüşü getirdi.

Hava yolları ve bankaları satıyorlar...

Son yaşanan satış dalgasında en fazla satılan hisse senetlerine baktığımızda havayolu hisseleri ve bankaların ilk sırada geldiğini görüyoruz. Düşürülen Rus uçağı sonrasında havayolu şirketlerinin hisseleri borsada hızla gerilemeye başladı. Bu arada likit olmaları nedeniyle banka hisseleri de düştü. En fazla alınan hisseler ise savunma sanayi, ticaret ve teknoloji şirketlerinin hisseleri oldu. Gerilimin artması savunma sanayi hisselerine yönelinmesine neden oldu.

Uzun vadede...

Yabancıların uzun vadede ellerindeki hisseleri tuttukları kriz dönemlerinde de özellikle BİST 30 hisselerinde pozisyonlarını artırdıkları görülüyor. Ancak belirsizlik dönemlerini sevmedikleri, risklerin arttığını gördükleri anda yüzde iki ila beş oranında paylarında azaltmaya gittikleri görülmekte.
Zeynep Aktaş/Milliyet