Türk TIR'larına AB'de 90 gün engeli, 50 bin şoförden 25 bini uygulamadan etkileniyor

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ticaretin önemli bölümünü taşıyan TIR’lar, son 2-3 aydır sınır kapılarında vize krizi yaşıyor. TIR şoförleri, Schengen vizesindeki 90/180 gün kuralı nedeniyle kapıdan  dönmek zorunda kalıyor. Türkiye’nin AB’ye ihracatının yaklaşık yarısı karayoluyla taşınırken bu sorun, ticaretin akışını da etkiliyor. Geriye dönük 180 günlük dönemde toplam 90 gün kalış hakkını dolduran şoförlerin İtalya Trieste’den, Bulgaristan Kapıkule sınır kapılarından geri çevrildiği yönünde haberler gerek nakliye gerekse ihracat tarafında kriz yarattı. Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkanı Şerafettin Aras, yaklaşık 50 bin Türk şoförden 25 bininin uygulamadan etkilendiğini söyledi.

90 GÜN YETMİYOR

Schengen bölgesinde uygulanan 90/180 gün kuralı, vize sahiplerinin geriye dönük 180 günlük dönemde toplam 90 günden fazla kalmasına izin vermiyor. UND Başkanı Aras, ticari taşımacılık yapan sürücülerin yükleme, boşaltma ve sınır kapılarındaki beklemeler nedeniyle bu süreyi mutlaka doldurduğuna dikkat çekerek, “Sürücüler yükleme ve boşaltma anlarının yanı sıra sınır kapılarında da bekliyorlar. Bu nedenle 90 günlük süre taşımacılık açısından yeterli değil” dedi.

TİCARETİN YÜZDE 42’Sİ KARAYOLUNDA

Sorunun yalnızca nakliyecileri ilgilendirmediğini belirten Aras, Türkiye’nin ihracatının neredeyse yarısının AB ülkelerine yapıldığını, bunun da yüzde 42’sinin karayoluyla taşındığını söyledi. Aras, “Türkiye’de üretim yapan ihracatçı firmaların yüzde 50’si Avrupa menşeli firmalar. Bunların ürünlerini taşıyoruz. AB ülkelerinin TIR’larının gitmediği yerlerde de taşımacılığı Türk şoförleri yapıyor. Bu sorun sadece Türkiye’nin değil AB ülkelerinin de dış ticaretini olumsuz etkileyen bir durum” diye konuştu.

Aras, son iki aydır sınır kapılarında bu yöndeki denetimlerin yoğunlaştığını belirterek, uygulamanın taşımacılık rotalarında da değişikliğe yol açtığını ifade etti. Uygulamanın Türkiye ile AB arasındaki ticaretin yanı sıra Avrupa’dan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları da etkilediğini belirten Aras, “Bugün AB’den Suriye’ye, Arabistan’a, Dubai’ye ciddi anlamda taşımalar var. Bunu yapan da Türk nakliyecisi. Ancak Schengen kuralı nedeniyle bu ticaret olması gerektiği gibi yapılamıyor” dedi.

SİPARİŞ İPTALİNDE ARTIŞ BEKLENİYOR

Taşıma sözleşmelerinde gecikmelere ilişkin cezai müeyyideler bulunduğunu ancak mevcut durumun mücbir sebep kapsamında değerlendirildiğini söyleyen Aras, şu bilgileri verdi:

“Şu anda sipariş iptalleri var. Önümüzdeki günlerde iptallerin artması olası. Konuya ilişkin resmi görüşmeler sürüyor. Çözüm için ticari araç sürücülerinin turistlerle aynı kapsamda değerlendirilmemesi gerekiyor. D tipi vize gerekli.”

‘D TİPİ VİZE ANLAŞMASI YAPILSIN’ ÇAĞRISI

DEİK Lojistik İş Konseyi Başkanı Fatih Şener geçtiğimiz günlerde Bloomberg HT’ye yaptığı açıklamada Türk TIR şoförlerine turistlerle aynı kategoride C tipi Schengen vizesi verildiğini hatırlatarak, 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kalış hakkı tanıyan uygulamanın uluslararası taşımacılığın ihtiyaçlarıyla örtüşmediğini söyledi. Şener, sorunun çözümü için Avrupa Birliği ile Türk TIR şoförlerine yönelik, gün sınırlaması bulunmayan D tipi vize anlaşması yapılması gerektiği çağrısına bulundu.

D tipi vize nedir: D tipi ulusal vize, bir yabancı ülkeye 90 günden uzun süreli kalmak, çalışmak, eğitim görmek veya aile birleşimi amacıyla gitmek için alınan uzun süreli vize türü.

90-180 gün kuralı nedir: Schengen Bölgesi’nde veya vize muafiyeti tanınan ülkelerde yabancı ziyaretçilerin herhangi bir 180 günlük hareketli dönem içinde toplamda en fazla 90 gün kalabileceğini belirten yasal sınırlama söz konusu.

AB’ye TIR’larla ne kadarlık mal taşınıyor: 2025’te karayoluyla AB’ye 111 milyar dolarlık mal taşındı.

TIR şoförü sayısı: 50 bin

Kuraldan etkilenen şoför sayısı: 25 bin

patronlardunyasi.com