Tıpta yeni nesil doktorlar, cerrahi, anestezi, çocuk hastalıkları gibi riskli branşlar yerine dermatoloji, plastik cerrahi gibi branşları seçiyor

Toygun ATİLLA

GENÇ DOKTORLARIN TERCİHİ: DERMATOLOJİ, PLASTİK CERRAHİ

Türkiye’de her yıl binlerce genç doktorun kariyer yönünü belirleyen sınavın adı TUS Bu sınav yalnızca bireysel kariyerleri değil, sağlık sisteminin geleceğini de şekillendiriyor. Son yıllardaki TUS sonuçları dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. En yüksek puanlı adayların tercih ettiği branşların başında, dermatoloji, plastik cerrahi, göz hastalıkları, radyoloji gibi alanlar geliyor. 

ÇOCUK HSTALIKLARI VE GENEL CERRAHİ TERCİH EDİLMİYOR 

Bazı branşlarda ise durum tam aksi. Özellikle, çocuk sağlığı ve hastalıkları, genel cerrahi, acil tıp gibi alanlarda zaman zaman kontenjanların önemli bir bölümünün boş kaldığı görülüyor. Son yıllarda bazı cerrahi ve yoğun branşlarda kontenjanların tamamının dolmadığı TUS yerleştirme istatistiklerine de yansıdı.

KONTROL EDİLEBİLİR YAŞAM TARZI TERCİHİ 

Sağlık politikaları üzerine çalışan uzmanlara göre bunun birkaç nedeni var. Bunların başında çalışma koşulları geliyor. Uzun nöbetler, yoğun iş yükü ve yüksek hukuki sorumluluk bazı genç doktorların daha öngörülebilir çalışma hayatı sunan branşlara yönelmesine yol açabiliyor. Bu nedenle dermatoloji ve radyoloji gibi alanlar tıp literatüründe çoğu zaman şu kavramla tanımlanıyor: “Controllable lifestyle specialties” Yani: “kontrol edilebilir yaşam tarzı branşları.” Bu branşlarda genellikle, gece nöbeti daha az, çalışma saatleri daha öngörülebilir, hasta yoğunluğu daha sınırlı. Bazı genç doktorlar ise klinik branşlar yerine, temel tıp bilimleri laboratuvar alanları aile hekimliği gibi alanlara yönelmeyi tercih edebiliyor. Bu branşlarda genellikle, nöbet yükü daha sınırlı, hasta sorumluluğu daha düşük, çalışma düzeni daha öngörülebilir.

DEVLET HASTANELERİNDE NEDEN DERMATOLOG YOK

Uzmanlık tercihlerindeki bu değişimin sağlık hizmetine yansıyan sonuçları da var. Örneğin dermatoloji bugün en çok tercih edilen branşlardan biri. Ancak bazı şehirlerde devlet hastanelerinde dermatoloji randevusu almak oldukça zor olabiliyor. Uzmanlara göre, devlet hizmet yükümlülüğünü tamamlayan bazı dermatologlar özel sektörde çalışmayı tercih edebiliyor. Bu durum kamu hastanelerinde dermatoloji hizmetine erişimi bazı bölgelerde zorlaştırabiliyor. Benzer bir eğilim bazı cerrahi branşlarda da görülüyor. Örneğin bazı kalp ve damar cerrahlarının yüksek riskli ameliyatlar yerine daha düşük riskli varis ve benzeri işlemlere yöneldiği belirtiliyor. Bu tür işlemler çoğu zaman ayakta tedavi kapsamında yapılabiliyor. Sahada konuştuğum uzmanlara göre bu durum sağlık sektöründeki ekonomik yapı ve çalışma koşullarıyla da bağlantılı. Türkiye’de son yıllarda tıp fakültelerinin sayısı da önemli ölçüde arttı. Bugün Türkiye’nin birçok şehrinde tıp fakültesi bulunuyor. Bu durum bir yandan hekim sayısını artırırken, diğer yandan tıp eğitiminin niteliği üzerine tartışmaları da beraberinde getiriyor.

RİSKLİ VE YOĞUN BRANŞLARDA KİM ÇALIŞACAK? 

Uzmanlık tercihlerindeki bu değişim sağlık politikaları açısından önemli bir soruyu gündeme getiriyor: "Riskli ve yoğun branşları gelecekte kim tercih edecek?"

TEŞVİK ŞART 

Bazı sağlık politikası uzmanları özellikle ağır iş yükü ve yüksek sorumluluk gerektiren branşlarda farklı teşvik modellerinin tartışılması gerektiğini belirtiyor. Mesela ABD'de, genel cerrahi, anestezi, kap ve damar cerrahisi, çocuk hastalıkları, beyin cerrahisi gibi riskli alanlarda çalışan hekimlere daha yüksek ücret ödeniyor. Bu da bu riskli alanların bir anlamda doktorlar açısından tercih edilmesine teşvik edilmesini amaçlıyor. 

Yarın: 

Dosyanın 4. gününde şu sorunun peşine düşeceğiz: Sağlık hizmeti bir kamu hizmeti mi, yoksa giderek büyüyen bir pazar mı?

patronlardunyasi.com