Senegal'in Çinli şirketle mutabakat imzaladığı milyarlarca dolarlık rafineri projesinde Türk şirketi Yamata devreye girdi

Senegal'in ikinci petrol rafinerisini inşa etme projesinde dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Afrika ülkesinin 2024 yılında Çinli SEDIN Engineering ile mutabakat imzaladığı proje için bu kez Türk şirketi Yamata ile anlaşma yapıldı. Ancak Türk şirketinin Senegal'deki anlaşmasından yalnızca 21 gün önce Rusya'da üstlendiği milyarlarca dolarlık bir projedeki sözleşmesinin feshedildiği ortaya çıktı.

Senegal'in rafineri şirketi Société Africaine de Raffinage (SAR) ile Yamata arasında 23 Eylül'de New York'ta imzalanan mutabakat zaptı, yıllık 4 milyon ton kapasiteli yeni bir petrol rafinerisinin inşasını ve mevcut Mbao rafinerisinin modernizasyonunu kapsıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında gerçekleştirilen imza törenine Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye de katıldı. Anlaşmaya SAR Genel Müdürü Mamadou Abib Diop ile Yamata Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Cengiz Duyar imza attı.

RUSYA'DA 2,1 MİLYAR DOLARLIK PROJESİ FESHEDİLDİ

Yamata'nın Senegal'de yeni bir rafineri yatırımı için mutabakat imzalamasından üç hafta önce Rusya'daki büyük bir petrokimya projesinden çıkarıldığı öğrenildi.

Rus petrokimya şirketi SIBUR'un iştiraki Nizhnekamskneftekhim, 2 Eylül'de Türk şirketi Yamata'ya Tataristan'ın Nijnekamsk kentinde yürütülen Stiren Zinciri projesindeki sözleşmenin feshedildiğini bildirdi.

Rus basınında yer alan haberlere göre toplam yatırım büyüklüğü 182 milyar ruble, yaklaşık 2,1 milyar dolar olan projenin inşaatında yüzde 65 seviyesine ulaşılmıştı.

Rusya'da yayımlanan Business Online gazetesi, fesih kararının arkasında şantiyedeki personel yetersizliğinin bulunduğunu yazdı. Haberde, yaklaşık 1.000 çalışanın şantiyeden ayrıldığı, ücret ödemelerinde yaşanan gecikmelerin ve bölgedeki insansız hava aracı saldırılarının da iş gücü kaybında etkili olduğu belirtildi.

Aynı haberde, Yamata hakkında Amur Bölgesi Tahkim Mahkemesi'nde üç aylık dönemde 56 dava açıldığı, bunlardan 28'inin inceleme aşamasında olduğu bilgisine yer verildi.

Rus şirketinin projede kalan işlerin başka yüklenicilere devredilmesi seçeneğini değerlendirdiği, bu kapsamda bir başka Türk şirketi Esta'nın da gündeme geldiği aktarıldı.

Yamata'nın sözleşmesinin feshedildiği petrokimya tesisinin 2028 yılında faaliyete geçmesi planlanıyordu.

ÖNCE ÇİNLİ ŞİRKETLE ANLAŞMIŞLARDI

Senegal, yeni rafineri yatırımı için iki yıl önce Çinli bir şirketle de masaya oturmuştu.

Eylül 2024'te Pekin'de düzenlenen Çin-Afrika İşbirliği Forumu sırasında SAR ile Çinli SEDIN Engineering arasında ikinci bir petrol rafinerisi ve petrokimya tesisi kurulmasına yönelik mutabakat zaptı imzalanmıştı.

China National Engineering bünyesindeki SEDIN Engineering ile yapılan anlaşma, Senegal'in petrol işleme kapasitesini artırmayı hedefleyen SAR 2.0 projesinin bir parçasıydı.

Söz konusu iş birliği, ülkede yeni bir rafineri ve petrokimya tesisinin kurulmasına yönelik çalışmaların değerlendirilmesini öngörüyordu.

Ancak aradan geçen iki yılın ardından Senegal yönetimi, yeni rafineri yatırımı için Türk şirketi Yamata ile bir başka mutabakat imzaladı.

Senegal Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan yeni anlaşmada, Çinli SEDIN Engineering'e veya 2024 yılında imzalanan mutabakatın durumuna ilişkin bilgi verilmedi. Dolayısıyla Çinli şirketin projeden çekilip çekilmediği ya da iki anlaşmanın birbirinin yerine geçip geçmediği henüz netlik kazanmadı.

YATIRIM 3,5 MİLYAR DOLARA ULAŞABİLİR

Türk şirketi Yamata ile yapılan anlaşmaya göre Senegal'de kurulması planlanan ikinci petrol rafinerisinin yıllık işleme kapasitesi 4 milyon ton olacak.

Yeni rafinerinin yatırım maliyetinin 2 milyar ile 3 milyar dolar arasında değişmesi bekleniyor.

Anlaşmanın ikinci ayağını ise başkent Dakar yakınlarındaki Mbao rafinerisinin modernizasyonu oluşturuyor. Mevcut tesisin yenilenmesi için 300 milyon ile 500 milyon dolar arasında yatırım öngörülüyor.

Böylece yeni rafineri ve modernizasyon çalışmalarının toplam büyüklüğü 3,5 milyar dolara ulaşabilecek.

Yamata'nın projenin mühendislik, tedarik ve inşaat süreçlerini üstlenmesi, finansman için de ortaklarıyla birlikte kaynak sağlaması planlanıyor.

Senegal yönetiminin açıklamasına göre finansman modelinde devletin borç garantisi vermesi öngörülmüyor.

Bununla birlikte imzalanan belge henüz nihai yapım ve finansman sözleşmesi niteliği taşımıyor. Projenin hayata geçirilmesi için ayrıntılı mühendislik çalışmalarının ve finansman süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

SENEGAL PETROLÜNÜ KENDİ ÜLKESİNDE İŞLEMEK İSTİYOR

Senegal, 2024 yılında Sangomar açık deniz sahasında petrol üretimine başlamasına rağmen akaryakıt ihtiyacının önemli bir bölümünü ithalat yoluyla karşılamayı sürdürüyor.

Yeni rafinerinin özellikle Sangomar sahasından çıkarılan ham petrolü işlemesi planlanıyor. Tesisin farklı ülkelerden temin edilen ham petrol türlerini de işleyebilecek şekilde tasarlanması hedefleniyor.

Senegal yönetimi, yeni yatırım sayesinde ülkenin akaryakıt ihtiyacının tamamının karşılanmasını ve üretim fazlasının Batı Afrika ülkelerine ihraç edilmesini amaçlıyor.

Proje kapsamında petrokimya alanında yeni yatırımların geliştirilmesi de öngörülüyor.

15 BİNDEN FAZLA KİŞİYE İSTİHDAM HEDEFİ

Senegal Cumhurbaşkanlığı, rafineri yatırımlarının inşaat aşamasında 15 binden fazla doğrudan istihdam yaratılmasının beklendiğini açıkladı.

İstihdamın mühendislik, inşaat, bakım, lojistik ve diğer sanayi faaliyetlerinde yoğunlaşması öngörülüyor.

Yetkililer, projede yerel şirketlerin ve Senegal iş gücünün önemli rol üstlenmesini hedefliyor.

patronlardunyasi.com