PD, Dubai Emiri Şeyh Muhammed bin Raşid El Maktum’un ölen kardeşi Şeyh Ahmed bin Raşid El Maktum’un bıraktığı mirası hesapladı
Dubai Emiri Şeyh Muhammed bin Raşid El Maktum’un kardeşi Şeyh Ahmed bin Raşid El Maktum’un ölümünün ardından yalnız kraliyet ailesindeki değil, Dubai ekonomisindeki önemli bir koltuk da boşaldı. Patronlar Dünyası, Şeyh Ahmed’in arkasında bıraktığı ekonomik yapının izini sürdü. Karşımıza Jebel Ali’deki 5 milyon metrekarelik yeni kent projesinden 3.300’ü aşkın gayrimenkule, borsada yaklaşık yüzde 20’lik şirket hissesinden Suudi Arabistan’a uzanan yatırımlara kadar geniş bir yapı çıktı.
Toygun ATİLLA
Patronlar Dünyası, Şeyh Ahmed’in şirketlerini, yatırımlarını ve son yıllarda aldığı yönetim kararlarını inceledi.
Ortaya çıkan tablo, klasik anlamda birkaç şirketten oluşan bir aile servetinden çok daha geniş.
Merkezinde A.R.M. Holding var.
Gayrimenkuller var.
Borsada doğrudan Şeyh Ahmed adına kayıtlı milyonlarca hisse var.
Dubai’nin önümüzdeki on yılındaki en dikkat çekici kentsel dönüşüm projelerinden biri var.
Suudi Arabistan’a uzanan yeni yatırımlar var.
Ve Al Wasl’ın futbol şirketinden yatırım şirketine kadar uzanan ayrı bir ekonomik ekosistemi bulunuyor.
5 MİLYON METREKARELİK MİRAS
Dosyanın en büyük parçası Jebel Ali’de.
Şeyh Ahmed’in A.R.M. Holding’i, tarihi Jebel Ali Racecourse ve çevresindeki 5 kilometrekarelik, yani yaklaşık 5 milyon metrekarelik alanı yeni bir kent parçasına dönüştürüyor.
Projenin ölçeğini A.R.M. Holding’in Chief Development Officer’ı Alain Kallas çarpıcı bir karşılaştırmayla anlatmıştı:
Alan, Downtown Dubai’nin yaklaşık 2,5 katı büyüklüğünde.
Merkezinde Şeyh Ahmed’in 1990’da kurduğu Jebel Ali Racecourse korunacak.
Çevresinde ise sekiz karma kullanımlı mahalle, konutlar, oteller, ticaret alanları, okullar, kültür ve eğlence tesisleri bulunacak.
Projenin yalnız park alanı 1,5 milyon metrekare.
Üstelik proje artık yalnız konsept çizimlerinden ibaret değil.
2025’te dünyaca ünlü Danimarkalı mimarlık ofisi BIG-Bjarke Ingels Group konsept masterplanı hazırladı.
Ocak 2026’da WSP ayrıntılı masterplan işini üstlendi.
Ardından uluslararası proje yönetim şirketi Mace de projeye dahil edildi.
Yani Şeyh Ahmed öldüğünde Dubai’nin en büyük boş arazilerinden biri için mimar, mühendislik ve proje yönetim zinciri kurulmuş durumdaydı.
ŞEYH AHMED’İN HİPODROMU YENİ BİR ŞEHRE DÖNÜŞÜYOR
Buradaki ekonomik hikâyenin sembolik tarafı da güçlü.
Jebel Ali Racecourse, Şeyh Ahmed’in atlara olan tutkusunun ürünüydü.
Şimdi o hipodrom, A.R.M. Holding’in muhtemelen tarihindeki en büyük gayrimenkul geliştirme hamlesinin merkezinde kalıyor.
Bir başka ifadeyle Şeyh Ahmed’in spor tutkusu için ayırdığı arazi, ölümünün ardından onun en değerli ekonomik miraslarından birine dönüşüyor.
3 BİN 300’DEN FAZLA GAYRİMENKUL
İkinci büyük yapı Dubai Real Estate Centre.
1991’de kurulan DREC bugün A.R.M. Holding bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Şirketin güncel verilerine göre portföyünde:
3 bin 300’den fazla konut ve ticari gayrimenkul bulunuyor.
Bu yapılarda 8 bin 800’den fazla kişi yaşıyor.
DREC ayrıca yaklaşık 250 çalışan ve bakım partneriyle faaliyet gösteriyor.
Portföyün coğrafyası Dubai’nin Al Safa, Al Karama, Al Rigga, Al Raffa, Al Nahda, Al Mankhool, Abu Hail, Jebel Ali ve Al Quoz gibi farklı bölgelerine yayılıyor.
A.R.M.’nin proje envanterinde yalnız konutlar yok.
Medcare Hospital, GEMS Wellington International School, GEMS Jumeirah Primary School, Jumeirah College ve Emirates Co-Op Market gibi yapılar da bulunuyor.
Jebel Ali’de 52, Al Quoz’da ise 19 depo ayrıca portföyde yer alıyor.
Böylece Şeyh Ahmed’in ekonomik mirasının önemli bölümü, Dubai’nin günlük hayatına yayılmış gelir üreten gayrimenkullerden oluşuyor.
BORSADA İSE RAKAM ÇOK DAHA NET: YÜZDE 19,9995
Özel şirketlerde mülkiyet yapısını bütünüyle görmek mümkün değil.
Ancak Dubai borsasında çok önemli bir iz var.
Dubai Financial Market’te işlem gören Dubai Refreshment Company’nin 31 Aralık 2025 tarihli büyük ortaklar tablosunda:
Sheikh Ahmed bin Rashid bin Saeed Al Maktoum adına 17 milyon 999 bin 550 hisse bulunuyor.
Oran:
Yüzde 19,9995.
Başka bir ifadeyle şirketin neredeyse tam beşte biri.
Bu rakam özellikle önemli çünkü burada A.R.M. Holding’in genel yatırım portföyünden değil, kamuya açıklanan tabloda doğrudan Şeyh Ahmed’in adına kayıtlı hisseden söz ediyoruz.
Şirketin toplam 90 milyon hissesi bulunuyor.
Dolayısıyla Şeyh Ahmed, açıklanan ortaklık tablosundaki en büyük hissedar.
Dubai Refreshment, PepsiCo markalarının bölgedeki üretim ve dağıtım sisteminin önemli parçalarından biri.
Bu nedenle Şeyh Ahmed’in ölümünün ardından kamuya açık kayıtlarda mülkiyet değişiminin en rahat takip edilebileceği varlıklardan biri de bu 17 milyon 999 bin 550 hisse olacak.
İMPARATORLUĞUN GÖRÜNMEYEN KASASI: CAPRI LLC
Araştırmada A.R.M. Holding’in daha az bilinen başka bir şirketi de dikkat çekiyor:
Capri LLC.
A.R.M. Holding, Capri’yi açık biçimde grubun “investment arm”ı, yani yatırım kolu olarak tanımlıyor.
Şirket yalnız BAE’de değil, uluslararası piyasalarda da yatırım fırsatları arıyor.
Faaliyet alanları gayrimenkul, sağlık, teknoloji, fintech ve proptech’e kadar uzanıyor.
Şeyh Ahmed’in ekonomik mirasını yalnız Dubai’deki binaları sayarak hesaplamak mümkün değil.
A.R.M. Holding bugün kendisini erken aşamadan pre-IPO şirketlere kadar yatırım yapan bir yapı olarak tanımlıyor; yatırım alanları arasında gayrimenkul ve otelciliğin yanında bankacılık, healthtech, sürdürülebilir gıda, mobilite ve fintech de bulunuyor.
Dolayısıyla kamuoyunun görebildiği gayrimenkul portföyü, bütün ekonomik yapının yalnız bir bölümü.
DUBAİ SINIRLARINI DA AŞMIŞTI
A.R.M.‘nin büyümesi artık Dubai’yle de sınırlı değil.
HIVE markasının proje listesinde Dubai ve Abu Dhabi’nin yanında Riyad’da iki ayrı proje bulunuyor:
HIVE Sahafa ve HIVE Al Yarmouk.
Ras Al Khaimah’ta ise RAK Properties ortaklığıyla ENTA Mina geliştiriliyor.
Bu da Şeyh Ahmed’in son döneminde grubun klasik “Dubai gayrimenkul sahibi” modelinden çıkıp bölgesel bir yatırım şirketine dönüşmeye başladığını gösteriyor.
ÖLÜMÜNDEN BİR YIL ÖNCE DİKKAT ÇEKEN KARAR
Şeyh Ahmed, Al Wasl Sports Club’ın yaklaşık altmış yılı aşkın süredir en önemli figürlerinden biriydi.
Kulübün himayesi henüz 1962’de başladı.
Fakat 17 Ağustos 2025’te, ölümünden yaklaşık 13 ay önce, önemli bir yeniden yapılanmaya gitti.
Al Wasl Sports Club’ın yönetimini yeniden oluşturdu.
Ayrı bir Al Wasl Football Company yönetimi kuruldu.
Takım ve bireysel sporlar şirketinin yönetimi belirlendi.
Ve ayrıca:
Al Wasl Investment Company’nin yönetim kurulu yeniden yapılandırıldı.
Üstelik yeni yönetimlerin görev süresi dört yıl olarak belirlendi.
Bu kararın ardından Al Wasl Investment Company ilk yönetim kurulu toplantısını 8 Ekim 2025’te yaptı.
Toplantının ana başlıklarından biri kulübün finansal sürdürülebilirliğini geliştirmekti.
Dolayısıyla Şeyh Ahmed’in ölümü Al Wasl’da tamamen yönetimsiz bir ekonomik yapı bırakmış değil.
Dört yıllığına görevlendirilmiş kurullar zaten işbaşında.
A.R.M.’DE DE AYNI MODEL VAR
Benzer tablo A.R.M. Holding’de görülüyor.
Şeyh Ahmed grubun patronu ve chairman’iydi.
Ancak günlük operasyon uzun süredir profesyonel yönetime bırakılmıştı.
Grubun CEO’su Mohammad Saeed Al Shehhi.
Al Shehhi 2019’dan beri bu görevi yürütüyor.
Aynı zamanda BAE Ulusal Medya Otoritesi’nde üst düzey görev yapıyor ve Emirates Racing Authority’nin yönetiminde bulunuyor.
A.R.M.’nin yönetiminde ayrıca gayrimenkul geliştirmeden Alain Kallas, finans ve destek hizmetlerinden Amol Mankani sorumlu.
Daha da ilginci:
Dubai Refreshment’ın 2025 faaliyet raporunda Mohammad Saeed Al Shehhi yönetim kurulu üyesi olarak da bulunuyor.
Yani Şeyh Ahmed’in doğrudan yaklaşık yüzde 20 hissesinin bulunduğu halka açık şirkette, kendi holdinginin CEO’su da yönetim masasında.
Bu bağlantı, Şeyh Ahmed’in ekonomik yapısının farklı parçaları arasındaki profesyonel yönetim bağını gösteren en somut örneklerden biri.
patronlardunyasi.com
