Pakistan ve Özbekistan özelleştirme için düğmeye bastı, iki ülkede elektriği Türkler dağıtacak
Türkiye’nin elektrik üretim ve dağıtımındaki özel sektör tecrübesi birçok ülkeye rol model oldu. Toplam nüfusları yaklaşık 300 milyon kişiye ulaşan Pakistan ve Özbekistan özelleştirmeye gidiyor. Pakistan’da Cengiz ve Çalık Holding ilgi gösterirken, Özbekistan’ın da ilk özelleştirme sürecine Aksa Enerji damga vuruyor. Aksa’nın devralmaya hazırlandığı Semerkant bölgesinin ardından Cizzak ve Sırderya bölgeleri de özelleştirilecek.
Kerim ÜLKER
Türkiye’de elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve ticaretinin tarihi 1984 yılında çıkarılan kanun ile başlasa da, süreç resmen 2008 yılında başladı. 1 Ekim 2013 yılında Maliye Bakanlığı koltuğunda oturan Mehmet Şimşek’in “Elektrik dağıtım sektörünün tamamıyla özel sektöre devredilmesi dün itibarıyla tamamlandı” sözleriyle, toplam 18 şirketin özelleştirilmesinde sona gelindi.
TÜRKİYE ROL MODEL OLDU
Türkiye’nin bu alandaki deneyimi şimdilerde birçok ülkede model olurken, ihale süreçlerine de Türk şirketleri katılıyor, projeler üstleniyor. Orta Asya ve Güney Asya’daki ülkeler, Türkiye modelini uygulayan bölgeler arasında. Geçtiğimiz hafta Patronlar Dünyası’nın duyurduğu haberde, elektrik dağıtımda kayıp kaçak oranını düşürmek için düğmeye basan Pakistan, DISCO adı verilen elektrik dağıtım şirketlerini vitrine çıkarmış, 5.6 milyon aboneyle ülkenin ikinci büyük dağıtım şirketi olan FESCO, ilk satışa çıkan firma olacağını yazmıştı.
PAKİSTAN’DAKİ İLK İHALEYE CENGİZ VE ÇALIK İLGİSİ
FESCO’ya Türk şirketleri Çalık Grubu ve Cengiz Holding ilgi gösterirken, Orta Asya’da da Özbekistan tarihinde ilk kez elektrik dağıtımını özelleştirme sürecine başladı. Geçtiğimiz yıl ihale edilen ilk özelleştirme sürecini kazanan Aksa’ya, Semerkant Bölgesi’nin yakında dönemde teslim edileceği duyuruldu. Geçen hafta Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'e sunum yapan ülkenin Enerji Bakanı Şerzod Hocayev, Türk şirketi Aksa Enerji’nin, Semerkant'ın elektrik dağıtım şebekesinin yönetimini devralacağını bildirdi.
ÜLKENİN İLK ÖZELLEŞTİRMESİ
Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'e verilen yakıt ve enerji kaynakları hakkındaki brifingde, uluslararası bir ihale sonucunda Aksa Enerji’nin altyapıya yatırım yapması şartıyla Semerkant bölgesinin elektrik dağıtım şebekelerinin yönetimini üstlenmek üzere ihaleyi kazandığını belirten Enerji Bakanı Hocayev, bunun Özbekistan'da dağıtım şebekelerinin özel sektör yönetimine devredilmesini ve yatırım şartını içeren ilk proje olacağını belirtti.
Proje kapsamında Aksa Enerji, Semerkant bölgesindeki mevcut elektrik şebekelerini işletecek ve yeni altyapı inşa edecek. Şirketin, Türkiye ve diğer ülkelerdeki projelerden edindiği deneyimi bu projeye de taşıması bekleniyor.
UZMANLAR TÜRKİYE’DEN, EKİPMAN İÇ PAZARDAN
Cumhurbaşkanlığı’nın resmi sitesinden yapılan duyuruda, Özbekistanlı Bakanın açıklamasına göre, Semerkant bölgesel elektrik şebekelerinin tüm çalışanları Türk şirketi tarafından istihdam edilecek. Yurtdışından sadece 10-15 uzmanın gelmesi beklenirken, iş gücünün geri kalanı yerel olarak işe alınacak. Projede ayrıca Aksa Enerji'nin şebeke yapımı, yeniden yapılandırılması ve modernizasyonu için gerekli ürünlerin en az yüzde 90'ını Özbekistan iç pazarından, yerel üreticiler de dahil olmak üzere, temin edilme şartı var.
SIRADA İKİ BÖLGE DAHA VAR
Hocayev, Semerkant modelinin ülkenin diğer bölgelerinde de uygulanması talimatını verdiğini söyledi. Özbekistan, bölgesel elektrik şebekelerinin yönetimini Ağustos 2024'te özel sektöre devretmeye başlama planlarını açıkladı. İlk olarak Semerkant bölgesinde özelleştirme yapılırken, önümüzdeki dönemde Cizzak ve Sırderya bölgelerinde de benzer sürecin olacağı ifade edildi.
İLGİLİ HABER:
Cengiz ve Çalık Holding Pakistan’ın elektrik dağıtım devine talip oldu, 5,6 milyon aboneli FESCO için Türk rekabeti
patronlardunyasi.com
