Ortadoğu gerilimi pamuk piyasasında çift yönlü fiyat şoku yarattı

Ortadoğu’da derinleşen jeopolitik gerilim, emtia piyasalarında geniş çaplı bir dalga yaratırken, bu etkinin en belirgin hissedildiği ürünlerin arasında pamuk da geliyor. Enerji fiyatlarındaki artış, gübre maliyetlerindeki sıçrama ve lojistik aksaklıklar, zaten olumsuz hava koşulları nedeniyle kırılgan olan arz dengesini daha da sıkılaştırdı. Bu gelişmeler, küresel piyasalarda pamuk fiyatlarını son 22 ayın en yüksek seviyesine taşırken, tekstil sektöründe de yeni bir maliyet baskısı dönemine işaret ediyor.

FİYATLAR GÜÇLÜ YÜKSELİŞ TRENDİNDE

Pamuk vadeli işlemleri pound başına 73 sentin üzerine çıkarak Haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Yılbaşından bu yana fiyatlardaki yükselişin yüzde 14’e ulaşması, piyasada yukarı yönlü trendin güç kazandığını ortaya koyuyor. Şubat ayından itibaren hızlanan bu toparlanma, arz endişeleri ve makro gelişmelerin birleşik etkisiyle destekleniyor.

ENERJİ FİYATLARI TALEBİ YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYOR

Ekonomim'den Evrim Küçük'ün haberine göre, enerji piyasalarındaki gelişmeler pamuk fiyatları üzerinde dolaylı ancak güçlü bir etki yaratıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar ve jeopolitik riskler nedeniyle yükselen petrol fiyatları, polyester gibi sentetik elyafların üretim maliyetini artırıyor. Bu durum, pamuk gibi doğal elyaflara olan talebi güçlendiriyor. Böylece enerji fiyatlarındaki artış, yalnızca maliyet kanalıyla değil, talep yönlü bir destekle de pamuk piyasasını yukarı taşıyor.

FON AKIMLARI FİYATLARI HIZLANDIRDI

Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte finansal yatırımcıların emtia piyasalarına yöneldiği görülüyor. Nisan ayının ilk haftasına kadar olan beş haftalık dönemde, 25 büyük emtia vadeli işleminde yönetilen para pozisyonları yüzde 78 artarak 1,9 milyon sözleşmeye ulaştı. Bu süreçte özellikle pamuk gibi yumuşak emtialarda daha önce yüksek seviyede olan kısa pozisyonların hızla kapatılması, fiyatlardaki yükselişi hızlandıran önemli bir unsur oldu. Brent petrol ve tarım emtialarıyla birlikte pamuk da bu yatırım akımından güçlü şekilde etkilendi.

ARZ TARAFINDA RİSKLER BÜYÜYOR

Pamuk piyasasında fiyatları yukarı çeken bir diğer önemli unsur ise arz tarafındaki belirsizlikler. En büyük ihracatçılardan ABD’nin batı ve güneybatı Büyük Ovalar bölgesinde devam eden kuraklık, üretim görünümünü tehdit ediyor. Çinli veri sağlayıcısı SunSirs’e göre, ABD’de pamuk ekim alanının 9,4 milyon dönümden 9,23 milyon dönüme gerilemesi bekleniyor.

GÜBRE MALİYETLERİ ÜRETİMİ BASKILIYOR

Pamuk üretimi, yoğun gübre kullanımına bağlı olması nedeniyle artan gübre fiyatlarına karşı oldukça hassas bir yapı sergiliyor. Ortadoğu’daki çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen sevkiyatları aksatması, küresel gübre arzını doğrudan etkiliyor.

TEKSTİL ZİNCİRİNE MALİYET BASKISI

Pamuk fiyatlarındaki yükseliş, tekstil sektöründe maliyetlerin artmasına yol açıyor. Özellikle iplik ve kumaş üreticilerinin bu süreçten daha hızlı etkilenmesi beklenirken, küresel hazır giyim ticaretinde de fiyat ayarlamalarının gündeme gelmesi olası görünüyor.

KÜRESEL ÜRETİM ARTIYOR, TÜRKİYE AÇIK VERİYOR

2025/26 sezonuna ilişkin küresel görünüm, üretim ve tüketimde sınırlı artışa işaret ediyor. Küresel pamuk üretiminin 121,9 milyon balyaya yükselmesi beklenirken, tüketimin 119,1 milyon balyaya ulaşacağı öngörülüyor. Küresel ticaretin 43,7 milyon balyaya gerilemesi beklenirken, stokların ise 77 milyon balyaya çıkacağı tahmin ediliyor.

Türkiye tarafında ise arz-talep dengesi dikkat çekiyor. 1 Ağustos’ta başlayan pazarlama yılında üretimin 665 bin ton, tüketimin 1 milyon 481 bin ton ve ithalatın 980 bin ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu tablo, Türkiye’nin pamukta dışa bağımlılığının sürdüğünü ve küresel fiyat hareketlerine karşı hassasiyetin devam ettiğini ortaya koyuyor.

patronlardunyasi.com