İnşaatını MAPA, Limak ve Çinli ortaklarının yaptığı Dubai Metrosu'nu İsrailli IAI işletmek istiyor

Kerim ÜLKER

Körfez Bölgesi’nde istikrarsızlığın anahtarı haline gelen İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri’nde önemli bir projeyi almaya hazırlanıyor. Bu yılın şubat ayından bu yana devam eden ABD-İsrail ve İran arasındaki gerilimden en fazla etkilenen bölgelerden biri olan Birleşik Arap Emirlikleri’nin küresel vitrini Dubai’de metro ihalesi, Tel Aviv Hükümeti’ne bağlı bir şirketin ilgisini çekti. Tel Aviv Yönetimi’ne ait olan kamu şirketi İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii (IAI), Dubai Metrosu için ihaleye girmeye hazırlanıyor. İsrail Ordusu’na ait savaş uçaklarından insansız hava araçlarına füzelerden Demir Kubbe savunma sistemine kadar birçok ekipman üreten İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii (IAI) şirketinin kurucu ortak olduğu Eltel, Hindistanlı Delhi Metro Rail Corporation (DMRC) ve Birleşik Arap Emirlikleri şirketi Al Shafar Group ile bir konsorsiyum kurdu. Kurulan İsrail-Hindistan-BAE konsorsiyumu, Dubai Metrosu’ndaki Yeni Mavi Hat’tın işletme ve bakım sözleşmesi için teklif verecek. İhalenin 2 milyar doların üzerinde seyretmesi hedefleniyor.

5.6 MİLYAR DOLARLA TÜRK ŞİRKETLERİN REKOR İHALESİ

Dubai Metro’sundaki Mavi Hat, Türkiye için oldukça önemli. Zira projeyi yapan iki Türk şirketi ve Çinli ortakları. Dubai Yollar ve Ulaştırma Otoritesi'nin (Dubai’s Roads & Transport Authority-RTA),  "Dubai Metrosu Yeni Mavi Hattı'nın Tasarımı ve Yapımı" projesi için açılan ihaleyi 2024 yılında Türk şirketleri MNG Holding’e ait MAPA, Limak İnşaat ve Çinli China Railway Rolling Stock Corporation (CRRC) konsorsiyumu 20,5 milyar dirhem (5,6 milyar dolar) bedelle kazanmıştı. Projenin temel atım törenine ise BAE Devlet Başkanı Yardımcısı, Başbakanı ve Dubai Emiri Şeyh Muhammed bin Raşid El Maktum katılmıştı.

İSRAİL-BAE-HİNDİSTAN KONSORSİYUMU

Tamamlandığında hat 30 kilometreye uzanacak ve Dubai'nin metro ağını 78 istasyonla toplam 131 kilometreye çıkaracak olan proje, 2029 yılında faaliyete geçecek. Dubai Hükümeti, öncesinde bakım ve işletmesi için de bir takvim öngörüyor. Bunun için de şu ana kadar 3 teklif, finale yükselmiş durumda. Bunlardan açıklanan tek teklif ise İsrail-Hindistan-BAE ortaklığındaki konsorsiyum. Diğerleri ise henüz resmen duyurulmadı. Dubai Yol ve Ulaşım Otoritesi (RTA) tarafından yürütülen ihale sürecinin son aşamasının yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.

İSRAİL TEKNOLOJİYİ, HİNTLİ OPERASYONU, BAE İSE YEREL GÜCÜ KULLANACAK

Üç ortak da ihaleye farklı yetenekleri getiriyor. Hindistanlı DMRC'nin, personel yönetimi ve biletleme, güvenlik ve günlük operasyonlar gibi yolcu hizmetleri de dahil olmak üzere metro sistemlerini işletme konusunda kapsamlı deneyim sunması bekleniyor. Al Shafar, BAE pazarına, düzenleyici ve iş ortamına, yerel kurumsal ve ticari ilişkilere aşinalık da dahil olmak üzere yerel uzmanlık sunuyor. İsrailli Eltel'in rolü, hat boyunca kurulu sistemlerin teknolojik bakımına odaklanacak olması.

ŞİMON PERES KURMUŞTU

1979 yılında Ramat Gan şehrinde kurulan Eltel, yerel Malam Team Group ve İsrail Uçak Sanayii'nin (IAI) tarafından yüzde 50’şer hisseyle eşit ortaklık yapısıyla kuruldu. Savunma sanayisinde de oldukça etkin olan Eltel, lojistik gibi alanlarda da faaliyette. Kurucu ortak İsrail Uçak Sanayii (IAI) ise ülkenin savunmadaki bel kemiği. 1953 yılında eski cumhurbaşkanı Şimon Peres ve ABD doğumlu mühendis Al Schwimmer tarafından kurulan IAI’nin üretim portföyü ise oldukça geniş.

DEMİR KUBBE’Yİ YAPAN ŞİRKET

Demir Kubbe’nin sahibi olan IAI, Heron İHA’ları, Arrow füzeleri, 5’inci nesil savaş uçağı Nesher dahil, İsrail ordusunda yer alan tüm üretimin de sahibi. Deyim yerindeyse, bu ihaleye teklif veren Eltel’in olduğu konsorsiyumun kazanması, İsrail savunma gücünün bir anlamda şirketi aracılığıyla Körfez’e adım atması anlamına geliyor.

patronlardunyasi.com