Göcek ve Dalaman'da milyarder yat sahipleri için başlatılan Mapa-Şamandıra Projesi yenilendi, ÇED süreci başladı

Kenan GÜRBÜZ

Türkiye’nin deniz turizminin lokomotif kentlerinden Muğla, 2026 yaz sezonunda süperyat turizmindeki başarısıyla yalnızca Türkiye’nin değil, tüm Akdeniz’in dikkatini çekti. 

Bodrum, Göcek, Marmaris ve Fethiye’nin güçlü marina ağıyla desteklenen Muğla, lüks deniz turizminde Fransa, İtalya ve Yunanistan’ın önemli merkezleriyle yarışan küresel bir destinasyona dönüştü.

'ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR' KARARI MAHKEMECE DURDURULMUŞTU

Milyarderlerin uğrak noktası Göcek ve Dalaman'da 'Mapa-Şamandıra Projesi'i hayata geçirilmişti. Su altına bırakılan tonozlar ve koylara kurulan sistemle deniz çayırları korunması, yat turizminin düzenlenmesi ve bölge ekonomisine milyon dolarlık katkı sağlanması hedeflenen proje, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülüyor. 

Projenin hızlıca hayata geçebilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınmıştı. 

Ancak Muğla 2. İdare Mahkemesi, bilirkişi raporuna dayanarak Temmuz 2026'da "ÇED Gerekli Değildir" kararının yürütmesini oy birliğiyle durdurmuştu. 

PROJEDE REVİZYON YAPILDI, ÇED SÜRECİ BAŞLADI

Mahkeme kararının ardından Göcek-Dalaman koylarında mapa ve şamandıra projesinde revizyona gidildi. Proje için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci resmen başladı.

Türkiye Çevre Ajansı Başkanlığı tarafından hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası (PTD), Muğla Valiliği'ne sunulurken, dosya Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 16. maddesi kapsamında incelendi ve proje için ÇED sürecinin başlatıldığı kamuoyuna duyuruldu.

AMAÇ, DENİZEL EKOSİSTEMİ KORUMAK

Projenin temel hedefi, Göcek-Dalaman koylarında teknelerin güvenli ve kontrollü şekilde bağlanmasını sağlamak, kontrolsüz demirleme faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel zararları azaltmak ve özellikle deniz çayırları başta olmak üzere hassas denizel habitatları korumak olarak açıklandı.

Ayrıca teknelerin kıyıdaki ağaçlara bağlanmasının önüne geçilmesi, deniz tabanının korunması, atık yönetiminin etkin şekilde yürütülmesi ve sualtı arkeolojik değerlerinin korunması da projenin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

KARA MAPALARI PROJEDEN ÇIKARILDI, DENİZ MAPALARI PLANLANDI

Daha önce 6 Şubat 2025 tarihinde "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilen projede, teknik incelemeler sonucunda kapsamlı revizyonlara gidildi. Revizyon kapsamında kara mapaları tamamen projeden çıkarıldı, yerine deniz içine monte edilecek deniz mapaları planlandı. Şamandıra sistemleri daha uygun ekipmanlarla değiştirildi. Deniz çayırlarını koruyacak şekilde mapa ve şamandıraların konumları yeniden düzenlendi. Hamam Koyu ve Domuz Adası etapları proje kapsamından çıkarıldı. Göcek Merkez'deki yüzer ponton sistemleri iptal edildi. Daha önce planlanan 22 servis pontonu ile bunlara ait 88 tonoz projeden çıkarıldı.

PROJE ALANI KÜÇÜLDÜ, KAPASİTE KORUNDU, KOY SAYISI AZALTILDI

Revizyonla birlikte proje alanı 90,20 kilometrekareden 86,73 kilometrekareye düşürüldü. Planlama yapılan koy sayısı 20'den 17'ye indirildi.

Tekne bağlama kapasitesi ise 864 tekneden 856 tekneye revize edildi. Yeni kapasite dağılımı şu şekilde olacak: 876 şamandıra, 876 tonoz, 896 deniz mapası, toplam 856 tekne bağlama noktası.

BÜYÜK YATLAR İÇİN KAPASİTE AKTIRILDI

Yeni düzenlemeyle küçük tekne sayısında azalma yaşanırken, orta boy ve büyük tekneler için ayrılan bağlama kapasitesi önemli ölçüde artırıldı.

Revize edilen plana göre; 5-8 metre tekneler: 80 adet; 8-20 metre tekneler: 429 adet; alagra bağlama sistemi: 89 adet; 20-40 metre tekneler: 238 adet; 40 metre üzeri tekneler: 20 adet olacak.

İNŞAAT 180 GÜNDE TAMAMLANACAK

Revizyon kapsamında yapılacak montaj çalışmalarının yılda 6 ay, günde iki vardiya halinde yürütülerek 180 gün içerisinde tamamlanması planlanıyor. İnşaat sürecinde yaklaşık 70 personel görev alacak.

Projenin mevcut işletmesi ise çalışmalar sırasında kesintiye uğramadan devam edecek. İşletme aşamasında üç vardiya halinde toplam 44 personel görev yapmayı sürdürecek.

AYNI ANDA 7 BİNİN ÜZERİNDE KİŞİYE HİZMET VEREBİLECEK

Tam kapasiteyle çalışması halinde proje kapsamında bağlama sistemi kullanan 856 teknede yaklaşık 7 bin 160 kişinin bulunabileceği öngörülüyor.

'YENİ TEKNE YOĞUNLUĞU OLUŞTURMAYACAK'

Proje dosyasında dikkat çeken değerlendirmelerden biri de yeni sistemin bölgeye ilave tekne çekmeyeceği yönündeki açıklama oldu.
Dosyada, amaçlarının yeni bir tekne kapasitesi oluşturmak değil, halihazırda Göcek-Dalaman koylarını kullanan tekneleri kayıtlı ve kontrollü bağlama sistemine yönlendirmek olduğu vurgulandı.

DENİZ ÇAYIRLARI KORUNACAK

Projede yapılacak tüm montaj çalışmalarında deniz biyologları ve hidrobiyologların hazırladığı raporlar esas alınacak.
Şamandıra ve tonoz sistemlerinin yerleri belirlenirken Posidonia oceanica deniz çayırları, diğer hassas bentik habitatlar, deniz tabanı yapısı, su derinliği ve biyolojik çeşitlilik dikkate alındı.

Beton tonoz bloklarının yalnızca deniz çayırlarının bulunmadığı alanlara yerleştirileceği belirtilirken, montaj sırasında dip taraması veya deniz tabanında düzeltme çalışması yapılmayacağı ifade edildi.

KURUMLARDAN GÖRÜŞ ALINDI

Proje kapsamında; Fethiye Sahil Güvenlik Karakol Komutanlığı, Göcek Liman Başkanlığı, Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumlardan görüş alındığı belirtildi.

Sahil Güvenlik Komutanlığı projede güvenlik açısından sakınca bulunmadığını bildirirken, Göcek Liman Başkanlığı'nın görüşü doğrultusunda Göcek Merkez'de planlanan iki yüzer ponton sisteminin revizyon kapsamından çıkarıldığı kaydedildi.

ÇED sürecinin tamamlanmasının ardından ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda proje hakkında nihai karar verilecek.

patronlardunyasi.com