Çin’de yapay zekâ temalı hisse senetlerinde yaşanan hızlı yükselişe devlet müdahale etti

Çin medyasında yer alan haberlere göre, China Securities Regulatory Commission (CSRC), yatırım ürünlerini tanıtmak için yeterli lisansa sahip olmayan çevrim içi fenomenlere ödeme yapan bir fon yönetim şirketine ceza verdi. 

“Fund D” olarak anılan şirketin, risk profili uygun olmayan yatırımcıları yüksek riskli ürünlere yönlendirdiği ve kısa vadeli büyüme uğruna uyum kurallarını ihmal ettiği belirtildi.

SADECE OCAK AYINDA 4,9 MİLYON YENİ HESAP AÇILDI

Veri sağlayıcı Wind’e göre, yalnızca ocak ayında Çin anakarasında işlem yapmak için 4,91 milyon yeni hesap açıldı. Bu rakam, Ekim 2024’ten bu yana en yüksek aylık artış olarak kaydedildi. 

Yatırımcılar özellikle yapay zekâ, yarı iletkenler ve ticari uzay teknolojileri gibi temalara bağlı, daha az bilinen teknoloji hisselerine yöneldi.

Piyasa göstergeleri arasındaki ayrışma dikkat çekiyor. Büyük ölçekli şirketleri kapsayan CSI 300 Index yıl başından bu yana yalnızca yüzde 0,7 yükselirken; küçük ve orta ölçekli şirketleri izleyen CSI 500 Index yüzde 11’in üzerinde prim yaptı. 

Şanghay’daki teknoloji odaklı STAR pazarını izleyen Science and Technology Innovation Board Composite Index ise yüzde 10,5 artış gösterdi.

Bazı hisselerdeki yükselişler çok daha sert oldu. Endüstriyel ekipman tedarikçisi Wuxi Autowell Technology yıl başından bu yana yüzde 120’den fazla değer kazanırken; çip üreticisi Puya Semiconductor ve güneş paneli bileşenleri üreticisi Focuslight Technologies hisseleri iki kattan fazla arttı. 

Otomasyon ekipmanları üreticisi Supcon Technology ise yaklaşık yüzde 65 yükseldi.

Uluslararası bir aracı kurum analistine göre, bu hisselere yönelen sermayenin arkasında şirketlerin temel performansından ziyade alternatif yatırım araçlarının zayıflığı var. Devlet tahvili getirilerinin düşük seyretmesi ve gayrimenkul fiyatlarındaki düşüş, yatırımcıları daha riskli alanlara itiyor.

GÜMÜŞ FONUNDA BALON KORKUSU

Emtia piyasalarındaki dalgalanmalar da piyasayı sarstı. Shenzhen’de işlem gören ve gümüş vadeli kontratlarına yatırım yapan bir fonun payları ocak ayında ikiye katlandı. 

İkincil piyasada oluşan fiyat, gümüş kontratlarının ima ettiği değerin çok üzerine çıktı. Sosyal medyada “hızlı kâr” vaadiyle yayılan içerikler çılgınlığı körükledi.

Fon yöneticisi UBS SDIC Fund Management, 28 Ocak’ta yeni katılımları askıya aldığını duyurdu. Shenzhen Borsası da “anormal işlem davranışı” sergilediği belirtilen yatırımcıların işlemlerini durdurdu. Ardından gümüş fiyatları sert gerilerken, fon payları ikincil piyasada beş gün üst üste günlük yüzde 10 düşüş limitine takıldı.

MANİPÜLASYONA CEZA

CSRC, fenomenler üzerinden yapılan yönlendirmelere karşı da doğrudan adım attı. Düzenleyici kurum, hisse tavsiyeleriyle fiyatları yükseltip ardından satış yaparak 41 milyon yuanın üzerinde yasa dışı kazanç elde ettiği iddia edilen fenomen Jin Yongrong’a para cezası verdi ve üç yıl men cezası uyguladı. 

Finans odaklı sosyal medya uygulaması Snowball Finance de Jin’in hesabını ve 20’den fazla başka hesabı kapattı.

Ayrıca Şanghay, Shenzhen ve Pekin borsaları marjin işlemlerinde (borçla hisse alımı) teminat oranını yüzde 80’den yüzde 100’e yükselterek kaldıraçlı işlemleri zorlaştırdı.

"DÜŞÜK OYNAKLIK" HEDEFİ 

Çin yönetimi, hisse senedi piyasasını teknoloji alanında kendi kendine yeterlilik hedefinin finansman aracı olarak görüyor. Nitekim stratejik sektörlerde halka arz şartları gevşetilirken, çip girişimi Moore Threads gibi şirketlerin başvuruları hızlandırıldı; şirket hisseleri Aralık ayındaki ilk işlem gününde beş katına kadar yükseldi.

Ancak yetkililer aynı zamanda aşırı oynaklığın önüne geçmek istiyor. Ocak ayındaki çalışma konferansında konuşan CSRC Başkanı Wu Qing, “aşırı spekülasyon ve piyasa manipülasyonuna” karşı kararlı mücadele mesajı verdi. Günlük işlem hacminin yüzde 80’inden fazlasını oluşturduğu tahmin edilen bireysel yatırımcıların beklentilerinin yönetilmesi, temel öncelikler arasında yer alıyor.

Analistlere göre Pekin’in temel hedefi, “patlama-çöküş” döngülerini kırarak daha istikrarlı ve uzun vadeli yatırımcı profilini piyasaya çekmek. Çin borsaları, dokuz günlük Ay Yeni Yılı tatilinin ardından 24 Şubat’ta yeniden açılacak. Tatil sürecinde insansı robot ve üretken yapay zekâ alanındaki yeni tanıtımların da yatırımcı iştahını yeniden test etmesi bekleniyor.

patronlardunyasi.com