Yurtiçi yerleşiklerin döviz tercihi değişti, dolar ve euro azalırken kıymetli maden hesapları 14,5 milyar dolar arttı

ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı savaşla birlikte altın fiyatlarındaki sert kayıp yurtiçi yerleşiklerin tercihini çok değiştirmedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre parite etkisinden arındırılmış olarak bu yıl yabancı para mevduatlar 13 milyar 249 milyon dolar arttı. Dolar ve Euro hesaplarında aynı dönemde parite etkisinden arındırılmış olarak ise 1 milyar 437,7 milyon dolarlık düşüş gerçekleşirken kıymetli maden depo hesapları 14 milyar 546,3 milyon dolar yükseldi. Dolar ve Euro hesapları gerileyen yurtiçi yerleşiklerin parite etkisinden arındırılmış olarak tek tercihleri kıymetli maden depo hesapları oldu. Geçen yıl aynı dönemde dolar ve Euro hesapları 13 milyar dolar yükselmişti.

SAVAŞ YAVAŞLATSA DA ARTIŞ SÜRDÜ

Ekonomim'den Şebnem Turhan'ın haberine göre, altın fiyatlarındaki sert düşüşü dönem dönem alım fırsatı olarak değerlendiren yurtiçi yerleşikler TCMB haftalık para ve banka verilerine göre savaş öncesinde de yüksek fiyatlara rağmen parite etkisinden arındırılmış kıymetli maden depo hesaplarını artırdı. Verilere göre bu yıl kıymetli maden depo hesaplarında en güçlü artışların ilki savaş öncesi 30 Ocak haftasında parite etkisinden arındırılmış olarak 4,24 milyar dolar ve savaş sonrası 27 Mart haftasında 2,39 milyar dolar ile gerçekleşti. Bu iki haftada da kıymetli maden depo hesaplarında artışın büyük çoğunluğunu gerçek kişiler gerçekleştirdi. 30 Ocak haftasında 3,72 milyar dolar, 27 Mart haftasında 1,86 milyar dolar gerçek kişilerin kıymetli maden depo hesapları pariteden arındırılmış olarak büyüdü. Zaten bu yıl kıymetli maden depo hesaplarında parite etkisinden arındırılmış 14,55 milyar dolarlık büyümenin de 12,98 milyar doları gerçek kişilerin hesaplarındaki artıştan kaynaklandı.

TCMB verilerine göre 21 Ağustos ile biten geçen hafta da gerçek kişilerin kıymetli maden hesapları parite etkisinden arındırılmış olarak 190 milyon dolar arttı. Geçen hafta altının ons fiyatındaki artış yüzde 5,26 seviyesinde gerçekleşti. Bu artışın kıymetli maden depo hesaplarına parite etkisi yaklaşık 3,8 milyar dolar oldu. Son 1 yılda ise kıymetli maden depo hesapları parite etkisinden arındırılmış olarak 25 milyar 355,5 milyon dolar artarken, dolar ve Euro hesapları yine arındırılmış olarak 7 milyar 365,1 milyon dolar azaldı.

GEÇEN YIL ARTIŞTA AĞIRLIK DOLAR VE EURO’DAYDI

Geçen yıl aynı dönemde yurtiçi yerleşiklerin yabancı para mevduatındaki eğilim bu yıldan oldukça farklı gerçekleşti. TCMB verilerine göre 2025 yılında ilk 34 haftada parite etkisinden arındırılmış olarak yabancı para mevduatı 16 milyar 122 milyon dolar arttı. Bu artışın yine parite etkisinden arındırılmış 13 milyar 14 milyon doları dolar ve Euro hesaplarındaki yükselişten, 3 milyar 373 milyon doları ise kıymetli maden depo hesaplarındaki büyümeden kaynaklandı.

Geçen yıl altın fiyatları çok daha hızlı artış göstermişti. 2024 sonunda geçen yıl 22 Ağustos ile biten haftaya kadar altının ons fiyatı yüzde 28,56 artmış, servet etkisi çok daha güçlü gerçekleşmişti. Bu yıl ise yılbaşından bu yana altının ons fiyatındaki artış sadece yüzde 6,52 seviyesinde ve geçen yılın aynı döneminin oldukça altında kaldı. Öyle ki savaş öncesinde altın fiyatlarının etkisi nedeniyle TL mevduatın toplam mevduat içindeki payındaki gerileme EKONOMİ Gazetesi'nde yer almış, TCMB de şubatta açıkladığı enflasyon raporunda bu etkiye yer vermişti.

KIYMETLİ MADEN HESAPLARI 98,9 MİLYAR $

Altın fiyatlarındaki artış geçen yılın altında kalsa da son haftalarda yaşanan yükselişin TL mevduat payına etkisi sınırlı da olsa yansıdı. BDDK haftalık verilerine göre sektörde TL mevduatın payı 21 Ağustos itibariyle yüzde 61,10’a geldi; bir önceki hafta bu oran yüzde 61,53 seviyesinde bulunuyordu. TCMB verilerine göre parite etkisinden arındırılmamış olarak yurtiçi yerleşiklerin kıymetli maden depo hesapları 98 milyar 941 milyon dolarla 100 milyar dolara yaklaşmış durumda. Toplam yabancı para mevduatı ise yine parite etkisinden arındırılmamış olarak 234 milyar 27 milyon dolar seviyesinde bulunuyor.

patronlardunyasi.com