Şekerde Ülker'e af geliyor

Metin Can'ın haberi

Şeker sektörü, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı yeni kanun tasarısını tartışıyor. Bakanlık tarafından sadece 7 Şeker Kurulu üyesine gönderilen tasarıya göre Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği  (TOBB), sektörde kontrolü ele alıyor. Kapasite raporlarının incelemesini yapacak olan TOBB, şeker fabrikalarının sattığı şekeri kontrol edecek ve satılan şekerden binde 4 pay alacak. Tasarıda öne çıkan konular arasında geçmişte Ülker gibi ceza alan bazı firmalara af niteliği taşıyabilecek "üretim talepleri gözden geçirilir" maddesi yer alırken tatlandırıcı üreten fabrikalara yönelik kota belirleme yetkisinin de Şeker Kurulu'ndan alınarak Bakanlar Kurulu'na verilmesi dikkat çekiyor.

Yaklaşık 4 milyar dolarlık şeker sektöründe giderek artan sorunlara çözüm getirmek amacıyla Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, geçen yıl bir yasa tasarısı hazırlamıştı. Ancak sektörden "af" niteliğinde olduğu gerekçesiyle tepki gören tasarı geri çekilmişti. Bakanlık bir yıl sonra yeni bir tasarı daha hazırladı. Sadece 7 Şeker Kurulu üyesine gönderilen kanun tasarısında üç konu öne çıkıyor.

Denetime ihtiyaç var

TOBB'a kaçak şeker üretiminde ve satışında sorumluluk yükleyen tasarı, buna karşılık olarak da şeker satışlarından belli bir miktar pay kesilmesini öngörüyor. Bu tasarı onaylanırsa TOBB şeker sektöründe ilk kez yetki sahibi olmuş olacak. Sanayi Bakanlığı yetkilileri sektörde yerel denetimlere ihtiyaç olduğunu ve yarı kamu kurumu niteliğinde olan TOBB'dan bu kapsamda istifade edilmek istendiğini belirtiyor.

TOBB'a bağlı ticaret borsaları aracılığıyla gerçekleşecek olan kapasite raporlarının izlenmesinden TOBB'a önemli bir kaynak aktarımı da sağlanmış olacak. TOBB, ticaret borsaları bölgesinde bulunan fabrikaların elde ettiği şeker gelirinden binde 4 pay alacak. Bu da yılda 2.5 milyon ton üretimi sonucu 4 milyar YTL ciro yapan şeker sektöründen TOBB'a her yıl 20 milyon YTL aktarılması anlamına geliyor. TOBB, daha önce mısır ve pancar satışından ticaret borsaları aracılığıyla belirli paylar alıyordu. Ancak tasarıdaki maddelerle TOBB bu tarım ürünlerinden elde edilen fruktoz, glikoz ve beyaz şekerin de satışından gelir elde etmiş olacak.

Ülker'e af geliyor

Bu arada kanun tasarısında yer alan "Geçmişte bazı firmalar tarafından yapılan üretim talepleri veya üretimler tekrar gözden geçirilir" maddesi ise sektör tarafından, kendi içinde şeker üretimi yaptığı gerekçesi ile Şeker Kurumu tarafından 32 milyon YTL cezaya çarptırılan Ülker'e af olarak yorumlandı. Geçen yıl hazırlanan ancak sektörün tepkisi göz önüne alınarak geri çekilen kanun tasarısının da Ülker'e af getirdiği iddia ediliyordu.

Cargill Murahhas Azası Mustafa Sayınataç, hazırlanan tasarının bu tür sorunları çözme hedefinde olduğunu doğruluyor ve şu açıklamayı yapıyor: "Geçmişte ortaya çıkan aksaklıklar oldu ve davalar ortaya çıktı. Bunlar nasıl bertaraf edilir diye bir çalışma yapıldı. Bu tür aksaklıkların nasıl çözülebileceği yönünde ve neler yapılması gerektiği konusunda görüşmeler yapılıyor. Ancak henüz hazırlık aşamasında" dedi.

Türkiye'nin en büyük çiftçi örgütlenmelerinin başında gelen Pancar Ekicileri Kooperatifi Birliği  (PANKOBİRLİK) Başkanı Recep Konuk ise tasarının henüz sonuçlanmadığını belirterek "Şu an bir şey söylemek için erken. Biz de kendi düşüncelerimizi ve görüşlerimizi bu tasarı üzerinden bakanlığa ileteceğiz. TOBB konusunu daha tartışacağız. Ortaya iyi bir yasa çıkmasını istiyoruz. Ancak son kararı bakanlık verecek" yorumunu yaptı.

Nişasta ve Glikoz Üreticileri Derneği (NİGÜD) Başkanı Rint Akyüz ise TOBB'a yönelik eleştiride bulunarak ticaret borsalarının glikoz satışlarından da pay almaya başlamasını eleştirdi ve "Çıkartılan bir yönetmelikle son bir aydır ticaret borsaları glikoz satışından da pay almaya başladı zaten" dedi.

 Türkiye şeker üretiminde dünyanın beşinci ülkesi

* Türkiye dünya pancar şekeri üretiminde Fransa, Almanya, Polonya ve Amerika"dan sonra 5"inci sırayı alıyor.

* Ortadoğu ülkeleri toplam pancar şekeri üretiminde ise yüzde 70 paya sahip.

* Pazarın yüzde 85'ini pancar şekeri, yüzde 15'ini ise başını Amerikan gıda şirketi Cargill'in çektiği mısır nişastasından üretilen şeker oluşturuyor.

* 29 fabrikada pancardan, 5 fabrika da mısır nişastasından şeker üretiyor.

* 2003 yılından bu yana şeker pancarı üretim alanları yüzde 27 daraltıldı.

* Türkiye'nin yıllık şeker üretimi 2.5 milyon ton

* Sektörde 30 bin fabrika işçisi, 200 bin tarım işçisi ve 450-500 bin üretici aile bulunuyor.

* Dünya şeker fiyatları ortalama 250-400 arasında Türkiye şeker fiyatlarının en pahalı olduğu ülkeler arasında.

* Türkşeker, Türkiye"de en fazla kar eden 5'inci işletme.

 Tasarının gönderildiği Şeker Kurulu Üyeleri

Başkan Mehmet Azmi AKSU Türkiye Şeker Fabrikaları

Başkanvekili Vedat MİRMAHMUTOĞULLARI T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı

Ahmet YAKICI Dış Ticaret Müsteşarlığı 0312 212 8724

Üye Mehmet Vehbi GÜNAN T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı

Üye Recep KONUK S.S. Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği

Üye Mustafa Fevzi YÜKSEL Sakaroz Kökenli Şeker Üreten Özel Şirke

Üye M.Muzaffer SAYINATAÇ Nişasta Kökenli Şeker Üreten Şirket

Referans