Sardes Antik Kenti’nde 2 bin 500 yıllık keşif, devasa Lidya heykeli gün yüzüne çıkarıldı
Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında, MÖ 5. yüzyıla tarihlenen 2,2 metre yüksekliğinde anıtsal bir mermer erkek heykeli çıkarıldı. Lidya kültürünün izlerini taşıyan ve yüzü aşağı bakacak şekilde gömüldüğü için günümüze kadar derece yüksek koruma ile ulaşan eser, heyecan yarattı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinesinde sürdürülen kazılarda, Anadolu arkeolojisi açısından dönüm noktası sayılabilecek bir buluşa imza atıldı. Sardes Antik Kenti’nde gün ışığına çıkarılan ve ayakta duran genç bir erkeği tasvir eden devasa mermer heykelin, MÖ 470–450 yıllarına ait olduğu belirlendi. Keşfi sosyal medya hesabı üzerinden duyuran Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmanın önemini şu sözlerle vurguladı:
“Sardes’te Anadolu arkeolojisine ışık tutacak eşsiz bir keşif! 2,2 metre yüksekliğindeki mermer heykel; anıtsal boyutu, iyi korunmuş yapısı ve dikkat çekici ayrıntılarıyla dönemin heykeltıraşlık sanatının nadir örnekleri arasında yer alıyor. Titizlikle yürütülecek bilimsel inceleme ve konservasyon çalışmalarının ardından bu nadide eser Manisa Müzemizde ziyaretçilerle buluşacak.”
İki büyük parça hâlinde bulunan heykelin günümüze neredeyse kusursuz ulaşmasının arkasında ilginç bir tarihsel detay yatıyor. Roma Dönemi’nde Sardes’in girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde "devşirme taş" olarak kullanılan heykel, yüzü aşağıya gelecek şekilde yerleştirilmiş. Bu durum, eserin yüz hatlarının ve ince detaylarının dış etkenlerden korunarak yüz yıllar boyunca bozulmadan kalmasını sağlamış.
GİZEMLİ MEYVE
Heykel, Ege’nin Klasik dönem sanat anlayışı ile yerel Lidya geleneklerini bir harman şeklinde sunuyor. Dik duruşu ve uzun saçlarıyla MÖ 6. yüzyıl estetiğine göz kırpan eser; yüz hatları ve ellerindeki anatomik detaylarla MÖ 5. yüzyıl üslubunu yansıtıyor.
Heykeli kendi dönemindeki örneklerinden ayıran en belirgin özellik ise üzerindeki kıyafetler. Kalın bir himation ve ince bir chiton’un altına giyilmiş, üzerinde yatay çizgiler bulunan kıyafet; ne Yunanistan ne de Anadolu’daki benzer örneklerde görülmüş bir tarz. Bu özgün giyim biçimi, heykelin doğrudan Lidya kültürünü ve yerel giyim tarzını temsil ettiğini gösteriyor. Ayrıca heykelin sağ elinde, bir tanrı veya tanrıçaya adak amacıyla sunulduğu tahmin edilen ve ayva olduğu değerlendirilen bir meyve yer alıyor. Eser, Sardes’in Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun batı eyaletine ait satrap başkenti olduğu döneme denk geliyor. Akdeniz havzasında bu boyutta ve bu denli iyi korunmuş anıtsal heykellerin oldukça nadir bulunması, keşfin bilimsel değerini katlıyor. Araştırmacılar, eserin MÖ 5. yüzyıl başlarında kentte yaşayan aristokrat ve seçkin sınıfın sosyal yaşamı, inançları ve estetik anlayışına dair yeni pencereler açacağını öngörüyor.
Antik Çağ heykellerinin renkli olduğu bilgisinden yola çıkan uzmanlar, eserin yüzeyini kaplayan sert birikinti tabakasını incelemek üzere harekete geçti. Antik polikrom (çok renkli) heykel uzmanlarının katılımıyla yürütülecek titiz restorasyon ve temizlik sürecinde, heykelin üzerinde kalmış olabilecek boya ve pigment izleri gün yüzüne çıkarılacak. Güvenli bir şekilde kaldırılarak koruma altına alınan Lidyalı genç heykeli, restorasyon ve bilimsel inceleme süreçlerinin tamamlanmasının ardından Manisa Müzesi'nde sergilenmeye başlanacak.
patronlardunyasi.com
