Patronlar Dünyası’na konuşan Jim O’Neill, BRICS büyüyor ama doların yerini alacak bir para birimi yakın değil, dedi
Patronlar Dünyası ailesinin yeni üyesi Aslı Sözbilir’in “Netlik Ayarı” serisinde küresel ekonomi terminolojisine damga vuran, “BRIC” kavramını ortaya atan İngiltere eski Hazine Bakanı Jim O’Neill ile röportajının ikinci bölümü ile karşınızda. Bu bölümde Jim O’Neill, BRICS’in gerçek gücünü, doların geleceğini ve Çin-Hindistan rekabetinin dünya ekonomisini nasıl şekillendireceğini anlatıyor. BRICS genişledikçe Batı ile gelişen dünyadaki güç dengesi nasıl değişiyor? Doların hakimiyeti gerçekten sarsılıyor mu? O’Neill’e göre cevaplar sanılandan daha karmaşık.
Aslı SÖZBİLİR
GİDİŞATI ÇİN VE HİNDİSTAN BELİRLEYECEK
– 2026’da büyüme yine Çin ve Asya’dan mı gelecek?
Bu milenyumun başından beri bunun Asya’nın yüzyılı olduğuna inanıyorum. Çin’in büyümesi yüzde 5’e gerilemiş olsa bile, 20 trilyon dolarlık bir ekonomi için yüzde 5 büyüme tüm dünyanın kıskandığı bir oran. Çin ve Hindistan yükselen ekonomik güçler olmaya devam edecek. Dolayısıyla her ikisiyle de ticaretten fayda sağlayan onlara yakın birçok ülke; örneğin Vietnam, Güneydoğu Asya’nın büyük bir kısmı ve Singapur için 2026 pek çok iyi yıldan biri olacak.
Buradaki nüans şu; Trump’ın sıra dışı tarzı Avrupa’yı da uyandırdı. Geçtiğimiz sonbaharda Almanya’da mali çerçevede büyük değişiklik gördük ve yatırım bankaları Almanya için büyüme tahminlerini artırmaya başladı. Almanya’nın Avrupa için—ve aslında Türkiye için—önemi düşünüldüğünde, bu oldukça pozitif bir gelişme. Birleşik Krallık’ta da bitmek bilmeyen siyasi kaosumuza rağmen, son veriler beklentilerden iyi. Verimliliğin iyileşmeye başladığına dair en erken işaretleri görüyoruz.
BRICS’İN GÜCÜ
– Asya’nın yıldızının parladığı düşünülürse BRICS artık gerçek bir küresel güç mü? Yoksa Çin ve Rus egemenliği altında etkisi zayıflamış bir grup mu?
Biraz her ikisi de. Alnımda BRICS damgası olduğu için bu benim çok odaklandığım bir konu. Bu ülkelerin gerçekten paylaşılan ortak bir amaca sahip olmalarına yardımcı olmak için “BRICS Plus Thinking” adında yeni bir platform başlatıyorum. Ancak durum çok karmaşık.
Çinliler kendilerini gelişmekte olan dünyanın lideri olarak düşünmeyi seviyorlar ama Hintliler de öyle. Rusya ise BRICS Plus grubunun temelde Amerika’dan nefret eden herkesten oluşmasını ister ki bu oldukça gülünç.
Yani rekabet eden dinamikler var. Ancak günün sonunda özellikle şimdi Endonezya’nın BRICS’e katılmasıyla dünyanın en dinamik ekonomilerinin önemli bir kısmı burada.
Batı olarak, Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Davos’ta söylediği gibi, gerçekçi olmalıyız. Batı değerlerinden bahsediyoruz ama bunları her zaman tutarlı biçimde uygulamıyoruz. Bu ülkelerle daha iyi ilişkiler kurmak istiyorsak, onların pek de ilgilenmediği liberal değerleri sürekli dikte etmeyi bırakmalıyız.
Jim O’Neill
DOLARSIZLAŞMA HAYAL Mİ GERÇEK Mİ?
– Hindistan ve Çin arasındaki rekabet düşünüldüğünde BRICS zirvelerinde konuşulan “dolarsızlaşma” ABD hegemonyası için gerçek bir tehdit mi?
İkisi de diyebilirim. Bir yıl önce sorsaydınız bunun jeopolitik bir hobi olduğunu söylerdim. Ancak stablecoinler ve modern teknolojiyi düşündüğümüzde bunun teknik olarak imkansız olmadığını görüyoruz.
Eğer BRICS ülkeleri sadece ticaret için renminbi, rupi, ruble gibi para birimlerinin ağırlıklı ortalamasına dayanan bir ödeme sistemi kurmak isterlerse, bu en azından teknolojik olarak mümkün.
Ancak asıl soru şu: Bu gerçekten Hindistan’ın istediği bir şey mi? Çin ile bu kadar yakın olmak ister mi?
Doların tam anlamıyla yerini alacak bir alternatifin benim yaşam süremde ortaya çıkması pek olası değil. Bunun için ülkelerin sermaye hesaplarını tamamen açması ve merkez bankalarının bağımsızlığından vazgeçmesi gerekir. Çin’in böyle bir şeye razı olması çok zor.
– Hindistan’daki BRICS zirvesinde SWIFT sistemini bypass edecek bir ödeme altyapısı konuşuluyor. Bu ne anlama geliyor?
Bu aslında dolar ve dolar merkezli Batı ödeme sistemine bağımlılığı azaltma arayışının bir göstergesi. Stablecoinler, dijital para birimleri ve alternatif ödeme mekanizmaları bu yüzden önem kazanıyor.
Dolayısıyla bu durum ortak bir para biriminin imkansız olduğunun kabulü değil. Aksine bu fikre belli ölçüde destek de veriyor.
TRUMP’IN SERT AÇIKLAMALARI UZUN VADADE ETKİSİNİ KAYBEDER
– Trump, BRICS ülkelerini dolara alternatif aramaları halinde yüksek tarifelerle tehdit etti. Bu etkili olur mu?
Bu oldukça eski moda bir Amerikan korkutma taktiği. Eğer Çin, Hindistan ve diğer BRICS ülkeleri kendi aralarında serbest ticaret politikaları geliştirirse Amerika’nın ne düşündüğünün önemi azalır.
Dünyanın geri kalanı küresel ekonominin yaklaşık yüzde 75’ini oluşturuyor. ABD yüzde 100 gümrük vergisi uygularsa bu sadece ABD’de tüketici maliyetlerini artırır ve ekonomiyi resesyona sürükleyebilir.
Tarifeler konusunda gördüğümüz birçok durumda Trump geri adım attı. Bu nedenle sürekli sert açıklamalar yapmak uzun vadede etkili bir strateji olmayacaktır.
YARIN:
Türkiye’nin BRICS ile ilişkisi
Türkiye’nin ekonomik kırılganlıkları ve avantajları
Altın fiyatlarının geleceği
Yapay zekâ yatırımlarının ekonomiye etkisi
patronlardunyasi.com
İLGİLİ HABER
