MİT 83 yıllık gizli belgeyi yayınladı, İnönü ve Churchill'in Adana görüşmesi
Milli İstihbarat Teşkilatı'nın (MİT) kamuoyuyla paylaştığı 83 yıllık gizli belge, İkinci Dünya Savaşı'nın en kritik diplomatik hamlelerinden biri olan Adana/Yenice Görüşmesi'nin (30-31 Ocak 1943) ardından Alman tarafının yaşadığı gerilimi ve ardından geliştirdiği duruşu gözler önüne seriyor.
Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti (MAH) İzmir Merkez Amirliği tarafından 8 Şubat 1943 tarihinde hazırlanan ve arşiv kayıtlarında "Churchill ziyareti ve Alman konsolosu" başlığıyla yer alan istihbarat raporuna göre İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in Türkiye'ye gelerek İsmet İnönü ile buluşması, Alman konsolosunda ilk gün büyük bir endişe ve telaş yarattı. 4 Şubat 1943'te konsolos, odasına çağırdığı kaynağa güleryüzlü bir ifadeyle Berlin Sefarethanesi'nden yeni bir şifreli mesaj aldığını bildirdi. Şifreli mesajda; Türk hükümetinin Almanya ile olan dostluk münasebetlerinden ayrılmayacağına dair Almanya'nın Ankara Büyükelçisi Franz von Papen'e kesin güvence verdiği aktarıldı. Alman konsolosu, çevresindekilere veya soranlara Almanya'nın bu kritik zirveyi "büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığı" mesajının iletilmesini istedi.
İsmet İnönü ve Winston Churchill, Adana yakınlarındaki Yenice İstasyonu'nda İnönü'nün özel tren vagonunda bir araya gelmişti. Churchill, Müttefikler adına Türkiye'nin Müttefik safında savaşa girmesini talep ederken; İnönü yönetimi ülkenin askeri donanım eksiklerini ve olası bir Sovyet tehdidini gerekçe göstererek savaşa fiilen girmeyi reddetti. MİT'in yayımladığı bu belge, Türkiye'nin bir yandan İngilizlerle müttefiklik müzakerelerini yürütürken diğer yandan Alman kanadını kontrol altında tutmayı başardığı esnek denge diplomasisini somut olarak belgeliyor.
patronlardunyasi.com
