İstanbul’un 600 yıllık yeraltı gizemi çözülüyor, Mehmet Nuri Ersoy Ayasofya’nın dehlizlerinde çalıştıklarını açıkladı

Ayasofya'nın altında yüzyıllardır anlatılan gizemli yeraltı dünyası ziyaretçilerle buluşmaya hazırlanıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş'ta gazetecilerle gerçekleştirdiği toplantıda Ayasofya'nın altındaki dehlizler ve yeraltı yapıları üzerinde çalışma yürütüldüğünü ve bunların ziyaretçilere açılmasının planlandığını anlattı.

Açıkçası Mehmet Nuri Ersoy’un bu açıklamaları beni heyecanlandırdı.  

Çünkü Ayasofya'nın altındaki kuyular, su yolları ve devasa sarnıçlara ilişkin anlatılar yeni değil. İzleri en az 600 yıl geriye gidiyor.

Şimdi tarihte bir yolculuğa çıkalım ve İstanbul’un dilden dile dolaşan yer altı gizemlerine bakalım. 

100 KADIRGA YÜZEBİLİR

Timur'a elçi olarak giderken 1403-1406 yılları arasında Konstantinopolis'i ziyaret eden İspanyol diplomat Ruy González de Clavijo, hatıralarında Ayasofya'nın altında devasa bir sarnıç bulunduğunu anlatıyor. 

Clavijo’na göre, bu sarnıç o kadar büyük ki, içerisinde 100 kadırga yüzebiliyor. 

YEDİ KUYU, ALTINDA BİR GÖL

İstanbul'a gelen Rus diyakoz Zosima da çarpıcı bir hikaye anlatıyor. 

Zosima'nın 1419-1422 yılları arasındaki ziyaretine ilişkin anlatısında Ayasofya'dan söz edilirken yedi kuyu ve altında bir göl anlatıyor. 

GEMİ GİREBİLECEK KADAR BÜYÜK

Ayasofya'nın altındaki dev sarnıç hikâyesi 15'inci yüzyıl boyunca dilden dile anlatılıyor. 

1435-1439 yılları arasında Konstantinopolis'i gezen İspanyol seyyah Pero Tafur da Ayasofya'nın altında devasa bir sarnıç bulunduğunu anlatanlardan biri. Ancak onun hatıralarındaki fark, sarnıçı bizzat görmeyip duyduklarını aktarması. 

Tafur'un aktardığına göre yapı o kadar geniş ve derin ki, içine büyük bir yelkenli gemi girebiliyor.

AYASOFYA'DAN DENİZE TEKNEYLE Mİ GİDİLİYORDU?

Ancak en dikkat çeken Ayasofya ayrıntısı Fransız seyyah ve ressam Guillaume-Joseph Grelot’den geliyor. Grelot, 1680’de yayımlanan Konstantinopolis seyahatnamesinde Ayasofya'nın su sistemini anlatırken İstanbul'da dolaşan sıra dışı bir inanışı da anlatıyor. 

Bazı insanların anlattığına göre Ayasofya'nın altındaki su yolları denize kadar uzanıyor, hatta bu yeraltı kanallarından tekneyle denize ulaşılabiliyordu.

Grelot kendisinin böyle bir yolculuk yaptığını söylemiyordu. İstanbul'da anlatılan bir inanışı aktarıyordu.

EVLİYA ÇELEBİ’DEKİ DEPREM AYRINTISI

Ayasofya'nın altındaki su yollarını anlatanlardan biri de, İstanbul'un en önemli tarihî tanıklarından Evliya Çelebi.

17'nci yüzyılda kaleme aldığı Seyahatnâme'sinde Ayasofya'nın inşası sırasında depremlere karşı yapının en alt bölümünün boş bırakılarak sarnıç haline getirildiğini anlatan Evliya Çelebi, sarnıcın Kırkçeşme suyuyla doldurulduğunu yazıyor. 

Ancak Evliya Çelebi'nin anlatısındaki en dikkat çekici ayrıntı sarnıçta yüzen kayıklar. 

Sarnıcın bazı bölümlerinin tamiri için kayıklar hazırlandığını belirten Evliya Çelebi, bu kayıkların kendi yaşadığı dönemde de Ayasofya'nın altında bulunduğunu aktarıyor. 

Evliya Çelebi sarnıcın sınırlarını ise, “Ayasofya’dan Ayşe Sultan Sarayı, Arslanhane, Saray Meydanı, Enderun Cebehanesi ve Soğukçeşme taraflarına uzanır” diye anlatıyor.

BU GİZEM ÇÖZÜLEBİLİR

Mehmet Nuri Ersoy’un açıkladığı Ayasofya’nın altındaki tünellerde yapılan çalışmalar, 600 yıllık bu gizemi çözebilir. Böylece Ayasofya’nın altından denize ulaşılabiliyor mu, gerçekten de gizli kalmış sarnıçlar var mı hep birlikte öğrenebiliriz.

patronlardunyasi.com