Havayollarında kâr yarışı, ABD şirketlerinin oldu Delta 5,07 milyar dolarla zirvede

Hürriyet'ten Uğur Cebeci'nin haberine göre, dünyada en kârlı havayolu şirketi olarak Amerikan Delta Hava Yolları öne çıktı. 5 milyar 70 milyon dolar kâr sağlayan bu şirketi yine Amerikan havayolu şirketi United Hava Yolları izledi. Onun da TTM kârı 5 milyar 58 milyon dolar olarak belirlendi.

Henüz 2026 yılı tamamlanmadı ama TTM kârları parça parça da olsa ilan edilmeye başlandı. İki Amerikalı şirketin liderliğinden sonra Avrupalı havayolu şirketlerinde ise en büyük kâr IAG’de görünüyor. Ama IAG (International Consolidated Airlines Group S.A.) tek bir havayolu değil. İngiliz havayolu şirketi British Airways dahil İspanyol havayolu şirketi İberia ile çok katılımlı bir şirket. Yapısında Aer Linqus Regional, Aer Linqus UK ,Vueling Airlines ve kargo şirketleri dahil çok sayıda havayolu var.

Bunların ardından yine Avrupalı bir şirket Lufthansa Alman Hava Yolları grubu geliyor. Onun TTM rakamı da 3 milyar 25 milyon dolar. Ama Lufthansa burada Lufthansa Group Includes olarak yer alıyor. Yani Lufthansa dışında bu çatı altında SWISS, Avusturya Hava Yolları, Brussels, Eurowings ve ITA yer alıyor. Ve yine bir Avrupalı düşük maliyetli taşıyıcı Ryanair 2 milyar 85 milyon dolar ile dikkatleri üzerinde topluyor.

MALİYETLER CİDDİ ORANDA ARTTI

Bu havayollarının çoğu yakıt fiyatlarından etkilendi ama yine de çoğu İran savaşı ve Rusya’daki sorunlardan daha az hasar gördü. Başta Türk Hava Yolları olmak üzere Pegasus, Ajet bölgedeki diğer havayolu şirketleri ciddi maliyet artışları ile karşılaştılar. THY büyük gelir elde ettiği İsrail uçuşlarını uzun süredir yapamıyor. İran uçuşlarının tamamı kesildi. Ortadoğu’daki birçok noktaya istikrarlı uçulamıyor. Rusya’ya gitmek için çoğu zaman 1.5-2 saatten fazla uçuş süresi artıyor. Çünkü yukarıdan dolaşarak gidilebiliyor. Etraftaki drone-insansız hava araçlarının cirit atması da seferleri etkiliyor. Buna bir de artan yakıt maliyetleri eklendi. Şirket kârlı olmasına rağmen yeterince değil. Yeni alınan uçaklar, eskilerin süren ödemeleri falan eklenince THY’nin şu anda kârlı olarak kalabilmesi bile mucize olarak kabul ediliyor.

TTM KÂRI NE DEMEK?

TTM kârı, finansal analizde bir şirketin son 12 aya (Trailing Twelve Months) ait toplam net kârını ifade eder. Şirketler genellikle 3 aylık dönemler (çeyrekler) halinde finansal rapor açıklar. TTM kârı ise takvim yılına (ocak-aralık) bağlı kalmaksızın, en güncel açıklanan çeyrekten geriye doğru olan son 4 çeyreğin (yani tam 1 yılın) kâr rakamını toplayarak hesaplanıyor.

MAX’İN F35 ALIMINA FAYDASI OLACAK MI?

Amerika Birleşik Devleti ile dostluğumuzda F35 savaş uçağı krizi ciddi sıkıntılar yarattı. Proje ortağı olduğumuz F-35 uçakları, Rusya’dan aldığımız S-400 hava savunma sistemi nedeniyle birden kilitlendi. Sorun bugüne kadar sürüklendi.

Henüz kesinleşmiş bir sonuç yok. Yani Amerika F-35 uçaklarını verecekse bile ne zaman vereceği çok kesin değil. Bu arada F-16 uçaklarının da yeni nesillerinin alımları söz konusu. Sanırım Türkiye’nin 5. nesil ötesi savaş uçağı KAAN’ın motoru konusundaki ambargo kalktı.

THY ÇARE OLACAK GİBİ

Uzun süredir THY dar gövdede tercih ettiği Boeing 737MAX8 uçakları için pazarlık masasındaydı. Bir yıldan fazla zamandır bu pazarlık sürüyordu. Ama Boeing bütün çabalara rağmen THY’nin istediği rakamlara düşmüyordu. THY de alımları Airbus’a çevireceğini açıklıyordu. Eski Başkan Ahmet Bolat döneminde başlayan pazarlıklar nihayet sonuçlandı. Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gözetiminde Boeing MAX alımı için imzalar atıldı. Bir tarafta THY Yönetim ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker diğer tarafta Boeing Ticari Uçaklar Başkanı ve CEO’su Stephanie Pope yer aldı. Ve 150 adet MAX alımının 100 adet Boeing 737MAX8 kısmı kesin siparişe döndü. Geri kalan 50 uçak için de istendiğinde siparişin B737 MAX 10’a çevrilebileceği opsiyonlu anlaşmaya imza konuldu. Bu, opsiyon olarak kontratta yer aldı. Bu uçaklar 2033-2037 tarihleri arasında teslim edilecek.

Uçakların birim fiyatı açıklanmadı. Genellikle açıklanmaz. Bu pazarlık meselesi alıcı ile fabrika arasında bir ticari sır olarak kalır. THY’nin toplam 75 adetlik B787 siparişi de sürüyor. Son anlaşma ile katalog fiyatı üzerinden 30 milyar dolara (Simple Flying’de ilan edilen) kadar çıktığı ileri sürülen bu alımın Türkiye’nin F35 savaş uçağı konusundaki isteğinin kabul edilmesini kolaylaştıracağı söylenmeye başladı. Ayrı bir imalatçının uçağı olmasına rağmen F35 alımı için Amerika’nın ticaretine yapılan bu katkının savaş uçağı alımında kapıları aralamak değil açacağı açık bir şekilde dillendirilmeye başladı.

Bakalım bu yorum ne zaman gerçek olacak. Çok da uzakta görünmüyor gibi geliyor.

 

patronlardunyasi.com