Fonlar, borsa, para gündeminde, patronlara yönelik bir kitaptaki 'İş hayatında aslan ol, kurt ol, tilki ol ama asla domuz olma' sözlerinin şifresi
Feramuz Erdin’le memleketin gündemini konuşurken, okuduğu kitaptan bir cümle söyledi: “İş hayatında aslan ol, kurt ol, tilki ol ama asla domuz olma.” Telefon kapandı, o cümle kaldı. Hayatta asıl mesele ne kadar güçlü olduğunuz değil, nerede duracağınızı bilip bilmediğiniz.
Toygun ATİLLA
Feramuz Erdin’le telefonda memleketin gündemini konuşuyorduk.
Fonlar, borsa, para…
Son günlerde herkesin konuştuğu meseleler.
Sohbetin bir yerinde konu birden Feramuz’un okuduğu bir kitaba geldi.
“Genç İşadamına” isimli kitaptan bir bölüm okudu bana:
“Kanunsuz iş yapma, kanunlardan da asla korkma. Çünkü kanunlar senin gibi hırsızları korumak için senden önceki hırsızlar tarafından çıkarılmıştır. İş hayatında aslan ol, kurt ol, tilki ol ama asla domuz olma. Hepsinden korkarlar ama domuzu hepsi bir araya gelip sürek avında avlarlar.”
Güldük.
Telefonu kapattık.
Ama benim aklım o cümlede kaldı.
Aslan ol.
Kurt ol.
Tilki ol.
Ama domuz olma.
Ne kadar sert, ne kadar acımasız ama bir o kadar da insan tabiatını anlatan bir benzetme.
Aslan güçtür.
Gücünü saklamaz.
Kurt mücadeledir.
Hayatta kalmayı bilir.
Tilki akıldır.
Başkalarının göremediğini görür, çıkmaz denilen yerden bir yol bulur.
Peki domuz?
Bence burada mesele hayvan değil.
Mesele ölçü.
İnsanın nerede duracağını bilmesi.
Çünkü hayatın hemen her alanında görünmeyen bir sınır vardır.
İş dünyasında da vardır.
Siyasette vardır.
Bürokraside vardır.
Gazetecilikte vardır.
Dostlukta bile vardır.
Hırslı olabilirsiniz.
Kazanmak isteyebilirsiniz.
Rakibinizden daha akıllı davranabilirsiniz.
Fırsatı herkesten önce görebilirsiniz.
Hatta insanların hoşuna gitmeyen kadar güçlü bile olabilirsiniz.
Bütün bunlarla yaşayabilirsiniz.
İnsanlar sizi sevmez.
Ama size saygı duyabilir.
Sizden hoşlanmaz.
Ama sizinle iş yapabilir.
Sizi kıskanır.
Ama başarınızı kabul eder.
Asıl tehlike başka yerde başlıyor.
Ölçüyü kaybettiğiniz yerde.
Daha fazlasını isterken nerede duracağınızı unuttuğunuzda.
Gücü dokunulmazlık zannettiğinizde.
Zekâyı kurnazlıkla, cesareti pervasızlıkla karıştırdığınızda.
Ve en tehlikelisi:
Bugüne kadar yanınıza kâr kalan her şeyi bundan sonra da yapabileceğinize inandığınızda.
İnsanın başına bela çoğu zaman ilk yaptığı yanlış yüzünden gelmiyor.
İlk yanlışından sonra hiçbir şey olmaması yüzünden geliyor.
Çünkü cezasız kalan ilk sınır ihlali insana cesaret veriyor.
İkincisi alışkanlık oluyor.
Üçüncüsünde artık bunun kendi hakkı olduğuna inanmaya başlıyor.
Belki bütün büyük çöküşlerin ortak hikâyesi de budur.
İnsan önce kazanır.
Sonra çok kazanır.
Sonra hep kazanacağını düşünür.
En sonunda da neden kazandığını unutup, kaybedemeyeceğine inanmaya başlar.
İşte bence kitaptaki “domuz olma” cümlesinin asıl anlamı burada.
Mesele ahlak dersi vermek değil.
Mesele insan tabiatını anlamak.
Toplum güçlü insanı tolere eder.
Kurnaz insanı da.
Sert insanı da.
Hatta zaman zaman kuralları zorlayan insanı bile.
Ama bir noktadan sonra herkesin içinde aynı duygu oluşursa işler değişir:
“Bu kadarı da fazla.”
İşte sürek avı o zaman başlar.
Ve sürek avlarının çok ilginç bir özelliği vardır.
Normal zamanlarda birbirinden hiç hoşlanmayan insanlar bile yan yana gelir.
Çünkü artık karşılarındaki kişinin güçlü olması değil, ölçüsüz olması onları birleştirmiştir.
Feramuz’la fonları konuşurken başlayan sohbetin beni buraya getireceğini düşünmemiştim.
Belki iyi bir kitabın, iyi bir cümlenin gücü de budur.
Bazen yüzlerce sayfa okumaya gerek kalmaz.
Bir cümle gelir, insanın zihnine yerleşir.
Benim zihnime de şu beş kelime yerleşti:
Aslan ol.
Kurt ol.
Tilki ol.
Ama domuz olma.
Hayatta bazen mesele ne kadar güçlü olduğunuz değildir.
Nerede duracağınızı bilip bilmediğinizdir.
O zaman yazıyı yine yıllar önce bir polis müdüründen duyduğum ve sizlerle de daha önce paylaştığım söz ile kapatayım. “Kazalar çoğu kez aşırı hızdan olmaz, durmayı bilmemekten olur”
patronlardunyasi.com
