Financial Times, seçimler öncesi Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ı hedefe koydu

Toygun ATİLLA

ORBAN'IN 16 YILLIK İKTİDARININ AKIBETİ BELLİ OLACAK

Bu hafta sonu Macaristan seçime gidiyor. Başbakan Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarının akıbeti ise merak konusu.

Londra merkezli Financial Times'ta seçimler öncesi 2 kritik dosya ile Viktor Orban yönetimini hedefine koydu.

Hem yaptıkları haber hem de FT ekonomi başyazarı Martin Wolf'un analizi çok ilgimi çekti.

Önce kısaca haberden başlayayım.

FT'DE BİR HABER, BİR YORUM

Budapeşte'ye yarım saat mesafedeki Hatvanputzsa malikanesinin sahibi Viktor Orban'ın babası Gyözö Orban... Haberde özetle bu malikanenin hangi parayla yapıldığı sorgulanırken, yolsuzluk, ahbap-çavuş ilişkilerine dair epeyce bilgiler bulunuyordu.

Martin Wolf'un analizi ise Macaristan "Özgürlüğü mü", yoksa "Despotizmi mi?" seçecek sorusunu ortaya koyarken, şu anki Orban yönetimini taşlıyordu.

İki haberi alt alta koyup okuduğunuzda, bir liderin merkeze koyulduğu yazılarda bir sistem eleştirisi vardı.
Tekrar haberlere geri dönelim.

MALİKANE ETRAFINDAKİ YAPI

Financial Times parayı takip etmiş, Viktor Orban'ın babası Gyözö Orban'ın sahibi olduğu Hatvanputzsa malikanesine muhabirlerini göndermişti.

Ortaya 30 milyon euro’ya restore edilen, yıllık kirası ise 500 bin euro'yu bulan bir malikane çıkmıştı.

Sadece bununla da kalmıyordu. Malikane etrafında oluşan bir yapı da vardı.

Otel, futbol kulübü, belediye bağlantıları, ihaleci okul arkadaşları ve yakın çevre ilişkileri sorgulanıyordu.

İlişki ağı üzerinden büyüyen, ahbap-çavuş kapitalizminden büyüyen bir servet modeli iddiası vardı.

MAFYAVARİ DEVLET YAPISI

Martin Wolf'un analizinde ise çıta daha da yükseliyordu.

Orban'ın 16 yıllık iktidarı ile liberal demokrasinin gerilemesi, kurumların zayıflaması, medya ve yargı üzerindeki baskı, "mafyavari devlet yapısı" benzetmesi ön plana çıkıyordu.

Wolf'un yazısında Orban'ın 16 yıllık iktidar süresi, AB ile yaşanan gerilimler ve yolsuzluk algı endekslerindeki gerileme somut bir şekilde ortaya koyuluyordu.

Buna karşın, AB fonlarına ait projelerin ahbap-çavuş ilişkisi ile dağıtıldığına ilişkin somut verilerin olmaması beni yazıda hayal kırıklığına uğrattı.

Financial Times'ın en etkili hamlesi ise bence malikane üzerinden rejimin anlatılmasıydı.

Macaristan'daki kritik seçimin öncesi Financial Times'ın hedefinde Orban'ın olduğunu söylemek iddialı bir cümle olmasa gerek.

Buna rağmen hedef Orban gibi gözükse de aslında Financial Times bir sistemi masaya yatırmıştı.

Seçimle gelen güçlü lider, uzun süreli iktidar, merkezileşmiş ekonomi, ilişkiler ağı üzerinden büyüyen sermaye... FT'nin eleştirdiği rejimin kodlarıydı.

patronlardunyasi.com