Fast food ve hareketsizlik çocuklarda kolesterolü artırdı, uzmanlardan erken tarama çağrısı

Bir zamanlar sadece orta yaş ve üzerindeki yetişkinlerin problemi olarak görülen yüksek kolesterol, artık çocukluk çağının en önemli sağlık tehditlerinden biri hâline geldi. Kalitesiz gıdalar, ekran bağımlılığı ve hareketsizlik, fast food ve paketli besin tüketimi çocukların damarlarını yaşlandırmaya başladı. Özellikle dünya genelinde çocuklarda obezitenin hızla artmasıyla birlikte kolesterol yüksekliği de rekor seviyelere ulaştı. Uzmanlar, Türkiye’nin de bu tablo içinde en riskli ülkeler arasında yer aldığına dikkati çekiyor.

AİLEDE VARSA 2 YAŞINDA BİLE GÖRÜLÜR

Uluslararası araştırmalara göre dünya genelinde 5-19 yaş grubundaki 390 milyondan fazla çocuk fazla kilolu, bunların yaklaşık 160 milyonu obez. Obezite arttıkça kötü kolesterol (LDL) ve trigliserit değerleri de yükseliyor.

Çocuklarda kolesterol yüksekliği artık 6-7 yaşından itibaren, hatta ailesel kolesterol hastalığı bulunan çocuklarda 2 yaşından itibaren görülebiliyor. Bu çocuklarda kolesterole bakılmadığında, genç yaşta kalp krizi ile hastanelere başvuruyor ya da hayatını kaybediyor.

GENÇ YAŞTA KALP KRİZLERİNE YOL AÇIYOR

Türkiye’nin Avrupa’nın en ağır tabloya sahip ülkeleri arasında gösterildiğini söyleyen Türk Pediatrik Araştırmalar Derneği Kurucu Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tufan Kutlu, “Karşılaştığımız bazı çocuk hastalarda damar sertliği 4 yaşında başlıyor. Bakılmadığı için görülmüyor. Çocukta kolesterol olmaz diye düşünülüyor.

Ancak fast food ve hazır gıda tüketimi, şekerli içeceklerin günlük hayatın parçası olması, çocukların sebze, meyve ve liften fakir beslenmesi, ekran karşısında geçirilen sürenin uzaması, spor ve fiziksel aktivitenin azalması, uyku düzensizliği, ailede kolesterol yüksekliği bulunması riski artırıyor. En büyük tehlike ise hastalığın sessiz ilerlemesi.

Çocukların büyük bölümü hiçbir şikâyet yaşamıyor. Ancak yüksek kolesterol, damar duvarında yağ birikimini çocuk yaşta başlatıyor. Bu durum yalnızca kalp hastalıklarını değil; ilerleyen yaşlarda kalp krizi, inme, hipertansiyon, tip 2 diyabet ve karaciğer yağlanması riskini de artırıyor. 50 ile 60 yaş, kalp krizi açısından en riskli yaşlar. Çünkü vücut hazır değil kalp krizine. 70 yaşındaki bir kişi hazır artık. Yan damarları da geliştiği için tıkanan damar kendi kendini baypass edebiliyor. Ayrıca obeziteye eşlik eden kolesterol yüksekliği çocuklarda insülin direnci, uyku apnesi ve psikolojik sorunlarla da ilişkilendiriliyor” dedi.

ÇOCUKLARI NASIL KORUYALIM?

Prof. Dr. Tufan Kutlu “Eskiden çocuklara ‘Şeker yeme dişlerin çürür’ denirdi. Artık hamburger ve gazlı içeceklerle büyüyen çocukların damarları daha ilkokul çağında yaşlanmaya başlıyor” uyarısında bulunuyor.

Türkiye gazetesinin haberine göre, özellikle ailesinde erken yaşta kalp krizi veya yüksek kolesterol bulunan çocukların mutlaka taramadan geçirilmesi öneriliyor. Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının okul öncesi dönemde kazandırılması, günde en az bir saat hareket edilmesi ve düzenli sağlık kontrolleri, gelecekteki kalp hastalıklarının önlenmesinde en etkili yöntemler arasında gösteriliyor.

TÜRKİYE'DE ÜÇ ÇOCUKTAN BİRİ OBEZ

Sağlık Bakanlığı verileri ve çeşitli bilimsel araştırmalara göre Türkiye’de okul çağındaki yaklaşık her üç çocuktan biri fazla kilolu veya obez. Bazı bölgelerde bu oran yüzde 35’i aşarken, çocuklarda kolesterol yüksekliği de giderek daha sık görülüyor.

patronlardunyasi.com