CHP’de görülen “mutlak butlan” davasına ilişkin siyasi belirsizlik piyasaların da radarına girdi. Bankalar ticari kredi faizlerinde yukarı yönlü güncellemeye gitti. Bazı bankaların ticari kredilerinde faiz oranlarını Türk Lirası’nda yüzde 5 ila 8 arasında, dolar ve euro bazlı döviz kredilerinde ise yüzde 1 ila 3 arasında artırdığı öğrenildi.
Orta Doğu’daki savaş ve Merkez Bankası’nın örtülü sıkılaştırma adımları, reel sektörün finansman kanallarını iyice tıkadı. Döviz kredisine erişim neredeyse dururken; TL kredilere yönelen talep, faizlerin yüzde 55 seviyelerine yükselmesine yol açtı. Sektör temsilcileri tahsilatların aksadığı piyasada ‘yaprak dökümü’ uyarısında bulunurken, savaşın 2026’yı da ‘kayıp yıla’ dönüştürmesinden endişeli.
Bireysel ihtiyaç kredisi ve kredi kartı borçlarına yönelik gelen yeniden yapılandırma imkanı son bir yılda iki katından fazla takipteki alacak artışı yaşayan KOBİ ve ticari krediler için de konuşulmaya başlandı. Bankacılık kaynakları ve iş dünyası temsilcileri ticari tarafta yapılandırmanın beklendiğini dile getirdi.
Bankacılık sektöründe bireysel ihtiyaç ve kredi kartındaki takipteki alacak artışı dikkat çekerken 19 Mart sonrasında ticari kredilerde hem döviz hem de TL cinsi takipteki alacak bakiyesi artışı aynı dönemde bireysel kredilerde yaşanan artışın üzerine çıktı. Ticari kredilerde takipteki alacak yüzde 15,3, bireyselde yüzde 11,4 arttı.
Maliyet yüksek TL ticari kredi faizine göre çok daha uygun olan yabancı para kredilerde gelen büyüme sınırları banka ve şirketlerin iştahını kesemedi. Yılbaşından bu yana yüzde 4.3 büyüyen yabancı para kredide aylık büyüme sınırı yüzde 0,5’e çekilirken uzmanlar tahvil ihraçlarının artacağını vurguluyor.
Yüksek TL ticari kredi faiziyle 2024 yılında yabancı para krediler cazip oldu. Ancak özel sektörün hızla bozulan döviz açık pozisyonuyla yabancı para kredilere büyüme sınırı getirildi. Yılı 168 milyar dolara yakın tamamlayan yabancı para kredilerin aylık büyüme sınırı yeni yıla daha sıkılaşarak yüzde 1,5’ten yüzde 1’ indirilerek girdi.
TL cinsi ticari kredi kullanımı yükselen faizler ve sıkı para politikası nedeniyle oldukça güçleşti. İşletme sermayesi ihtiyacı olan şirketler kullanabiliyorlarsa yabancı para krediye yönelirken bazı şirketler ise çareyi gayrimenkul ile finansal varlık satışında buldu.