Çevreyi kirletenlere 'varil' cezası

11 yıldır TBMM gündeminde bekleyen, 3 kez kadük kalan, 5 başbakan ve 8 bakan eskiten Çevre Yasası, Tuzla'da bulunan zehirli varillerin oluşturduğu duyarlılığın da etkisiyle yasalaştı. TBMM Genel Kurulu'nda dün kabul edilen yasa belediyelerden şirketlere, vatandaştan idarecilere kadar birçok kesime yeni yükümlülükler, cezalar, hak ve sorumluluklar getiriyor.

Genel Kurul'da geçen hafta Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe'yi hüsrana uğratan AKP grubu, Milliyet'in manşetine taşıdığı görüntünün yinelenmemesi için dün Meclis'te son anda yeterli katılımı sağladı.

Çiftliklere 1 yıl süre

Tuzla'da toprağa gömülü bulunan zehirli varil skandalının başlattığı tartışmalar üzerine tasarıdaki para cezaları 2 katına çıkarıldı. Varil türü cezalarda artış 10 katı buldu.
Atıklarıyla koy ve körfezleri çöplüğe çeviren bazı balık çiftliklerini yasaklayan hükmün ardından, yasa kapsamındaki koylarda bulunan çiftliklerin taşınması için 1 yıllık geçiş süreci öngörüldü.
Yasaya göre denizlerde yapılacak balık çiftlikleri, hassas alan niteliğindeki kapalı koy ve körfezler ile doğal ve arkeolojik sit alanlarında kurulamayacak. 4 bine yakın balık çiftliğinden yasada belirtilen koşulları yerine getirmeyenler veya koy ve körfezlerden taşınmayanlar kapatılacak.

Gürültüye 12 bin YTL

Gürültü ve titreşime neden olanlara konutlar için 400 YTL, ulaşım araçları için 1200 YTL, işyerleri ve atölyeler için 4 bin YTL, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 12 bin YTL.
Denizler, göller ve akarsuları kirleten tankerlere, groston başına 40 YTL'ye kadar. (Atığın türevine göre ceza 10 kat artırılacak.)
Biyolojik çeşitliliği tahrip edenlere 20 bin YTL.
Belirlenen alanlar dışından kum, çakıl alanlara metreküp başına 120 YTL.
Çevre yönetim birimini kurmayanlara 6 bin YTL.
İçme suyu alanlarına, yeraltı sularına, kanallara atık boşaltanlara 48 bin YTL. Konutlar için 1200 YTL.
Acil durum planları için ekip bulundurmayanlara 12 bin YTL.
Mali sorumluluk sigortasını yaptırmayanlara 24 bin YTL.
Tehlikeli atıkları ülkeye sokanlara 2 milyon YTL.
Anız yakanlara her dekar için 20 YTL.
Bakanlar Kurulu cezaları 10 katına kadar artırabilecek. Cezalar, eylemin birinci tekrarında bir kat, sonraki tekrarlarda iki kat artırılacak.
İdari yaptırımlar, Türk Ceza Yasası'ndaki hapis cezalarının uygulanmasına engel oluşturmayacak.

Marinalara tesis şartı

3 bin 225 belediyenin organize sanayi bölgesi planları 3 ile 10 yıl arasında hazırlanacak.
Bundan böyle, liman, tersane, marina gibi işletmeler kendi atık tesisini yaptıracak.

Zamanaşımına dondurma

Kirlenmeyle ilgili tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi, olayın meydana geldiği tarihten değil, mağdurun zararı öğrendiği tarihten başlayacak. Zamanaşımı süresi böylece uzatılarak çevre suçlarına karşı caydırıcılık hedefleniyor.

Yanlış bilgi ve belgeye hapis cezası verilecek

Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) raporuyla olumlu görüş almayan işletmelerin projelerine onay, teşvik ve ruhsat verilmeyecek.
ÇED sürecinde yanıltıcı bilgi, belge düzenleyenlerle, bilgi vermemekte direnenler, yanıltıcı belge kullananlar 6 aydan 1 yıla kadar hapisle cezalandırılacak. Diğer sahte belgeler için 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Atık su vergisi