Bolivyalı ünlü patron Simon Iturri Patino'nun kızının Paris'teki evinde 40 yılda oluşturduğu koleksiyondan 60 eser müzayedeye çıkıyor
Bolivya’da kalay madenlerinden servet yaratan ve “And Dağları’nın Rockefeller’ı” diye anılan Simón Iturri Patiño, 1926’da kızı Graziella için Paris’in en prestijli adreslerinden Avenue Foch’ta bir malikâne satın aldı. Graziella Patiño de Ortiz Linares’ın bu evde 40 yılı aşkın sürede oluşturduğu koleksiyondan 60 eser şimdi Christie’s Paris’te müzayedeye çıkıyor. Watteau’dan Fragonard’a, kraliyet gümüşlerinden Boulle mobilyalarına uzanan satış için beklenti 23–33 milyon euro. Ancak hikâyenin gerçek değeri rakamdan büyük: Bir maden servetinin bir kuşak sonra nasıl kültürel sermayeye dönüştüğünün yaklaşık 100 yıllık öyküsü.
Elif Yıldız HARMANKAYA
Simón Iturri Patiño’nun serveti yerin altından çıktı.
Bolivyalı iş insanı, 20’nci yüzyılın başlarında kalay madenciliğinde kurduğu imparatorluğu bankacılık ve demiryollarıyla büyüttü.
Öyle bir büyüklüğe ulaştı ki adı zamanla “Kalay Kralı” ve “And Dağları’nın Rockefeller’ı” olarak anılmaya başladı.
Christie’s de Patiño’yu 1920’lerin başında dünyanın en zengin insanları arasına giren sanayicilerden biri olarak tanımlıyor.
Yaklaşık bir asır sonra Patiño serveti yeniden gündemde.
Ancak bu kez madenlerle değil.
Watteau, Fragonard, Boulle ve Fransız kraliyet gümüşleriyle.
KIZINA PARİS’İN EN PRESTİJLİ CADDESİNDE EV ALDI
Hikâyenin ikinci perdesi Paris’te başladı.
Patiño, 1926 yılında Paris’in en pahalı ve prestijli adreslerinden Avenue Foch 34 numaradaki Hôtel Blumenthal’i, kızı Graziella ve damadı Jorge Ortiz Linares için satın aldı.
Burası sıradan bir Paris evi değildi.
New Yorklu sanayici Ferdinand Blumenthal tarafından yaptırılmış, Sorbonne’un mimarı Henri Paul Nénot tarafından tasarlanmış görkemli bir özel malikâneydi.
Graziella evi 1928’de yeniden dekore ettirdi.
Sonra eşiyle birlikte duvarlarını ve salonlarını doldurmaya başladı.
Bu süreç birkaç yılda tamamlanmadı.
40 yıldan fazla sürdü.
Ortaya çıkan koleksiyon, Christie’s’in tanımıyla 20’nci yüzyılın önemli özel koleksiyonlarından birine dönüştü.
BABASI MADEN TOPLADI, KIZI BAŞYAPIT
Graziella Patiño’nun koleksiyonculuğunu ilginç kılan yalnızca sahip olduğu para değildi.
Çünkü büyük servet iyi koleksiyon kurmaya yetmez.
Patiño ve eşi farklı kategorilerde en iyi örneklerin peşine düştü.
Watteau ile Fragonard’ın başyapıtları, André-Charles Boulle ve Charles Cressent mobilyalarıyla aynı evde buluştu.
Koleksiyonun kalitesi zaman içinde müzeler tarafından da teyit edildi.
Patiño koleksiyonundan çıkan önemli eserlerin bazıları bugün Louvre, Getty Museum ve Versailles koleksiyonlarında bulunuyor.
ŞİMDİ 60 ESER SATILIYOR
Christie’s, Graziella Patiño de Ortiz Linares Koleksiyonu’ndan 60 lotu 23 Eylül’de Paris’te müzayedeye çıkaracak.
Toplam satış öncesi tahmin:
23–33 milyon euro.
Bu rakam gerçekleşmiş satış değil.
Koleksiyonun tamamının değeri de değil.
Christie’s’in 23 Eylül müzayedesine çıkardığı 60 lot için belirlediği toplam tahmin aralığı.
KOLEKSİYONUN YILDIZI WATTEAU
Satışın en önemli eserlerinden biri Jean-Antoine Watteau’nun “L’Île enchantée / The Enchanted Isle” adlı tablosu.
Eserin geçmiş sahiplerine bakınca aslında başlı başına başka bir koleksiyon tarihi çıkıyor.
İngiliz ressam Sir Joshua Reynolds…
Fransız banker Léon Michel-Lévy…
Parfüm imparatoru François Coty…
Ve ardından Patiño koleksiyonu.
Christie’s, eseri bugün özel ellerde bulunan önemli Watteau tablolarından biri olarak değerlendiriyor.
FRAGONARD’A 3,5 MİLYON EUROYA KADAR TAHMİN
Jean-Honoré Fragonard’ın “L’Instant désiré / Les Amants heureux” tablosu için ise resmi tahmin belli:
2,5–3,5 milyon euro.
Yaklaşık 1660–1664 tarihli olağanüstü Louis XIII Savonnerie halısı için beklenti 1–1,5 milyon euro.
Louis XIV’ın kuyumcusu Nicolas Delaunay tarafından 1704’te yapılan gümüş yaldızlı ibrik ve leğen takımı için ise 600–800 bin euro tahmin veriliyor.
Bu son eser ayrıca çok nadir.
Christie’s’e göre Delaunay’ın gümüş yaldızdan yaptığı bu modelden bilinen yalnız iki örnek hayatta kaldı; satıştaki örnek, ibriği ve leğeni birlikte korunmuş tek tam takım.
MADAME DE POMPADOUR’DAN PORTEKİZ KRALİYET AİLESİNE
Koleksiyonun provenans listesi de neredeyse eserler kadar etkileyici.
Bazı parçalar geçmişte Madame de Pompadour’a aitti.
Bazıları Portekiz kraliyet ailesinden geldi.
Bazılarının geçmişi Saksonya Elektörü ve Polonya Kralı II. Friedrich August’a uzanıyor.
Örneğin koleksiyondaki bazı kraliyet gümüşleri, Napolyon’un Portekiz’i işgal etmesi üzerine kraliyet ailesinin 1807’de Brezilya’ya kaçarken yanında götürdüğü servisin parçaları arasındaydı.
100 YILDIR PİYASAYA ÇIKMAYANLAR VAR
Müzayedenin koleksiyonerler açısından en önemli özelliklerinden biri de “tazelik”.
Christie’s bazı eserlerin yaklaşık bir asırdır açık piyasaya çıkmadığını belirtiyor.
Sanat piyasasında bu önemli.
Çünkü büyük müzayedelerde aynı başyapıtların belirli aralıklarla tekrar tekrar dolaşıma girmesi mümkün.
Patiño satışında ise onlarca yıldır aynı aile çevresinde veya aynı koleksiyonda kalan eserler yeniden piyasaya geliyor.
23 Eylül’de fiyatı artırabilecek unsurlardan biri de bu olacak.
patronlardunyasi.com
